1/150
Looks like no tags are added yet.
Name | Mastery | Learn | Test | Matching | Spaced | Call with Kai |
|---|
No analytics yet
Send a link to your students to track their progress
Ile trwa kaszel przewlekły
Czas trwania: Kaszel przewlekły to taki, który utrzymuje się ponad 8 tygodni .
Ostry <3 tyg
podostry 3-8tyg
ostry→podostry→przewlekły
Przyczyny przewlekłego kaszlu
- spływanie wydzieliny po tylnej stronie gardła
- astma lub (znacznie rzadziej) eozynofilowe zapalenie oskrzeli
- refluks żołądkowo-przełykowy
- przebyte zakażenie górnych dróg oddechowych
- przewlekłe zapalenie oskrzeli lub POChP
- rozstrzenie oskrzeli
- przyjmowanie ACEI
- zapalenie płuc, ropień płuca, gruźlica, choroby śródmiąższowe, nowotwory
- niewydolność lewokomorowa, zwężenie zastawki mitralnej
- kaszel idiopatyczny i psychogenny
spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła (Towarzyszące objawy, rodzaj kaszlu, plwocina)
przewlekły nieżyt nosa ze spływającą po tylnej ścianie gardła wydzieliną; często alergia w wywiadach; towarzyszące przewlekłe zapalenie zatok przynosowych; plwocina najczęściej śluzowa, objaw „kostki brukowej" na tylnej ścianie gardła
astma lub (znacznie rzadziej) eozynofilowe zapalenie oskrzeli (Towarzyszące objawy, rodzaj kaszlu, plwocina)
napad kaszlu może być wywoływany przez ekspozycję na swoiste lub nieswoiste czynniki, takie jak alergeny, zimne powietrze, wysiłek fizyczny; często występuje w nocy; towarzyszą duszność i świsty; dobra odpowiedź na leki rozkurczające oskrzela i glikokortykosteroidy wziewne; plwocina śluzowa, bywa podbarwiona na żółto (dużo eozynofilów)
refluks żołądkowo‑przełykowy (Towarzyszące objawy, rodzaj kaszlu, plwocina)
najczęściej występuje zgaga i inne objawy dyspeptyczne, choć może nie być żadnych objawów ze strony przewodu pokarmowego, czasem towarzyszy chrypka lub dysfonia; poprawa po zastosowaniu inhibitora pompy protonowej, czasem dopiero po kilku miesiącach leczenia
przebyte zakażenie górnych dróg oddechowych (Towarzyszące objawy, rodzaj kaszlu, plwocina)
zwykle etiologia wirusowa, zwykle ustępuje do 8 tyg., ale może trwać do kilku miesięcy (np. w krztuścu)
przewlekłe zapalenie oskrzeli lub POChP (Towarzyszące objawy, rodzaj kaszlu, plwocina)
w wywiadach palenie tytoniu i częste zakażenia układu oddechowego; największe nasilenie nad ranem i zaraz po przebudzeniu; ustępuje często po odkrztuszeniu śluzowej wydzieliny
rozstrzenie oskrzeli (Towarzyszące objawy, rodzaj kaszlu, plwocina)
duża ilość odkrztuszanej plwociny, zwłaszcza rano, często ropnej, barwy żółtozielonej
przyjmowanie ACEI (Towarzyszące objawy, rodzaj kaszlu, plwocina)
kaszel suchy; ustępuje wkrótce po odstawieniu leku, ale czasem dopiero po kilku tygodniach
zapalenie płuc, ropień płuca, gruźlica, choroby śródmiąższowe, nowotwory (Towarzyszące objawy, rodzaj kaszlu, plwocina)
objawy choroby podstawowej, zależne od stopnia jej zaawansowania
niewydolność lewokomorowa, zwężenie zastawki mitralnej (Towarzyszące objawy, rodzaj kaszlu, plwocina)
kaszel zazwyczaj w nocy, napadowy, zwykle suchy; trzeszczenia nad dolnymi polami płucnymi, możliwe świsty
w obrzęku płuc różowa, pienista wydzielina
objawy ze strony układu krążenia: znacznie powiększony przedsionek lewy lub poszerzona tętnica płucna może uciskać na nerw krtaniowy wsteczny i w ten sposób wywoływać chrypkę
kaszel idiopatyczny oraz psychogenny (Towarzyszące objawy, rodzaj kaszlu, plwocina)
bardzo rzadko, nie udaje się znaleźć przyczyny organicznej
podział kaszlu ze względu na charakter
- suchy
- produktywny (mokry, wilgotny)
4 objawy towarzyszące, które mogą wskazywać na poważniejsze schorzenia:
Odkrztuszanie ropnej lub krwistej plwociny.
● Duszność lub świszczący oddech.
● Ból w klatce piersiowej.
