FINAL TERM Filipino Reviewer

UP Diksyunaryong Pilipino

Ang paglalahad ay isang detalyado at komprehensibong pagpapaliwanag ng isang bagay, pook, o ideya.

Jose Arrogante

Sa Ingles ang paglalahad ay tinatawag na Expository Writing.

Paglalahad

Makita ang anyong ito sa pagtatalakay sa karaniwang binabasa sa araw-araw gaya ng mga aklat, mga editorial sa diyaryo, mga artikulo sa mga magasin, at iba pa.

Paglalahad

Ito ay nagpapaliwanag na obhetibo, walang pagkampi, may sapat na detalyeng pawang pampalawak ng kaalaman, at pagbibigay-linaw upang lubos maunawaan ng may interes.

Pagbibigay-kahulugan; Pagsunod sa panuto; Pangulong tudling; Suring-basa; Ulat; Balita; Sanaysay

Maglista ng pitong (7) halimbawa ng Sining ng Paglalahad:

PPPSUBS

Paksa

Sa mga dapat taglayin ng paglalahad, sapat na kaalaman o impormasyon sa _____ tinalakay.

Pagpapaliwanag

Sa mga dapat taglayin ng paglalahad, ganap na _____ sa buong kahulugan.

Malinaw at maayos

Sa mga dapat taglayin ng paglalahad, _____ na pagpapahayag.

Larawan at balangkas

Sa mga dapat taglayin ng paglalahad, paggamit ng _____, _____, at iba pang pantulong upang madali ang pag-unawa sa ipinaliliwanag.

Walang pagkiling

Sa mga dapat taglayin ng paglalahad, _____ na pagpapaliwanag ng anumang bagay na nasasaklaw ng tao.

Sumubok o tangkilikin

Ang salitang sanaysay ay nagmula sa salitang Pranses na "_____ o _____."

Michael de Montaigne; Confucius; Lao-Tzu; Yushida Kenko

Maglista ng apat (4) na taong yumabong sa mga sulatin:

MCLY

Confucius

Ang awtor na sumulat ng "Analects."

Lao-Tzu

Ang awtor na sumulat ng "Tao Te Ching."

Yushida Kenko

Ang awtor na sumulat ng "Tsurezuregusa."

Tsurezuregusa

Kilala rin bilang Essays in Idleness (o mga Sanaysay sa Katamaran), The Harvest of Leisure.

Francis Bacon

Ang sanaysay ay isang kasangkapan upang maisatinig ang maikling pagbubulay-bulay at komentaryo sa buhay.

Paquito Badayos

Ang sanaysay ay naglalahad ng matalinong kuro at makatwirang paghahanay ng kaisipan.

Paquito Badayos

Ang sanaysay ay ang paglalahad ng personal at pansariling pananaw

Paquito Badayos

Ang sanaysay ay ang paglalahad ng sariling opinyon o kuro-kuro.

Alejandro Abadilla

Ang sanaysay ay pangangahulugang nakasulat na karanasan ng isang sanay sa pagsasalaysay.

Alejandro Abadilla

Ang sanaysay ay isang akdang pampanitikang nasa anyong paglalahad.

Alejandro Abadilla

Ang sanaysay ay isang pagpapahayag ng sariling pananaw, pangmalas, kuro-kuro, at damdamin.

Alejandro Abadilla

Ang sanaysay ay dapat maging malinaw, mabisa, at kawili-wili.

Alejandro Abadilla

Ang sanaysay ay ang pagsunod sa mga tuntunin ng kaisahan, kaugnayan, at diin.

Alejandro Abadilla

Ang sanaysay ay ang pagpili ng angkop na pananalita, sariling estilo o pamamaraan.

Alejandro Abadilla

Ang sanaysay ay ang ideya at ang pagkasunud-sunod ay inilalahad nang mabisa at maayos.

Alejandro Abadilla

Ang layunin ng sanaysay ay upang makapagtalastas, makalibang, makapaglarawan ng isang bagay, o makakuha ng anumang pagbabago

Pormal

Uri ng sanaysay na nagbibigay ng patalastas sa isang maayos, mariin at bunga ng maingat na pagtitimbang-timbang ng mga pangyayari at kaisipan.

Impersonal o Siyentipiko

Ang pormal na uri ng pagsulat ay tinatawag na "____ o _____" upang makakuha ng impormasyon.

