Tarih-II.Dünya Savaşı

Meiji Restorasyonu

Japonya'da imparator Mutsuhito liderliğinde başlatılan, şogunluk ve feodal sistemin kaldırılarak ülkenin modernleşmesini sağlayan süreçtir

Bolşevik İhtilali

1917 yılında Rusya'da Çarlık rejiminin yıkılarak yerine Sovyetler Birliği'nin kurulmasına yol açan devrimdir

Balfour Deklarasyonu

İngiliz hükümetinin 1917 yılında Filistin topraklarında bir Yahudi devleti kurulmasına destek vereceğini ilan ettiği bildiridir

Basmacı Hareketi

Türkistan'da Rus baskısına karşı Korbaşı Ergaş önderliğinde başlatılan milli bağımsızlık mücadelesidir

Milletler Cemiyeti (Cemiyet-i Akvam)

I. Dünya Savaşı'ndan sonra dünya barışını korumak amacıyla kurulan, ancak ABD'nin üye olmadığı uluslararası teşkilattır

Monroe Doktrini

ABD'nin Avrupa'nın iç işlerine karışmama ve kendi kıtasına odaklanma esasına dayanan yalnızlık politikasıdır

NEP (Yeni Ekonomi Politikası)

Rusya'da Lenin tarafından uygulanan, üretimi artırmak için piyasa ekonomisine kısıtlı izin veren sistemdir

Faşizm

İtalya'da Mussolini önderliğinde ortaya çıkan, aşırı milliyetçi ve otoriter yönetim biçimidir

Nazizm

Almanya'da Hitler liderliğinde gelişen, ırkçı ve yayılmacı ideolojiye dayanan nasyonal sosyalist harekettir

Hayat Sahası (Lebensraum)

Nazi Almanya'sının, Alman ırkının gelişmesi için ihtiyaç duyduğu toprakları ele geçirme politikasıdır

Akdeniz Bizim Deniz (Mare Nostrum)

Faşist İtalya'nın Akdeniz'i bir İtalyan gölü haline getirmeyi amaçlayan yayılmacı tezi dır

Asya Asyalılarındır

Japonya'nın Batılı sömürgeci güçleri bölgeden çıkarmayı ve Asya'da kendi hakimiyetini kurmayı amaçlayan politikasıdır

Locarno Paktı

1925'te imzalanan ve Almanya'nın uluslararası iş birliğine tekrar katılımını sağlayan güvenlik antlaşmasıdır

Briand-Kellogg Paktı

Savaşı ulusal bir politika aracı olarak kullanmayı yasaklayan ve barışçıl çözümleri önceleyen uluslararası paktır

Kara Perşembe

1929'da New York borsasının çökmesiyle başlayan ve tüm dünyayı etkileyen büyük küresel ekonomik krizdir

Clearing Sistemi

Ekonomik kriz döneminde uygulanan, nakit para yerine malların karşılıklı takas edilmesine dayanan ticaret sistemidir

Dilde, Fikirde, İşte Birlik

İsmail Gaspıralı tarafından ortaya atılan, Türk dünyasının ortak bir dil ve kültür etrafında birleşmesini savunan ilkedir

Üç Tarz-ı Siyaset

Yusuf Akçura'nın Osmanlıcılık, İslamcılık ve Türkçülük akımlarını incelediği ünlü eseridir

Kafkas Kartalı

Rus yayılmacılığına karşı Kafkaslarda büyük bir direniş başlatan İmam Şeyh Şamil'in lakabıdır

Vichy Hükümeti

II. Dünya Savaşı sırasında Almanya'nın Fransa'yı işgal etmesinin ardından kurulan Nazi yanlısı hükümettir

Maginot Hattı

Fransızların Alman işgalini durdurmak amacıyla sınırlarına inşa ettiği ancak başarısız olan devasa savunma hattıdır

Barbarossa Harekatı

Nazi Almanya'sının II. Dünya Savaşı sırasında Sovyetler Birliği'ni işgal etmek için başlattığı büyük kara harekatıdır

Pearl Harbor Baskını

Japonya'nın ABD donanmasına yaptığı ve Amerika'nın II. Dünya Savaşı'na girmesine neden olan sürpriz saldırıdır

