New Hollywood: L11

Hollywood in de jaren 60

• De filmindustrie is in crisis: neergang van de studio’s en de bioscoopbezoeken dalen

• Mede door concurrentie van Tv en andere vormen van entertainment

• Reeks big-budget flops zoals Cleopatra van Mankiewicz uit 1963

• The Majors op hun dieptepunt sinds WO2 en tegen de late jaren 60 zit elke studio in financiële problemen omdat ze niet door hadden dat grote epossen geen zekerheid meer waren

• 1962: slechtse hollywood box office in de filmgeschiedenis tot dan / Verlies van 500 miljoen tussen 1969 en 1972

Filmindustrie van Hollywood in crisis tegen midden jaren 60

80% van alle Amerikaanse films werden buiten het studiosysteem gecreëerd. 30% waren onafhankelijke producties en 50% waren runaway producties die gedraaid werden in Italië, Spanje, en Joegoslavië om te besparen op sets en arbeidskrachten.

Afbrokkeling sterrensysteem tijdens de jaren 50

• Sterren werden onafhankelijk van studio’s aangezien contracten op korte termijn werden gegeven en niet op lange termijn. Vaak waren contracten zelfs maar voor 1 film

• Filmstudio’s werden deel van conglomeraten en verloren hun onafhankelijkheid

• Tegen het einde van de jaren 70 hadden alleen 20th century fox, Columbia, en Disney controle over hun eigen management, ook dit veranderde voor Fox en Columbia in 1981(Marvin Davis) en 1982(Coca-Cola)

Wat was het nieuwe publiek dat naar de cinema trok?

Jongere, hoger opgeleide middenklasse in plaats van middelbare leeftijd, bescheiden opgeleide arbeidersklasse. Dit was de naoorlogse generatie die was opgegroeid en dus andere waarden en een andere levensstijl hadden, zij zochten vooral herkenbaarheid.

De studio’s bleven de conventies volgen van de jaren 40 en 50 en deden wanhoopspogingen om het oude publiek terug te lokken met spectaculaire films.

Megasucces The Sound of Music in 1965 zorgde voor valse hoop

Politieke klimaat tijdens beginjaren New Hollywood

• Vietnamoorlog, de VS treed actief toe in 1963 en roept zijn troepen terug in 1973

• Burgerrechtenbeweging afro-amerikanen / militante beweging Black Panthers

• Moorden JFK (63), Malcolm X (65), Robert Kennedy, en MLK(68)

• Tegencultuur jongeren

Films vanaf de 2e helft van de jaren 60

Low budget films van ongeveer 3 miljoen dollar

• The Graduate (1967)

• Bonnie and Clyde (1967)

• Midnight Cowboy (1969)

Gemiddelde leeftijd tussen de 16 en 24 jaar en de films verdienden een veelvoud van wat ze kosten.

Ze leiden tot een cyclus van youthpics door de studio’s

Wat is een Youth pic

Lowbudget-films over protest, drugs, en de generatiekloof

Bv. Easy Rider (1969)

Wat gebeurt er met de Production code tijdens de jaren 50?

1. Een reeks rechtszaken vonden plaats en de supreme court besliste dat film onder vrijemeningsuiting valt

2. Studio’s bezaten geen bioscopen meer waardoor ze minder controle hadden over wat er getoond werd

3. Verticale integratie werd gesloten met de Paramount decision in 1948

4. Hierdoor was er een influx van ongekeurde buitenlandse films en een boom aan onafhankelijke producties

5. 1966: MPAA stapt af van keuringen en schakelt over op een systeem van ratings geclassificeerd op basis van leeftijd en aan de hand van lettercodes

6. Regisseurs hebben meer vrijheid rond zaken zoals geweld, seksualiteit en onconventionele ideeën

7. Misdaad is minder moralistisch, waardoor er kan gesympathiseerd worden met criminelen zoals Bonnie and Clyde

8. Taboe rond grafische, excessieve of poëtische weergave van brutaal verdwijnt mede door de uitzending van JFK’s assasinatie en de vietnam oorlog

Wat gebeurt er met de oude generatie van regisseurs uit de stille periode en klassiek Hollywood tijdens New Hollywood

Ze zitten aan het einde van hun carrière. Bijvoorbeeld John Ford, Howard Hawks, Alfred Hitchcock, William Wyler en Raoul Walsh.

Er ontstaat een nieuw divers gezelschap in New Hollywood van een nieuwe generatie filmregisseurs: The movie brats zoals Robert Altman en Woody Allen

Deze regisseurs zijn zelfbewust van de filmgeschiedenis en hebben respect voor de tradities van klassieke studiogenres maar krijgen ook de invloed van Europese art cinema mee.