Impormal

Uri ng sanaysay na nagbibigay-diin sa isang estilong nagpapamalas ng katauhan, may himig na parang nakikipag-usap o nais magpakilala ng isang pagsubok sa buhay, naglalarawan ng kahulugan sa isang pangyayari, nagtatala ng pagbubulay-bulay, at naglalahad ng kuro-kuro o pala-palagay.

Pamilyar o Personal

Ang impormal na uri ng pagsulat ay tinatawag na "____ o _____" upang makakuha ng impormasyon.

Nagsasalaysay; Naglalarawan; Nagpapaalala; Di praktikal; Kritikal; Didaktiko; Editoryal; Makasiyentipiko; Sosyo-political; Pangkalikasan; Bumabalangkas sa isang tauhan; Replektibo

Isa-isahin ang labindalawang (12) Natatanging Uri ng Sanaysay:

NNNDKDEMSPBR

Panimula

Bahagi ng isang sanaysay na kinabibilangan ng nakatawag pansin at nakapukaw ng damdamin.

Katawan

Bahagi ng isang sanaysay na kinabibilangan ng pinakanilalaman, mayaman sa kaisipan, at magtataglay ng kaisahan ng detalye.

Wakas

Bahagi ng isang sanaysay na kinabibilangan ng pangkalahatang impresyon, at buod o paglalagom.

Michael Stratford

Ang replektibong sanaysay ay isang introspeksiyon na pagsasanay.

Michael Stratford

Ang replektibong sanaysay ay isang pagbabahagi ng mga bagay na naiisip, nararamdaman, pananaw, at damdamin hinggil sa paksa (hal., journal, academic portfolio).

Michael Stratford

Ang replektibong sanaysay ay nakabatay sa karanasan kaya masasalamin ang pagkatao ng sumulat.

Kori Morgan

Ang replektibong sanaysay ay isang personal na paglago ng isang tao batay sa karanasan o pangyayari.

Kori Morgan

Ang replektibong sanaysay ay ibinabahagi ang kalakasan at kahinaan ng sumulat, at ang natutuhan at kung paano gamitin sa buhay o sa hinaharap.

Kori Morgan

Ang replektibong sanaysay ay ibinabahagi paano paunlarin ang kahinaan.

Kori Morgan

Ang replektibong sanaysay ay nakabatay sa personal na karanasan.

Kori Morgan

Ang replektibong sanaysay ay malayang makapipili ng paksa o pangyayari.

1 Paksa o tesis

2 Unang panauhan

3 Personal

4 Pormal

5 Tekstong naglalahad

6 Introduksyon, Katawan; Kongklusyon

7 Lohikal at organisado

Ang dapat tandaan sa pagsulat ng replektibong sansaysay ay:

1) Magkaroon ng isang tiyak na _____ na iikutan ng nilalaman.

2) Isulat ang _____ panauhan ng panghalip (hal., ako, ko, at akin).

3) Nakabatay sa _____ na karanasan, magtaglay ng patunay o patotoo batay sa naobserbahan o katotohanan.

4) Gumamit ng _____ na salita sa pagsulat dahil kabilang ito sa akademikong sulatin.

5) Gumamit ng _____, gawing malinaw, at madaling maunawaan ang pagpapaliwanag.

6) Sundin ang tamang estruktura o mga bahagi sa pagsulat ng sanaysay na may _____, _____, at _____.

7) Gawing _____ ang pagkakasulat.

Prof. Ma Rovilla Sudaprasert, Memorandum

Ayon kay _____, ang _____ ay isang kasulatang nagbibigay kabatiran tungkol sa gagawing pulong o paalala tungkol sa isang mahalagang impormasyon, gawain, tungkulin, o utos

Layunin o pakay

Sa memo ay nakasaad ang _____ o _____. Sa pamamagitan nito, naging malinaw sa mga dadalo ng pulong kung ano ang inaasahan mula sa kanila.

Dr. Darwin Bargo

Ayon kay _____, ang mga kilala at malalaking kompanya at mga institusyon ay kalimitang gumagamit ng mga colored stationery para sa kanilang mga memo tulad ng sumusunod: puti, rosas, dilaw o luntian.

Puti

Ginagamit sa mga pangkalahatang kautusan, direktiba, o impormasyon.

Rosas

Ginagamit naman para sa request o order na naggagaling sa purchasing department.

Dilaw o Luntian

Ginagamit naman para sa mga memo na nanggagaling sa marketing at accounting department.

Logo, Pangalan ng kompanya, Lugar, Numero ng telepono

Maglista ng apat (4) na bagay na dapat isama sa Letterhead ng memo:

LPLN

Bahaging "Para sa/Para kay/Kina"

Naglalaman ng pangalan ng tao o mga tao, o kaya naman ay grupong pinag-uukulan ng memo.