● Objaw kostki brukowej na tylnej ścianie gardła
● przewlekłe zapalenie zatok
● chrypka
6 przyczyn ostrego bólu brzucha
Zapalenie wyrostka robaczkowego – ból początkowo w okolicy pępka, przemieszczający się do prawego dołu biodrowego.
Ostre zapalenie trzustki – ból w nadbrzuszu promieniujący do pleców, często po spożyciu alkoholu.
Perforacja wrzodu żołądka lub dwunastnicy – nagły, silny ból z objawami otrzewnowymi.
Niedrożność jelit – ból kolkowy, wzdęcia, brak gazów i stolca.
Zapalenie uchyłków jelita grubego – ból w lewym dolnym kwadrancie brzucha, często z gorączką.
Ostre zapalenie żołądka i jelit – ból brzucha z towarzyszącymi biegunką i wymiotami .
O co pytamy w wywiadzie jeśli chodzi o leki
Jakie leki aktualnie Pan/Pani przyjmuje?
Czy stosuje Pan/Pani leki dostępne bez recepty, suplementy diety lub preparaty ziołowe?
Czy występują jakiekolwiek działania niepożądane po przyjmowanych lekach?
Czy w przeszłości wystąpiły reakcje alergiczne na leki?
Czy przestrzega Pan/Pani zaleceń dotyczących dawkowania i regularności przyjmowania leków?
Czy w ostatnim czasie wprowadzono zmiany w terapii farmakologicznej?
Cechy rozedmy w osłuchiwaniu pacjenta
- osłabiony, często cichy szmer oddechowy (cicha klatka piersiowa)
- czasami obecne świsty/sapanie (szczególnie przy współistniejącej obturacji)
- rzadko obecne rzężenia
- wydłużony oddech
- beczkowata klatka piersiowa, mała ruchomość oddechowa
- sinica raczej późna (niewydolność oddechowa typu I)
- kaszel (rzadki lub niewielki)
- mała lub brak produkcji plwociny
oddech Kussmaula kiedy występuje
W stanach ciężkiej kwasicy metabolicznej, szczególnie w:
● cukrzycowej kwasicy ketonowej (DKA)
● mocznicy (zaawansowana niewydolność nerek),
● zatruciu metanolem lub etylenoglikolem.
oddychanie periodyczne typu Cheyne'a Stokesa

Oddychanie typu Kussmaula

oddychanie ataktyczne

oddychanie biota

. 3 przyczyny kaszlu ostrego
Najczęściej zakażenie zwykle wirusowe górnych dróg oddechowych
● zapalenie oskrzeli
● Alergie
● Zatorowość płucna
● Obrzęk pluc
kaszel ostry - definicja
Kaszel ostry trwa <3 tygodni i najczęściej ma podłoże zakaźne - zwykle towarzyszy infekcjom górnych dróg oddechowych (np. przeziębienie, ostre zapalenie oskrzeli).
kaszel ostry - charakterystyka
Charakterystyka:
-często towarzyszą mu objawy ogólne: gorączka, katar, bóle mięśniowe
-niekiedy przechodzi w kaszel podostry (3-8 tygodni),
-antybiotykoterapia rzadko potrzebna - głównie w przypadku nadkażenia bakteryjnego lub zapalenia płuc
sinica centralna i obwodowa porównanie

podział duszności ogólny
ze względu na:
- czas trwania
- faza oddechowa
- pozycja ciała
podział duszności Ze względu na czas trwania:
● ostra (sekundy do godzin) - np. obrzęk płuc, zatorowość płucna, astma,
● przewlekła (>1 miesiąca) - np. POChP, przewlekła niewydolność serca
podział duszności Ze względu na fazę oddechową
wdechowa - np. zwężenie górnych dróg oddechowych,
wydechowa - np. astma, POChP
mieszana - najczęstsza (np. niewydolność serca, zapalenie płuc).
podział duszności ze względu na pozycję ciała
-orthopnoë - duszność nasilająca się w pozycji leżącej (np. niewydolność lewokomorowa),
-platypnoë - duszność w pozycji stojącej/siedzącej (np. zespół przecieku żylno-tętniczego),
-trepopnoë - duszność zależna od ułożenia na boku
do czego służy skala MMRC
Do oceny nasilenia stopnia duszności. Określa ona, przy jakiej intensywności wysiłku pojawia się u chorego duszność.
0 w skali mmrc
duszność występuje jedynie podczas dużego wysiłku fizycznego
1 w skali mmrc
duszność występuje podczas szybkiego marszu po płaskim terenie lub wchodzenia na niewielkie wzniesienie
2 w skali mmrc
z powodu duszności chory chodzi wolniej niż rówieśnicy lub idąc we własnym tempie po płaskim terenie, musi się zatrzymywać dla nabrania tchu
3 w skali mmrc
po przejściu ~100 m lub po kilku minutach marszu po płaskim terenie chory musi się zatrzymać dla nabrania tchu
4 w skali mmrc
duszność uniemożliwia choremu opuszczanie domu lub występuje przy ubieraniu się lub rozbieraniu
sinica rzekoma
Sinica rzekoma nie znika pod wpływem uciśnięcia skóry palcem. Występuje rzadko.