Normandiya Çıkartması

Müttefik devletlerin işgal altındaki Fransa'yı kurtarmak ve Almanya'yı mağlup etmek için başlattığı tarihin en büyük deniz harekatıdır

Birleşmiş Milletler (BM)

II. Dünya Savaşı'nın ardından dünya barışını ve güvenliğini sağlamak amacıyla San Francisco Konferansı ile kurulan teşkilattır

Yalta Konferansı

Savaş sonrası dünya düzeninin belirlendiği ve BM üyeliği için Mihver devletlere savaş açma şartının getirildiği zirvedir

Nürnberg Mahkemeleri

II. Dünya Savaşı'ndan sonra Nazi liderlerinin insanlık ve savaş suçlarından yargılandığı mahkemelerdir.

Köy Enstitüleri

Türkiye'de kırsal kalkınmayı sağlamak ve köylere öğretmen yetiştirmek amacıyla kurulan özgün eğitim kurumlarıdır

Bretton Woods İkizleri

II. Dünya Savaşı sonrası küresel ekonomiyi düzenlemek için kurulan IMF (Uluslararası Para Fonu) ve Dünya Bankası'dır

Keşmir Sorunu

Hindistan ve Pakistan arasında bağımsızlık sonrası ortaya çıkan ve günümüzde de devam eden kronik toprak anlaşmazlığıdır

Setif Katliamı

1945 yılında Fransızların Cezayir'deki bağımsızlık kutlamaları sırasında gerçekleştirdiği büyük sivil katliamdır

El-Nakba (Felaket Günü)

İsrail'in kuruluşu ile Filistinlilerin topraklarından sürülmesini ifade eden gündür

Dörtlü Takrir

Celal Bayar ve arkadaşlarının CHP içindeyken demokrasi adına verdikleri ve Demokrat Parti'nin kurulmasına yol açan önergeleridir

Beyaz Devrim

1950 seçimlerinde 27 yıllık CHP iktidarının son bularak Demokrat Parti'nin demokratik yollarla iktidara gelmesidir

Açık Oy - Gizli Sayım

1946 seçimlerinde uygulanan, seçmenlerin oylarını görünür şekilde verdiği ancak sayımın kapalı yapıldığı antidemokratik sistemdir

Sanat Güneşi

Türkçeyi mükemmel kullanması ve musikiye katkılarıyla tanınan sanatçı Zeki Müren'in lakabıdır

Bozkırın Tezenesi

Büyük halk ozanı Neşet Ertaş için Yaşar Kemal tarafından kullanılan onur verici unvandır

Devrim Otomobili

1961 yılında Eskişehir'de üretilen, Türkiye'nin ilk yerli otomobil prototipidir

Tecrit Politikası

ABD'nin Avrupa'daki olaylara karışmama esasına dayanan yalnızlık politikasıdır

Duma

Rusya'da 1905 yılından itibaren faaliyet gösteren meclistir

Shogun / Daimio

Japonya'da Meiji Restorasyonu öncesinde hüküm süren askeri yöneticiler ve derebeylik sistemidir

Führer / Düçe

Sırasıyla Adolf Hitler ve Benito Mussolini’nin kullandığı, "lider" anlamına gelen unvanlardır

Skala Nutku

Mussolini’nin barış yerine savaşı kutsayan ve ulusal bir canlanma aracı olarak gören ünlü konuşmasıdır

New Deal

ABD Başkanı Roosevelt’in 1929 ekonomik krizini aşmak için başlattığı yeni ekonomi planıdır

Küçük Antant

I. Dünya Savaşı'ndan sonra Yugoslavya, Çekoslovakya ve Romanya arasında kurulan ilk barış organizasyonudur

Sykes-Picot Antlaşması

İngiltere ve Fransa'nın I. Dünya Savaşı sırasında Ortadoğu topraklarını paylaştığı gizli anlaşmadır

Anschluss

Nazi Almanya'sının Avusturya'yı ilhak ederek topraklarına katması olayıdır

Blitzkrieg (Yıldırım Harekatı)

Alman ordusunun II. Dünya Savaşı'nda düşmanı hızla bozguna uğratmak için kullandığı ani saldırı taktiğidir