Buong pangalan

Sa pormal na memo mahalagang isulat ang _____ ng pinag-uukulan nito.

Pangalan ng departamento

Kung ang tatanggap ng memo ay kabilang sa ibang departamento, makatulong kung ilagay rin ang _____.

Hindi na kailangang

Kailangang/Hindi na kailangang lagyan ng G.,Gng., Bb. ,at iba pa maliban na lamang na napakapormal ng memong ginawa.

Bahaging "Mula kay"

Naglalaman ng pangalan ng gumawa o nagpadala ng memo.

Isulat

Huwag isulat/isulat ang buong pangalan ng nagpadala kung pormal ang ginawang memo.

Bahaging Petsa

Iwasan ang paggamit ng numero gaya ng 11/25/15 o 30/09/15. Sa halip, isulat ang buong pangalan ng buwan o ang dinaglat na salita nito.

hal. Nobyembre 25, 2015

Bahaging Paksa

Ay mahalagang maisulat nang payak, malinaw at tuwiran upang agad maunawaan ang nais ipabatid nito.

Mensahe

Maikli lamang ngunit kung ito ay isang detalyadong memo kailangan ito ay magtaglay ng sumusunod: sitwasyon, problema, solusyon, paggalang o pasasalamat.

Sitwasyon

Dito makikita ang panimula o layunin ng memo.

Problema

Nakasaad ang suliraning dapat pagtuonan ng pansin. Hindi lahat ng memo ay nagtataglay nito.

Solusyon

Nagsasaad ng inaasahang dapat gawin ng kinauukulan.

Paggalang o Pasasalamat

Wakasan ang memo sa pamamagitan ng pagpapasalamat o pagpapakita ng paggalang.

Bahaging Lagda

Huling bahagi na kadalasang inilalagay ito sa ibabaw ng kanyang pangalan sa bahaging Mula кау.

Adyenda

Nagtatakda ng mga paksang tatalakayin sa pulong.

Paksang; Taong; Oras

Kasama sa adyenda ang mga _____ tatalakayin, mga _____ tatalakay o magpapaliwanag ng mga paksa, at _____ na itinakda para sa bawat paksa.

Pagkasunud-sunod; Katagal

Sa isang adyenda, ang _____ ng mga paksang tatalakayin at kung gaano _____ pag-usapan ito ang siyang nagtatakda ng balangkas ng pulong.

Adyenda

Ito ay nagsisilbing tseklist o talaan upang matiyak na ang lahat ng paksang tatalakayin ay kasama sa listahan.

Adyenda

Ito ay nagbibigay ng pagkakataon sa kasapi sa pulong na maging handa sa mga paksang tatalakayin o pagdedeisiyunan.

Adyenda

Ito ay nakatutulong nang malaki upang manatiling nakapokus sa mga paksang tatalakayin sa pulong.

Maaaring

Ang adyenda ay maaaring/hindi maaaring gawin ng isang kalihim (secretary), typist, o reporter sa korte.

Walang

Ang adyenda ay dapat walang/merong paligoy-ligoy, dagdag-bawas sa dokumento, at madrama na parang ginawa ng nobela.

Dapat

Ang adyenda ay dapat/hindi dapat detalyado, nirepaso, at hindi kakikitaan ng katha o pagka-bias sa pagsulat

1 Email

2 Katibayan

3 Table format

4 1-2 araw bago

5 Sundin

Mga Hakbang sa Pagsulat ng Adyenda:

1. Magpadala ng _____ na nagsasaad na magkaroon ng pulong.

2. Kailangan lagdaan bilang _____ ng kanilang pagdalo

3. Gumawa ng balangkas ng paksang tatalakayin naka _____

4. Ipadala ang sipi ng adyenda sa mga taong dadalo, _____ araw bago ang pulong.

5. _____ ang nasabing adyenda sa pagsasagawa ng pulong.

1 Sipi o kopya

2 Unang

3 Flexible

4 Initakdang

5 Dokumento

Mga Dapat Tandaan sa Paggamit ng Adyenda:

1. Tiyaking ang bawat dadalo sa pulong ay nakatanggap ng _____ ng mga adyenda.

2. Talakayin sa _____ bahagi ng pulong ang higit na mahalagang paksa.

3. Manatili sa iskedyul ng agenda ngunit maging _____ kung kinakailangan.

4. Magsimula at magwakas sa _____ oras na nakalagay sa sipi ng adyenda.

5. Ihanda ang kakailanganing _____ kasama ng adyenda.

Katitikan ng Pulong

Opisyal na tala ng isang pulong.