Przyczyna to nieprawidłowy barwnik w skórze(Nie jest ona związana z procesem odtlenowania hemoglobiny),
(leki - chlorpromazyna, amiodaron, minocyklina; metale ciężkie - srebro, złoto).
w jakich jednostkach chorobowych trzeszczenia
zapalenie płuc
obrzęk płuc
włóknienie płuc i in. (tak jest w szczekliku)
ból prawego dolnego kwadrantu
zapalenie wyrostka robaczkowego,
● jelito cienkie i grube
○ niedrożność
○ nieswoiste zapalenia jelit
○ wgłobienie krętniczo-kątnicze
● układ moczowo-płciowy
○ kolka nerkowa,
○ odmiedniczkowe zapalenie nerek
○ zapalenie przydatków
○ torbiel jajnika
○ skręt jajnika
○ pęknięcie jajnika
○ ciąża pozamaciczna
○ endometrioza
ropień
○ mięśniu lędźwiowym,
○ miednicy,
● ropne zapalenie stawu krzyżowo-biodrowego,
● przepuklina
oddech Biota kiedy, znaczenie, mnemotechnika
Związany z uszkodzeniem OUN, zwłaszcza rdzenia przedłużonego(ośrodek oddechowy)
Kiedy?
● Wzrost ciśnienia śródczaszkowego
● Śpiączka polekowa
● Stany agonalne → możliwe przejście w bezdech
Znaczenie:
● Poważny objaw ● Złe rokowanie
Mnemotechnika:
RŚŚA – jak „Rześka Środa Śpi Agonalnie”
● R – Rdzeń przedłużony
● Ś – Śródczaszkowe ciśnienie (wzrost)
● Ś – Śpiączka polekowa
● A – Agonia (stan agonalny → bezdech)
pacjent z rozedmą - obserwacje w badaniu fizykalnym
Oglądanie (inspekcja):
○ Beczkowata klatka piersiowa
○ Oddychanie przez zaciśnięte usta
○ Widoczne mięśnie oddechowe (szyja, barki)
○ Sinica (wargi, paznokcie)
● Palpacja
○ Osłabione drżenie głosowe
● Opukiwanie:
○ Wzmożony (bębenkowy) odgłos opukowy
● Osłuchiwanie:
○ Ściszony szmer pęcherzykowy
○ Wydłużony wydech
○ Czasem świsty lub furczenia
Prawidłowa częstość akcji serca (HR)
60-100 uderzeń na minutę (uderzenia/min) - norma dla dorosłego człowieka w spoczynku
tachykardia i przyczyny
Tachykardia - >100 ud./min
Najczęstsze przyczyny:
● gorączka
● odwodnienie
● nadczynność tarczycy
● niedokrwistość
● zaburzenia rytmu (np. migotanie przedsionków, częstoskurcz nadkomorowy)
● stany lękowe, ból, wysiłek fizyczny
bradykardia i przyczyny
Bradykardia - <60 ud./min
Może być fizjologiczna (np. u sportowców), ale też wynikać z:
● bloków przedsionkowo-komorowych
● hipotyreozy (niedoczynność tarczycy)
● zwiększonego napięcia nerwu błędnego
● użycia leków (np. beta-blokerów, digoksyny)
U osób młodych (zwłaszcza wysportowanych) HR w spoczynku może wynosić 40-60 ud./min i być nadal normą.
U osób starszych, szczególnie z chorobami układu krążenia, każde odchylenie od normy HR może mieć znaczenie kliniczne.
przyczyny bólu w klatce piersiowej
Źródłem bólu mogą być wszystkie struktury klatki piersiowej, z wyjątkiem miąższu płucnego:
1) serce — dławica piersiowa, zawał serca, zapalenie osierdzia
2) inne narządy klatki piersiowej - rozwarstwienie aorty, podrażnienie opłucnej (zapalenie płuc, zawał płuca, odma opłucnowa), choroby przełyku, tchawicy, oskrzeli lub śródpiersia
3) ściana klatki piersiowej — nerwoból, ból kostno-mięśniowy, choroby gruczołów sutkowych i skóry
4) narządy jamy brzusznej - refluks żołądkowo-przełykowy, choroba wrzodowa, kamica żółciowa, zapalenie trzustki
5) ból psychogenny - zespół Da Costy („nerwica serca”).
definicja duszności
Duszność to subiektywne odczucie braku powietrza lub trudności w oddychaniu.
Zależy od wielu współistniejących czynników fizjologicznych, środowiskowych, psychologicznych i społecznych.