Çelik Pakt

Almanya, İtalya ve Japonya'nın bir araya gelerek oluşturduğu Berlin-Roma-Tokyo ittifakıdır

Yatıştırma Politikası

İngiliz Başbakanı Chamberlain’in, savaşı önlemek amacıyla Almanya’nın taleplerine taviz vererek izlediği politikadır

Ödünç Verme ve Kiralama Yasası

ABD'nin savaş sırasında müttefiklerine silah ve mühimmat desteği sağlamak için çıkardığı yasadır

Benelüks Ülkeleri

Belçika (Belgium), Hollanda (Netherlands) ve Lüksemburg (Luxembourg) devletlerinden oluşan birliktir

Kamikaze

II. Dünya Savaşı'nda Japon pilotların müttefik gemilerine düzenlediği intihar saldırılarıdır

Enigma

II. Dünya Savaşı sırasında Almanların askeri haberleşmede kullandığı ünlü şifreleme cihazıdır

Enola Gay

Hiroşima'ya atom bombasını bırakan ABD savaş uçağının adıdır

Little Boy & Fat Man

Hiroşima ve Nagazaki'ye atılan atom bombalarına verilen takma isimlerdir

Mizuri Zırhlısı

Japonya'nın II. Dünya Savaşı sonunda teslimiyet belgesini imzaladığı ABD savaş gemisidir

Çakmak Hattı

II. Dünya Savaşı'nda Türkiye'nin Alman işgali riskine karşı Trakya sınırına kurduğu savunma hattıdır

Milli Korunma Kanunu

Savaş döneminde Türkiye'de fiyatları denetlemek ve karaborsayı önlemek amacıyla çıkarılan yasadır

Pasif Direniş

Mahatma Gandhi’nin Hindistan’ın bağımsızlığı için uyguladığı, şiddet içermeyen eylem yöntemidir

Siyonizm

Filistin topraklarında bir Yahudi devleti kurmayı amaçlayan siyasi ideolojidir

Baas Rejimi

Arap dünyasında "yeniden doğuş" anlamına gelen, milliyetçi ve sosyalist temelli siyasi harekettir

38 Derece Enlemi

II. Dünya Savaşı sonrası Kore'yi Kuzey ve Güney olarak ikiye bölen sınırdır

Eniac

Dünyanın ilk elektronik bilgisayarı olarak kabul edilen teknolojik icattır

Sputnik

Sovyetler Birliği tarafından uzaya fırlatılan, uzay yarışını başlatan ilk uydudur

Gümüş Motor

Necmettin Erbakan tarafından kurulan Türkiye’nin ilk yerli motor fabrikası girişimidir

Hürriyet Misakı

Demokrat Parti'nin antidemokratik yasaların kaldırılmasını ve seçim güvenliğini talep ettiği bildiridir

12 Temmuz Beyannamesi

Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün iktidar ve muhalefet arasındaki gerginliği yumuşatan demokratik açıklamasıdır

Dumlupınar Denizaltısı

1953'te Çanakkale Boğazı'nda batan ve 81 denizcimizin şehit olduğu denizaltımızdır

Manda ve Himaye

Wilson İlkeleri'ne kılıf olarak Paris Barış Konferansı'nda ortaya atılan, sömürgeciliğin isim değiştirmiş halidir

Versay Antlaşması

I. Dünya Savaşı'ndan sonra Almanya ile imzalanan ve II. Dünya Savaşı'na zemin hazırlayan çok ağır şartlı barış antlaşmasıdır

Van Denberg Bildirisi

ABD'nin II. Dünya Savaşı öncesinde yalnızlık politikasından (Monroe Doktrini) vazgeçtiği resmi karardır

Kolhoz

Sovyetler Birliği'nde tarımsal üretimi artırmak amacıyla kurulan devlet kontrolündeki kolektif çiftliklerdir

Gulak

Sovyet Rusya'da rejim muhaliflerinin ve suçluların gönderildiği ağır şartlara sahip toplama ve çalışma kamplarıdır

Gazavat (Kafkasya Müridizmi)

Kafkasya'daki Müslüman Türklerin Rus işgaline karşı yürüttüğü dini temelli bağımsızlık mücadelesidir

