Stigma en Stigmatisering in de GGZ

Flashcards over de concepten stigma en stigmatisering in de geestelijke gezondheidszorg (GGZ), inclusief definities en voorbeelden van verschillende soorten stigma.

Wanneer is er volgens Link en Phelan sprake van stigma?

Als vier aan elkaar gerelateerde factoren aanwezig zijn:

1. Afwijkende eigenschappen

2. negatieve stereotypering

3. Wij - zij onderschijd (label)

4. discreminatie en statusverlies

Waarom is discriminatie een essentieel onderdeel van stigma volgens Link en Phelan?

Stigma is pas volledig wanneer labeling leidt tot reële negatieve gevolgen.

Wat betekend het “wij-zij” onderscheid binnen stigma?

Een gelabelde groep wordt als fundamenteel verschillend gezien van de rest van de samenleving

Geef een voorbeeld van stigma bij psychische kwetsbaarheid volgens het model van Link en Phelan

Afwijkend gedrag → negatieve stereotypering → labels zoals 'gek' → discriminatie zoals sociale uitsluiting

Omschrijf: publiek stigma

• Uitsluiting op maatschappelijk vlak

• Wonen, werk, vrije tijd en sociale interacties door negatieve attitudes van anderen

• Klachten worden toegeschreven aan psychische aandoening

Omschrijf: Structureel stigma

• stigmatiserende effecten die vast liggen in wetten en regelving, procedures en normen

Op welke manier dien ggz-professionals aan professioneel stigma?

Hulpverleners neigen de zorgvrager te bekijken vanuit hun psychische aandoening waardoor er minder aandacht wordt gegeven aan de somatische ervaring. Zo worden zorgvragers vaak terugverwezen naar de ggz of huisarts.

Waneer spreken we over zelfstigma?

• Label wordt gezien als deel van hun identiteit

• internalisatie van negatieve stereotypen over zichzelf.

• Het eens zijn met het stigma

• bewust zijn van de stereotypen die de gestigmatiseerde groep beschrijft

Hoe kan zelfstigma er voor zorgen dat publiek stigma bevestigd wordt?

Zelfstigma heeft een onderliggende samenhang met publiek stigma, waarbij de geinternaliseerde negatieve opvattingen van de persoon over zichzelf de bestaande maatschappelijke vooroordelen versterken. Ook wel selffulfilling prophecy genoemd.

Wat is label avoidance en in welke vorm van stigma wordt het toegepast?

Label avoidance is een strategie waarbij individuen proberen te voorkomen dat zij een stigma-veroorzakend label krijgen, vaak om sociale uitsluiting en discriminatie te vermijden. Dit kan leiden tot het vermijden van professionele hulp.

Label avoidance hoort bij zelfstigma.

Hoe kan destigmatisering er voor zorgen dat professionele stigma verminderd wordt? (volgens schan en mak (2014))

Destigmatisering verwijst naar het proces waarbij de negatieve associaties en vooroordelen rondom psychische aandoeningen worden verminderd. Dit gebeurt door bewustwording en educatie, waardoor zorgverleners niet volgens professionele stigmatisering te werk gaan maar door te geloven in de kracht van de zorgvrager. Om zo het machtsverschil tussen hulpverlener en zorgvrager te verkleinen.

Geef vijf praktische aanbevelingen voor destigmatisering.

• Onderzoek actief of er sprake is van zelfstigma en stigmatisering in de omeving van de zorgvrager

• Maak mogelijke vooroordelen bespreekbaar waar de zorgvrager in het dagelijkse leven tegenaanlopen

• Heb aandacht voor de naasten in de omgeving, betrek hen en werk ondersteunend

• Ga met de zorgvrager in gesprek in plaats van over hem te spreken

• Doe aan shared decision making