U osób zdrowych może się pojawiać podczas dużego wysiłku fizycznego, natomiast u chorych występuje już przy niewielkim wysiłku lub w spoczynku.
Często towarzyszy jej lęk.
przyczyna duszności w zależności od mechanizmu powstawania
1) zmniejszenie dostarczania tlenu do tkanek
2) wzmożenie ośrodkowego napędu oddechowego niezbędne do uzyskania wystarczającej wentylacji i hiperwentylacja
duszność - zmniejszenie dostarczania tlenu do tkanek
a) zaburzenia wymiany gazowej, np. hipoksemia czy hiperkapnia w przebiegu niewydolności oddechowej
b) zmniejszenie pojemności minutowej (rzutu) serca - wstrząs, niewydolność serca
c) niedokrwistość
d) utrudnione wiązanie się hemoglobiny z tlenem w przebiegu zatruć tlenkiem węgla lub substancjami powodującymi methemoglobinemię
duszność - wzmożenie ośrodkowego napędu oddechowego niezbędne do uzyskania wystarczającej wentylacji i hiperwentylacja
a) zwiększenie oporu dróg oddechowych - astma i POChP
b) zmiany śródmiąższowe i w pęcherzykach płucnych — zastoinowa niewydolność serca i obrzęk płuc, zapalenie płuc, rozległa gruźlica płuc, choroby śródmiąższowe płuc; choroby opłucnej; zniekształcenia klatki piersiowej
c) zatorowość płucna
d) kwasica nieoddechowa (mleczanowa, cukrzycowa, nerkowa i in.)
e) osłabienie mięśni oddechowych (miopatie) i zaburzenia przewodnictwa nerwowego (zespół Guillaina i Barrego) oraz nerwowo-mięśniowego (przełom miastenlczny)
f) pobudzenie ośrodka oddechowego przez toksyny endogenne (wątrobowe, mocznicowe) i egzogenne (salicylany)
g) nadczynność tarczycy
h) ból, lęk
i) duży wysiłek fizyczny u osób zdrowych.
duszność wdechowa - przyczyny
najcześciej opisywana jako "brak powietrza" przy wdechu, trudność w nabraniu powietrza do płuc
○ Przyczyny:
■ choroby górnych dróg oddechowych - zwężenie, porażenie, ciało obce
■ zaburzenia neurologiczne i mięśniowe - miastenia gravis, stwardnienie zanikowe boczne
■ nagłe reakcje alergiczne - obrzęk naczynioruchowy, anafilaksja
■ zaburzenia psychogenne - atak paniki, nerwica oddechowa
■ choroby śródmiąższowe płuc - zwłóknienie płuc
■ ucisk z zewnątrz - guzy śródpiersia, tętniak aorty
duszność wdechowa - objawy
Trudność z wykonaniem pełnego wdechu („brakuje powietrza")
■ Świszczący lub stridorowy oddech (szczególnie przy zwężeniu krtani/tchawicy)
■ Lęk, niepokój
■ Szybki, płytki oddech
■ Czasami sinica (sine zabarwienie skóry i błon śluzowych)
■ Wspomaganie oddychania przez użycie mięśni dodatkowych, stabilizacja obręczy barkowej, podparcie o kolana w pozycji siedzącej
ból w kl. piersiowej - przykłady
○ dławica piersiowa - gniotący, piekący, ściskający, 2-10 minut
○ zawał serca lub niestabilna dławica - jw. zwykle silniejszy, >30 minut przy zawale, <20 minut przy niestabilnej dławicy
○ zapalenie osierdzia - ostry, kłujący, o zmiennym natężeniu
○ rozwarstwienie aorty - rozdzierający, niezwykle silny, pojawia się nagle
○ ból opłucnowy - ostry, kłujący
○ nerwoból - ostry
○ refluks żołądkowo-przełykowy - piekący, gniotący
○ pęknięcie przełyku - silny, piekący, pojawia się nagle
○ kamica żółciowa - silny, narastający, potem stały, ustępuje wolna, trwa od kilkunastu minut do kilku godzin
○ choroba wrzodowa - tępy
○ ból kostno-stawowy - ostry, gniotący
○ ból nerwicowy - zmienny
świsty
świst wdechowy - inaczej stridor
○ dźwięczne szmery o charakterze ciągłym o wysokiej częstotliwości (furczenia mają niską częstotliwość)
○ trwają >0.25s
○ powstają na skutek turbulentnego przepływu powietrza przez zwężone drogi oddechowe
świsty wdechowe - stridor
świsty wdechowe:
zwężenie struktur położonych poza klatką piersiową np. porażenie strun głosowych, zapalenie krtani/tchawicy, ucisk na tchawicę, ciało obce;
stridor(szczególnie głośny) jest słyszalny bez stetoskopu, wskazuje na obturację krtani lub tchawicy
świsty wydechowe kiedy