Katitikan ng Pulong

lto ay dokumentong nagtatala ng mahahalagang diskusyon at desisyon.

Mga Bahagi Ng Katitikan Ng Pulong

Headings

Isang bahagi ng Katitikan Ng Pulong na naglalaman ng pangalan ng kompanya, samahan, organisasyon, o kagawaran. Makikita ang petsa, lokasyon at maging ang oras ng pagsisimula ng pulong.

Mga Kalahok o Dumalo

Isang bahagi ng Katitikan Ng Pulong na dito nakalagay kung sino ang nanguna sa tagapagdaloy ng pulong, gayundin ang pangalan ng lahat ng mga dumalo kasama ang mga panauhin. Maging ang pangalan ng mga liban o hindi nakadalo ay nakatala rin dito.

Pagbasa at Pagpapatibay ng Nagdaang Katitikan ng Pulong

Isang bahagi ng Katitikan Ng Pulong na dito makikita kung ang nakalipas na katitikan ng pulong ay napagtibay o may pagbabagong isinagawa sa mga ito.

Action Items o Usaping Napagkasunduan

Isang bahagi ng Katitikan Ng Pulong na dito makikita ang mahahalagang tala hinggil sa mga paksang tinalakay. Inilalagay rin sa bahaging ito kung sino ang taong nanguna sa pagtalakay ng isyu at maging ang desisyong nabuo ukol dito.

Pabalita o Patalastas

Isang bahagi ng Katitikan Ng Pulong na hindi laging makikita sa katitikan ng pulong ngunit kung mayroon mang _____ mula sa mga dumalo ay tulad ng halimbawa ng mga suhestiyong agenda para sa susunod na pulong ay maaaring ilagay bahaging ito.

Iskedyul ng susunod na pulong

Isang bahagi ng Katitikan Ng Pulong na itinatala kung kailan at saan gaganapin ang susunod na pulong.

Pagtatapos

Isang bahagi ng Katitikan Ng Pulong na inilalagay oras nagwakas ang pulong.

Lagda

Isang bahagi ng Katitikan Ng Pulong na mahalagang ilagay ang pangalan ng taong kumuha ng katitikan ng pulong at kung kailan ito isinumite.

1 Hindi

2 Tagapanguna o presider

3 Pangalan

4 Nakaraang

5 Adyenda

6 Heading

7 Recorder

8 Suhestiyon

9 Koponan

10 Pagkatapos

Mga Dapat Gawin ng Taong Naatasang Kumuha ng Katitikan ng Pulong:

1. Hangga't maaari _____ participant sa nasabing pulong.

2. Umupo malapit sa _____ ng pulong.

3. Sipi ng mga _____ ng mga taong dadalo sa pulong.

4. Handa sa mga sipi ng adyenda at katitikan ng _____ pulong.

5. Nakapokus o nakatuon lamang sa nakatalang _____.

6. Tiyaking ang katitikan ng pulong na ginagawa ay nagtataglay ng tumpak at kumpletong _____.

7. Gumamit ng _____ kung kinakailangan.

8. Itala ang mga mosyon o pormal na _____ nang maayos.

9. Itala ang lahat ng paksa at isyung napagdesisyunan ng _____.

10. Isulat o isaayos agad ang mga datos ng katitikan _____ ng pulong.

Ulat ng Katitikan

Uri o estilo ng pagsulat ng katikan ng pulong na kinabibilangan ng:

- Lahat ng detalye ay nakatala

- Maging ang mga pangalan ng mga taong nagsalita o tumalakay ng paksa

- Isulat din ang pangalan ng mga taong sumang-ayon sa mosyong isinagawa

Salaysay ng Katitikan

Uri o estilo ng pagsulat ng katikan ng pulong na kinabibilangan ng:

- Isinasalaysay lamang ang mahahalagang na detalye ng pulong

- Ang ganitong uri ay maituturing na legal na dokumento

Resolusyon ng Katitikan

Uri o estilo ng pagsulat ng katikan ng pulong na kinabibilangan ng:

- Nakasaad ang lahat ng isyung napagkasunduan ng samahan

- Hindi itinatala ang pangalan ng mga taong tumalakay maging ang mga sumang-ayon dito

- Kadalasang mababasa ang mga katagang "Napagkasunduan na..." o "Napagtibay na..."