Nuri Killigil Paşa

Kafkas İslam Ordusu komutanı olarak Azerbaycan'ın bağımsızlığında kilit rol oynayan Türk komutandır

Hiperenflasyon

Paranın değerinin tamamen yitirildiği ve fiyatların kontrolsüzce arttığı aşırı ekonomik kriz durumudur

Gestapo

Nazi Almanya'sında rejim karşıtlarını takip eden ve baskı altında tutan gizli polis teşkilatıdır

Hoover Moratoryumu

1929 krizinin etkilerini azaltmak için uluslararası borç ödemelerinin ertelenmesini sağlayan karardır

Otarşi

Bir devletin dışa bağımlı kalmadan tüm ihtiyaçlarını kendi kaynaklarıyla karşılamayı amaçlayan kapalı ekonomi modelidir

Türk Parasının Değerini Koruma Kanunu

Türk lirasının piyasa değerini muhafaza etmek için çıkarılan milliyetçi ekonomi yasasıdır

Litvinov Paktı

SSCB önderliğinde komşu devletlerle imzalanan, barışı koruma amaçlı saldırmazlık anlaşmasıdır

Guernica

Pablo Picasso'nun İspanya İç Savaşı'ndaki yıkımı ve acıları Kübizm akımıyla anlattığı dünyaca ünlü tablosudur

Gazap Üzümleri

John Steinbeck'in 1929 ekonomik krizinin toplumsal etkilerini ve yoksulluğu anlattığı meşhur romanıdır

Revizyonist

Mevcut dünya düzenini değiştirmeye ve yayılmacı politikalarla topraklarını genişletmeye çalışan devletlerdir

Mein Kampf (Kavgam)

Adolf Hitler'in siyasi fikirlerini ve üstün ırk teorilerini kaleme aldığı otobiyografik kitabıdır

Kristal Gece

Nazi Almanya'sında Yahudilere yönelik başlatılan kitlesel şiddet, yağma ve saldırı olaylarının yaşandığı gecedir

Charles de Gaulle

II. Dünya Savaşı'nda Alman işgaline karşı Fransız direnişini örgütleyen ve "Fransa'nın Atatürk'ü" olarak anılan liderdir

Merkür Harekatı

II. Dünya Savaşı sırasında Almanların Girit adasına düzenlediği tarihteki büyük hava indirme harekatıdır

Yüzdeler Anlaşması

Churchill ve Stalin'in Balkan coğrafyasını kendi aralarında etki alanlarına göre paylaştığı gizli belgedir

Dumbarton Oaks Konferansı

Birleşmiş Milletler teşkilatının temel yapısının ve anayasasının taslak olarak görüşüldüğü toplantıdır

FIRÇA (F-İ-R-Ç-A)

BM Güvenlik Konseyi'nde veto hakkı bulunan 5 daimi üyenin (Fransa, İngiltere, Rusya, Çin, ABD) baş harflerinden oluşan kodlamadır.

Tahsin Yazıcı Paşa

Kore Savaşı'na katılan Türk tugayının başındaki kahraman komutandır

Kunuri Savaşı

Türk askerinin Kore'de müttefik kuvvetlerini imhadan kurtararak kahramanlık destanı yazdığı savaştır

Demir Kırat

Demokrat Parti'nin halk arasında kullanılan ve simgesel hale gelen diğer adıdır

Vatan Cephesi

Demokrat Parti'nin kendisine destek veren vatandaşları bir araya getirmek için kurduğu toplumsal oluşumdur

27 Mayıs Darbesi

1960 yılında Türk Silahlı Kuvvetleri içerisindeki bir grubun yönetime el koyduğu Türkiye'nin ilk askeri darbesidir

Gümüş Motor

Necmettin Erbakan tarafından yerli sanayi hamlesi olarak kurulan Türkiye'nin ilk motor fabrikasıdır

Müzeyyan Senar

"Cumhuriyetin Divası" olarak anılan, Atatürk'ün huzurunda şarkı söyleyen ve Türk Sanat Müziği'nin en büyük seslerinden biridir

Cemile Buhayra

Cezayir'in Fransız işgaline karşı verdiği bağımsızlık mücadelesinin dünya çapında tanınan kadın sembolüdür