zwężenie dróg oddechowy wewnątrz klatki piersiowej - np. astma
zachłyśnięcie treścią pokarmową
przewlekłe zapalenie oskrzeli, POChP
może występować w zatorowości płucnej i niewydolności serca
zmiany/nieprawidłowości osłuchowe - wymienić
rzężenia drobnobańkowe, rzężenia grubobańkowe, świsty, furczenia, tarcie opłucnowe, trzeszczenia, osłabiony/zniesiony szmer oddechowy, szmer oskrzelowy (patologiczny)

powiększenie węzłów chłonnych - przyczyny
- infekcje
- nowotwory
- choroby autoimmunologiczne lub zapalne (toczeń, rzs, sarkoidoza, choroba castlemana)
powiększenie węzłów chłonnych - przyczyny infekcje
INFEKCJE:
● Bakteryjne:
○ Angina paciorkowcowa
○ Gruźlica
○ Kiła
○ Toksoplazmoza
○ Choroba kociego pazura
● Wirusowe:
○ Mononukleoza zakaźna (EBV)
○ Cytomegalia (CMV)
○ HIV
○ Grypa, przeziębienie
○ Różyczka, odra
● Pasożytnicze/grzybicze (rzadziej)
powiększenie węzłów chłonnych - przyczyny choroby nowotworowe
CHOROBY NOWOTWOROWE
● Chłoniaki (ziarnicze i nieziarnicze)
● Białaczki (np. przewlekła białaczka limfocytowa)
● Przerzuty nowotworowe do węzłów chłonnych (np. z raka piersi, płuca, przewodu pokarmowego)
powiększenie węzłów chłonnych - przyczyny choroby autoimmunologiczne lub zapalne
● Toczeń rumieniowaty układowy (SLE)
● Reumatoidalne zapalenie stawów (RZS)
● Sarkoidoza
● Choroba Castlemana
trzeszczenia
słyszalne głównie podczas wdechu,
● przypominające „skrzypienie śniegu" lub „pękanie bąbelków".
● Powstają, gdy otwierają się zapadnięte pęcherzyki płucne lub dochodzi do obecności płynu w drobnych drogach oddechowych.
trzeszczenia podział

odma samoistna pierwotna w badaniach
● RTG klatki piersiowej (PA i boczne): podstawowe badanie; widoczna linia opłucnej trzewnej z brakiem rysunku płucnego obwodowo.
● Gazometria: zwykle prawidłowa; czasem hipoksemia.
● TK klatki piersiowej: nie jest rutynowo wykonywana, ale może być przydatna do wykrycia pęcherzy rozedmowych.
odma samoistna wtórna badania
● RTG klatki piersiowej: jak w PSP, ale może być trudniejsze do interpretacji (np. z powodu rozedmy).
● Gazometria: częściej stwierdza się hipoksemię, możliwa hiperkapnia.
● TK klatki piersiowej: częściej zalecana, zwłaszcza przy podejrzeniu choroby podstawowej (np. POChP, zwłóknienie płuc).
odma pourazowa/jatrogenna
● RTG klatki piersiowej: szybkie potwierdzenie obecności odmy.
● USG klatki piersiowej: bardzo przydatne w ostrym urazie (FAST, eFAST); brak ślizgania opłucnej (tzw. lung sliding).
● TK klatki piersiowej: najlepsze badanie do oceny rozległości urazu i towarzyszących uszkodzeń (np. krwiak, stłuczenie płuca).
odma prężna (zagrażająca życiu)
● Rozpoznanie kliniczne!: nagła duszność, spadek ciśnienia, tachykardia, przemieszczenie tchawicy.
● RTG: wykonywane tylko po stabilizacji pacjenta.
● USG: może być użyte do szybkiego rozpoznania przy łóżku chorego (brak lung sliding).
● Gazometria: ciężka hipoksemia, możliwa kwasica.
odma nawrotowa
● RTG klatki piersiowej: ocena nawrotu.
● TK klatki piersiowej: zalecana do planowania leczenia chirurgicznego (np. wideotorakoskopii, pleurodezy).
obrzęki
Obrzęk powstaje, kiedy płyn zawarty we krwi i chłonce w nadmiarze „wycieka" z naczynia (krwionośnego - włosowatego lub chłonnego) i gromadzi się między komórkami. W zależności od jego składu nazywamy go przesiękiem lub wysiękiem.
patomechanizm i przyczyny obrzęku
Mechanizmy (często współistnieją):
1) wzrost ciśnienia hydrostatycznego w odcinku żylnym włośniczek (np. w zastoinowej niewydolności serca, niewydolności zastawek żylnych)
2) spadek ciśnienia onkotycznego osocza (z powodu hipoalbuminemii)
3) zwiększona przepuszczalność ścian włośniczek (najczęściej wskutek zapalenia)
4) utrudniony odpływ chłonki (np. w znacznym powiększeniu węzłów chłonnych, po usunięciu węzłów chłonnych, po radioterapii, w filariozie).