Invloed van de Europese art cinema in de jaren 60 op New Hollywood

• Invloeden van regisseurs die op hun beurt beïnvloed werden door Amerikaanse cinema zoals Truffaut, Godard, Antonioni, Polanski, Bergman, Fellini

• Franse en Italiaanse golven bewezen aan producenten dat ‘art’ films ook geld konden opbrengen. Ze werden snel gefilmd, met lage budgetten door jonge regisseurs zonder looneisen en gevestigde waarden

• Ironisch dat tegen midden jaren 60 de Majors films van Fellini, Antonioni en Bergman moeten verdelen als hoogstnodige bron van inkomst. Terwijl ten tijde van de monopolie de verdeling van buitenlandse films werd tegengehouden en beperkt

Wat is Bonnie and Clyde

• Een film van Arthur Penn uit 1967 met scenaristen Robert Benton en David Newman

• Leent vrijelijk technieken van de Franse Nouvelle Vague

• Ze zijn romantische revolutionairen. Prototypische anti-establishment helden tegen banken en het systeem. Resoneert perfect met de rebelse en revolutionaire tijdsgeest van de jaren 60

• Subversieve inhoud ook qua vorm: Gemiddelde lengte van een shot minder dan 4 seconde. Snellere montage en slow motion werden standaard bij geweld en actie

Finale van de film Bonnie and Clyde

Opname aan de hand van 4 camera’s met verschillende snelheden en lenzen. Bonnie and clyde werden niet alleen vermoord maar vernietigd, een ongezien effect maar ondertussen talloze keren geïmiteerd.

De vorm is ondertussen door veel andere couple-on-the-run road movies gekopieerd dat het voor een hedendaags publiek moeilijk is de originaliteit ervan te zien.

Wat is The Wild Bunch

1. Film van Sam Peckinpah uit 1969, die de stijl van Bonnie and Clyde verder doordreef

2. Hij gebruikte verschillende lenzen, camera’s en snelheden

3. Gechoreografeerd zoals balleten zoals in Seven Samurai

4. Einde is een van de meest complexe, kinetische en schokkende montagesequenties uit de naoorlogse Amerikaanse cinema. Dezelfde acteurs sterven opnieuw en opnieuw

5. Ondertussen is het een conventie en cliche, maar toen was het realistisch en de 1e keer dat een menselijk lichaam van vlees en bloed was

Wat is The Graduate

• Een film van Mike Nichols uit 1967 en deed samen met Midnight Cowboy (1969) voor seks wat Bonnie and Clyde en The wild Bunch voor geweld deden

• Seksrelatie tussen een pas afgestudeerde en een oudere vrouw / vriendin van zijn moeder

• De film behandelt seksualiteit op een manier die slechts enkele jaren daarvoor nog ondenkbaar was

• Opende de poort voor de grafische weergave van seks in de Amerikaanse cinema van de jaren 70 zoals The last picture show van Peter Bogdanovich uit 1971

Wie is Roger Corman

• De leermeester van Peter Bogdanovich en Monte Hellman

• Hij was een onafhankelijke producent en distribueerde B-films via zijn bedrijf American International Players

• Betaalde acteurs en medewerkers in pellicule en het lenen van camera’s

• Maakte films voor het jonge drive-in publiek en maakte de ene hit na de andere zoals The Wild Angels uit 1966 en The Trip uit 1967

Wat was de stijl van Dennis Hopper’s easy rider uit 1969

• Technieken zoals shottransities werden geleend uit de experimentele cinema

• In het midden van de film toonde hij een shot van het einde van de film dat diende als ambigue flash forward

• Jump cuts

Wie waren de big three van de jaren 70

Ze kwamen allemaal uit de leerschool van Corman

• Francis Ford Coppola

• Steven Spielberg

• George Lucas

Wie was Francis Ford Coppola

• Voormalig assistent van Corman

• 1969: The Rain People: On the road met een busje en een groep vrienden gefilmd aan een minuscuul budget

• Richt samen met Georges Lucas zoetrope op voor persoonlijke projecten

Wat doet Coppola in 1972

Hij maakt the Godfather voor paramount als onbekende regisseur. De film was een kassarecord en opende in 400 zalen tegelijk. Na het succes van de film kiest hij ervoor om geen puur commercieel pad te bewandelen en financiert hij de intieme art film The Conversation (1974). Hij maakt gebruik van fragmentarische montage met geluid en beeld en speelt met tijd en mentale ruimtes

Welke risico’s blijft Coppola nemen

• Complexe film the Godfather part 2 (1974)

• Psychedelische kleuren en trage hallucinatorische dissolves in Apocalypse Now (1979)

