H7: Diagnostiek en prognose

Waarom is vroege diagnose belangrijk?

Het verbetert klinisch verloop, genezingskans en vooruitzichten van de patiënt.

Wat betekent prognose?

Voorspelling van het verloop van de ziekte en de genezingskansen.

Wat betekent 5-jaarsoverleving?

De kans dat een patiënt 5 jaar na diagnose nog leeft.

Waar hangt prognose sterk mee samen?

Met het stadium van de tumor.

Waarom geven hersentumoren vaak symptomen?

Omdat ze groeien in een afgesloten ruimte en druk veroorzaken.

Wat is de tumordetectiegrens?

Het stadium waarop een tumor zichtbaar, voelbaar of meetbaar wordt.

Hoe heet de fase vóór detectie?

Preklinische of latente fase.

Waarvoor staat FOBT?

Fecaal Occult Bloed Test.

Wat detecteert een FOBT-test?

Microscopisch bloed in stoelgang.

Waarom is FOBT belangrijk?

Kan wijzen op voorstadium of colorectale kanker.

Welke vervolgstap gebeurt vaak na positieve FOBT?

Colonoscopie.

Wat zijn metastatische symptomen?

Symptomen veroorzaakt door uitzaaiingen.

Wat zijn paraneoplastische syndromen?

Symptomen veroorzaakt door stoffen of reacties van de tumor, niet door lokale groei

Wat betekent patient delay?

Vertraging doordat patiënt laat hulp zoekt.

Wat betekent doctor delay?

Vertraging veroorzaakt door zorgverlener of systeem.

Wat is anamnese?

Medische voorgeschiedenis en klachten van de patiënt.

Waarom is lichamelijk onderzoek belangrijk?

Tumoren kunnen gevoeld of gezien worden.

Waarom gebruikt men beeldvorming?

Om tumorweefsel zichtbaar te maken t.o.v. normaal weefsel.

Waarvoor staat CT?

Computertomografie.

Hoe werkt CT?

Met röntgenstralen en doorsneden in plakjes.

Voordeel van CT t.o.v. gewone RX?

Veel betere resolutie.

Waarvoor staat MRI?

Magnetic Resonance Imaging.

Hoe werkt MRI?

Met sterke magneetvelden en resonantie.

Groot voordeel van MRI?

Uitstekend contrast van weke delen, bv. hersenen.

Waarvoor staat PET?

Positron Emission Tomography.

Welke tracer wordt vaak gebruikt?

18FDG (18-fluorodeoxyglucose).

Wat is endoscopie?

Onderzoek met flexibele buis en camera.

Wat is gastroscopie?

Endoscopie van slokdarm/maag via mond.

Wat is colonoscopie?

Onderzoek van dikke darm via anus.

Wat toont biochemie?

Orgaanfunctie en metabole stoornissen.

Waarvoor staat CEA?

Carcino-embryonaal antigeen.

Wanneer wordt CEA normaal geproduceerd?

Tijdens foetale ontwikkeling.

Bij welke kanker is CA-125 klassiek verhoogd?

Ovariumcarcinoom / eierstokkanker.

Waarvoor staat PSA?

Prostaat specifiek antigeen.

Waarvoor wordt PSA gebruikt?

Diagnose en opvolging van prostaatkanker.

Kan PSA ook stijgen zonder kanker?

Ja, met leeftijd of benigne aandoeningen.

Wat onderzoekt cytologie?

Hoe cellen eruitzien.

Wat onderzoekt moleculaire pathologie?

Mutaties en genetische afwijkingen.

Waarvoor staat T in TNM?

Tumoruitbreiding.

Waarvoor staat N in TNM?

Regionale lymfeklieren (Nodes).

Waarvoor staat M in TNM?

Metastasen op afstand.

Wat betekent T1N0M0?

Kleine lokale tumor, geen klieren, geen metastasen.

Wat betekent T4N3M1?

Uitgebreide lokale tumor, veel klieren, metastasen op afstand.

Wat is de gemiddelde tumordetectiegrens in cellen?

10⁹ cellen.

Welke beeldvorming toont metabolische activiteit?

PET-scan.

Welke marker wordt gebruikt bij prostaatkanker?

PSA.