podział obrzęków ze względu na lokalizację
1) miejscowe - zapalne, alergiczne (np. obrzęk Quinckego), zaburzenia w odpływie krwi żylnej (np. zakrzepica żył głębokich), zaburzenia w odpływie chłonki (np. róża, filarioza)
2) uogólnione -
pochodzenia sercowego (np. w niewydolności serca), pochodzenia wątrobowego (np. w marskości wątroby), pochodzenia nerkowego (np. w zespole nerczycowym), pochodzenia hormonalnego (np. w niedoczynności tarczycy), obrzęki z niedożywienia (np. z powodu niedoboru białek, witaminy B1)
obrzęki ciężarnych
polekowe (np. wskutek kortykoterapii)
idiopatyczne.
chrypka
Chrypka to szorstki i matowy głos, który pojawia się, gdy w czasie mówienia tzw. struny głosowe, czyli fałdy głosowe drgają w sposób nieprawidłowy i nie mogą się stykać lub występują zaburzenia ich elastyczności na skutek różnych procesów chorobowych.
chrypka przyczyny
Przyczyny
1.choroby krtani z uszkodzeniem nerwu krtaniowego wstecznego
2. Zapalenie krtani , gardła , tchawicy (może prowadzić do bezgłosu trwa około 2 tygodni )
3. Zawodowe nadużycie głosu
4.choroba refluksowa przełyku , rzadko ciało obce
5. Rak krtani , gardła , przełyku , guzy śródpiersia
świąd co to
Świąd to nieprzyjemne uczucie dotyczące skóry, które wywołuje potrzebę drapania lub pocierania.
Mechanizm powstawania świądu jest wieloczynnikowy i skomplikowany. Może mieć źródło zarówno w układzie nerwowym, jak i stanowić efekt działania bodźców mechanicznych, chemicznych, termicznych czy elektrycznych na włókna nerwowe.
Świąd utrzymujący się 6 tygodni lub dłużej określa się jako przewlekły.
świąd przy jakich chorobach może się pojawić
1.infekcje bakteryjne, wirusowe (opryszczka), grzybicze (łupież, grzybica), pasożytnicze (świerzb, wszawica )
2.atopowe zapalenie skóry, pokrzywki, wyprysk, łuszczyca, nadmierna suchość skóry, oparzenia słoneczne
3. ukąszenia owadów i innych zwierząt
4. alergie pokarmowa, na leki, kosmetyki, środki chemiczne
5. nowotwory skóry
6. choroby wątroby i dróg żółciowych , cholestaza zewnątrzwątrobowa ,zapalenia wątroby
wysypka - definicja
Wysypka (łac. exanthema) to zmiana skórna o różnorodnym charakterze, mogąca występować w przebiegu wielu chorób.
wysypka - przyczyny zakaźne
● Wirusowe: odra, różyczka, rumień zakaźny (parwowirus B19), mononukleoza (EBV), wirusowe zapalenie wątroby, HIV (osutka pierwotna), półpasiec, ospa.
● Bakteryjne: szkarlatyna (paciorkowce), borelioza (rumień wędrujący), dur brzuszny, meningokokemia.
● Grzybicze/parazyty: rzadziej - np. świerzb (z odczynem alergicznym).
wysypka - przyczyny niezakaźne
● Alergie / nadwrażliwość: najczęstsza przyczyna wysypki u dorosłych - np. polekowa (penicyliny, sulfonamidy, NLPZ), pokarmowa, kontaktowa.
● Choroby autoimmunologiczne: toczeń rumieniowaty układowy, zapalenia naczyń, zapalenie skórno-mięśniowe.
● Choroby dermatologiczne: łuszczyca, liszaj płaski, AZS, trądzik różowaty.
● Reakcje toksyczne / fotouczulenie: po ekspozycji na słońce i leki (np. tetracykliny, amiodaron)
wysypka - inne przyczyny
● Uogólnione choroby internistyczne: np. chłoniaki, białaczki - mogą przebiegać z osutką.
● Czynniki fizyczne: potówki, odparzenia, ucisk.
gorączka o nieznanej przyczynie - kryteria rozpoznania
● utrzymuje sie lub wielokrotnie nawraca >38,5
● chory goraczkuje przez >3tyg
● brak ustalenia przyczyny lub rozpoznanie jest nie jednoznaczne pomimo prowadzenia rutynowej diagnostyki przez ok. 1tyg
obrzęki przy niewydolności prawej komory serca - cechy charakterystyczne

obrzęki przy niewydolności lewej komory serca - cechy charakterystyczne

wysięk vs przesięk

choroby prowadzące do przesięku
● Niewydolność serca (najczęstsza przyczyna)
● Marskość wątroby (np. wodobrzusze)
● Zespół nerczycowy
● Hipoalbuminemia
● Dializa otrzewnowa
Choroby prowadzące do wysięku:
● Zapalenie opłucnej lub otrzewnej (bakteryjne, wirusowe, gruźlicze)
● Nowotwory (np. rak płuca, jajnika, przerzuty)
● Choroby autoimmunologiczne (toczeń, RZS)
● Zatorowość płucna (często mieszany typ)
● Uraz (np. krwiak opłucnej)
odma
ODMA - obecność powietrza w jamie opłucnej, do której przedostaje się ono wskutek uszkodzenia płuc lub ściany klatki piersiowej.