• One from the heart (1982) was echter een gigantische flop aangezien hij over budget ging en het publiek onverschillig was

Nieuwe era van de blockbuster in de jaren 70

1. Producenten zijn minder geneigd om jonge regisseurs veel te laten experimenteren met plot en stijl

2. Enorm succes van 2 conventionele formulefilms in 1970: Love Story van Arthur Hiller en Airport van George Seaton

3. Films herstellen Hollywoods geloof in big budget films voor de grote massa

4. Inflatie van productiekost van de film was ongezien in de industrie

5. Steeds grotere hits maar ook steeds grotere flops

6. De hits waren voldoende verspreid tussen de Majors waardoor deze herstelden en zich uit de problemen werkten

Wat is Jaws

• Film van de toen 28-jarige Steven Spielberg uit 1975 dat de filmindustrie voorgoed zou veranderen

• Aanbreken van het tijdperk van de blockbuster

• Productiebudget van 8 miljoen dollar en 216 miljoen dollar opbrengst in de VS alleen al

• Eerste film in de geschiedenis die de kaap van 100 miljoen dollar aan de kassa oversteeg

• Richard Zanuck had meer geld verdiend met zijn aandeel in de winst van Jaws dan zijn vader, de ervaren producent Darryl F. Zannuck in zijn hele carrière.

Wat is Star Wars

• De zomerfilm van 1977 die George Lucas maakte na zijn eerdere film American Graffiti (1972).

• Liep tot 1978 en heruitgebracht in 1979

• Totale ticketverkoop van +500miljoen wat 200x de oorspronkelijke investering opleverde

Wat waren George Lucas en Steven spielberg tegen de vroege jaren 80.

zij hadden de 6 meest winstgevende films van de naoorlogse periode gemaakt; De machtigste regisseur-producenten in de filmindustrie bleven nog decennia lang aan de top.

Wat was de trend van blockbusters in de loop van de jaren 70

Steeds minders films maken, maar wel duurdere om zo 2 a 3 bigbudget-films te concentreren in de zomer- en kerstvakantie.

Era van de blockbuster: Verdere verloop in de jaren 70 en 80 (1)

• Productiebudgetten van 15 a 20 miljoen werden gebruikelijk

• Een film kan immense winst opleveren , maar een bigbudget-flop kan het voortbestaan van een hele studio bedreigen dus moesten ze hun lot in een handvol berekende blockbusters leggen

• Creatieve vrijheid werd weer ingeperkt vanaf het midden van de jaren 70 en was Hollywood art cinema niet meer evident. Zeker nu het standaardpraktijk werd voor crew en cast om een % in de winst of omzet te delen.

• Kansen voor nieuwe scenaristen en regisseurs waren bijna onmogelijk, zelfs voor een bescheiden budget.

Era van de blockbuster: Verdere verloop in de jaren 70 en 80 (2)

• Belang van test screenings, demografische marktonderzoeken en openingsweekenden stijgt

• Stijgende budgetten voor reclame en marketing om succes te verzekeren. Deze liggen vaak dubbel zo hoog als de productiekosten van de film. In tegenstelling tot het studiosysteem waar dit bijkomstig was

• Voorkeur voor sequels en series gebaseerd op sucessen

• Weinig aandacht voor Merchandising bij Jaws, maar Lucas onderhandelde voor een groot percentage op de verkoop van de merchandise van Star wars. Die omzet was soms groter dan de box office. Studio’s richten merchandise afdelingen op

Hoe bezag David Cook New Hollywood

1. Hij vond dat de renaissance die zou voortduren tot de jaren 70 eigenlijk maar een korte periode was die die was gestopt in 1969

2. Hij maakt een onderscheid tussen de regisseurs van de jaren 60 die getraind waren in televisie met die van de jaren 70 en 80 die uit nieuwe academische filmscholen kwamen

3. Ondanks visuele en technische verfijning en het onmiskenbaar talent van de regisseurs in de jaren 70 en 80 ze waren te berekend op effect en missen spontaniteit volgens hem

4. Star wars geeft volgens hem aan iedereen dezelfde ervaring en er is geen ruimte voor interpretatie of speculatie

5. Zelfs in films zoals Apocalyse now, Raging bull en Dressed to kill is er bijna een academische obsessie of bezorgdheid voor effect en rekening houden met publieksrespon

Wat gebeurt er met United Artists tijdens New Hollywood

Regisseurs kregen veel controle en vrijheid waardoor er een inflatie was in de budgetten. De film Heaven’s gate van Michael Cimino uit 1980 had een desastreuze première waardoor United Artists over de kop ging en opgeslokt werd door MGM