Powietrze w jamie opłucnej uciska płuco, co jest przyczyną pogorszenia wymiany gazowej
przyczyny odma samoistna
Samoistna - pęknięcie pęcherza rozedmowego, pęknięcie podopłucnowych pęcherzyków płucnych
w przebiegu chorób płuc POChP, mukowiscydoza
przyczyny odma pourazowa
Pourazowa - uraz klatki piersiowej z naruszeniem lub bez naruszenia ciągłości powłok - ugodzenie ostrym przedmiotem, upadek z wysokości, przygniecenie, wypadek komunikacyjny
przyczyny odma jatrogenna
Jatrogenna -
nakłucie opłucnej,
biopsja płuca,
cewnikowanie dużych żył,
mechaniczna wentylacja płuc,
zabiegi torakochirurgiczne
rozstrzenie oskrzeli
ROZSTRZENIE OSKRZELI - Nieodwracalne poszerzenie światła oskrzeli spowodowane uszkodzeniem ich ściany
wrodzone lub nabyte
rozstrzenie oskrzeli - wrodzone
WRODZONE - upośledzenie oczyszczania śluzowo-rzęskowego -
○ MUKOWISCYDOZA,
○ ZESPÓŁ YOUNGA,
○ PIERWOTNA DYSKINEZA RZĘSEK,
○ PIERWOTNE NIEDOBORY ODPORNOŚCI,
○ NIEDOBÓR α1-antytrypsyny
rozstrzenie oskrzeli nabyte
○ ciężkie zakażenia bakteryjne,
○ wirusowe - ODRA,
○ przewlekłe choroby oskrzeli - POChP,
○ alergiczna aspergilloza oskrzelowo płucna,
○ włóknienia płuc (w przebiegu sarkoidozy, pylicy),
○ RZS,
○ układowe choroby tkanki łącznej - ZZSK, Zespół Sjogrena,
○ choroby zapalne jelit
○ wdychanie toksycznych gazów
○ Uszkodzenia termiczne
○ Refluks żołądkowo-przełykowy
○ Mikroaspiracje treści pokarmowej
badania w rozstrzeniu oskrzeli
RTG
○ początkowo bywa prawidłowy;
○ Duże rozstrzenie –
- plamiste zacienienia z powodu niedodmy
- palcowate zacienienia spowodowane poszerzonymi odcinkami
oskrzeli wypełnionymi śluzem,
- torbielowate przestrzenie powietrzne lub z poziomem płynu oraz
zmniejszenie przejrzystości płuc;
- zgrubienia ściany oskrzeli mogą przypominać obraz torów
tramwajowych.
● Bronchoskopia
● Badanie bakteriologiczne i mykologiczne plwociny
● Spirometria
rozedma
nieprawidłowe powiększenie przestrzeni powietrznych położonych obwodowo od oskrzelików końcowych i destrukcja ścianek tych struktur. Prowadzi do nadmiernego upowietrznienia płuc, przy zmniejszeniu ilości pęcherzyków płucnych. Najczęściej występuje w przebiegu POChP.
miejsca osłuchiwania serca
● mitralna
L - V - linia środkowo-obojczykowa
● trójdzielna
P - IV - przy mostku
● pnia płucnego
L - II - przy mostku
● aorty
P - II - przy mostku
miejsca wyczuwania tętna + gdzie ich anatomicznie szukać
● Tętnica promieniowa Gdzie: Nadgarstek, po stronie kciuka.
● Tętnica szyjna wspólna Gdzie: Na szyi, obok krtani (tchawicy), lekko poniżej kąta żuchwy – między krtanią a mięśniem mostkowo-obojczykowo-sutkowym.
● Tętnica ramienna Gdzie: Po wewnętrznej stronie ramienia, w bruździe między mięśniem dwugłowym a trójgłowym ramienia – często badana u niemowląt lub przy pomiarze ciśnienia.
● Tętnica udowa Gdzie: W pachwinie – poniżej więzadła pachwinowego, na linii środka pachwiny.
● Tętnica podkolanowa Gdzie: Z tyłu kolana, w dołku podkolanowym – często trudna do wyczucia.
● Tętnica grzbietowa stopy Gdzie: Na grzbiecie stopy, między pierwszą a drugą kością śródstopia.
● Tętnica piszczelowa tylna Gdzie: Za kostką przyśrodkową (kostką przy dużym palcu), pomiędzy nią a ścięgnem Achillesa.
skala NYHA
-skala służąca do klasyfikacji ciężkości objawów niewydolności serca
I bez ograniczeń - zwykły wysiłek fizyczny nie powoduje większego zmęczenia, duszności ani kołatania serca
II niewielkie ograniczenie aktywności fizycznej - bez dolegliwości w spoczynku, ale zwykła aktywność powoduje zmęczenie, kołatanie serca lub duszność
III znaczne ograniczenie aktywności fizycznej - bez dolegliwości w spoczynku, ale aktywność mniejsza niż zwykła powoduje wystąpienie objawów
IV każda aktywność fizyczna wywołuje dolegliwości; objawy podmiotowe niewydolności serca występują nawet w spoczynku, a jakakolwiek aktywność nasila dolegliwości
1. Arytmie nadkomorowe
1) dodatkowe pobudzenia nadkomorowe – powstają poza węzłem zatokowym, mogą być
przedwczesne lub zastępcze i występować pojedynczo lub gromadnie
2) częstoskurcz nadkomorowy (SVT) – każdy rytm o częstotliwości >100/min, który powstaje w pęczku Hisa lub powyżej tej struktury:
a) częstoskurcze przedsionkowe (AT) – tachykardie zatokowe (fizjologiczna tachykardia zatokowa, nieadekwatna tachykardia zatokowa, nawrotny częstoskurcz zatokowy), jednoogniskowy AT, wieloogniskowy AT, AT z dużej pętli nawrotnej zależny i niezależny od cieśni trójdzielno-żylnej (CTI), czyli typowe i atypowe trzepotanie przedsionków (AFl)
b) częstoskurcze z łącza przedsionkowo-komorowego (AV) – częstoskurcz nawrotny w węźle AV (AVNRT) typowy i nietypowy
c) częstoskurcz nawrotny przedsionkowo-komorowy (AVRT) ortodromowy i antydromowy
3) migotanie przedsionków (AF).
Arytmie komorowe powstają poniżej rozwidlenia pęczka Hisa:
1) dodatkowe pobudzenia komorowe (PVC) - mogą być przedwczesne lub zastępcze; jednokształtne lub wielokształtne; pojedyncze lub złożone; okresowo mogą się układać w allorytmię, występując po każdym prawidłowym lub po 2 prawidłowych pobudzeniach zatokowych i tworząc odpowiednio bigeminię lub trigeminię
2) złożone komorowe pobudzenia dodatkowe mogą występować w formie: par, nietrwałego częstoskurczu komorowego (nsVT; ≥3 kolejne PVC); trwałego częstoskurczu komorowego (sVT)
3) trzepotanie komór
4) migotanie komór (VF).
Podstawowa klasyfikacja rytmów komorowych
1) VT dwukierunkowy (naprzemienność osi zespołów QRS z ewolucji na ewolucję)
2) VT pleomorficzny - jednokształtne częstoskurcze o różnej morfologii u tego samego chorego
3) VT wielokształtny typu torsade de pointes
4) trzepotanie komór - regularna, szybka (~300/min), monomorficzna arytmia, brak linii izoelektrycznej między zespołami QRS
5) migotanie komór - chaotyczny rytm, zwykle >300/min z wychyleniami, które są nieregularne w czasie i pod względem morfologii, bez wyraźnych zespołów QRS w powierzchniowym EKG
6) burza elektryczna - bardzo częste (≥3 w ciągu 24 h) epizody VT wymagające interwencji terapeutycznych; najczęściej jest to problem chorych z wszczepionym kardiowerterem-defibrylatorem (ICD) i licznymi uzasadnionymi interwencjami ICD
objawy hiperlipidemii (kępki żółte, żółtaki, obrąbek rogówki)
Do objawów skórnych, jakie można zaobserwować, zaliczamy żółtaki – inaczej kępki żółte. Są to żółte grudki występujące najczęściej na powiekach od strony nosa; mogą występować także w przebiegu ścięgna Achillesa oraz na powierzchni dłoni, głównie palców. Powstawanie kępek żółtych wiąże się z pochłanianiem przez komórki układu odpornościowego, tj. makrofagów, nadmiernej ilości tłuszczów. Żółtaki nie mają charakteru złośliwego i kierując się względami estetycznymi, można je usunąć.
Do innych objawów wysokiego poziomu cholesterolu we krwi należy pojawienie się rąbka rogówki, czyli jasnej obwódki dookoła tęczówki. Jeżeli pojawia się on u osób poniżej 45. r.ż., to jest to objaw bardzo charakterystyczny dla występowania hipercholesterolemii rodzinnej.