Sociale psychologie begrippen

Thomas more

negativity bias

of negativiteitsdenkfout is wat niet goed loopt gaan we beter onthouden dan wat wel goed loopt. het negatieve zien we meer dan het positieve

sociaal zijn

nood aan aanwezigheid van anderen, al van kleins af aan hechten we ons aan andere mensen

toxisch positief

positieve spreuken helpen niet als je je slecht voelt

sociale deprivatie

de ontneming van sociaal contact

sociale paradox

we gaan vaak weg van mensen ook al hebben we ze zo hard nodig,

intieme ruimte

45 cm

persoonlijke ruimte

1,2 m

sociale ruimte

3,6 m

publieke ruimte

7,6 m

sociale psychologie

de wetenschappelijke studie van de manier waarop de gedachten, gevoelens en handelingen van de mensen beïnvloed worden door de feitelijke, voorgestelde of geïmpliceerde aanwezigheid van andere mensen

begrijpende methode

of beschrijvende methode is informatie verzamelen door te observeren zonder oorzaak of verbanden te zoeken

correlationele methode

of correlatie is 2 variabelen gaan vergelijken en zien of er een verband of samenhang is → het ene is niet noodzakelijk de oorzaak van het andere

experimentele methode

of causatie is gaan zoeken tussen variabelen naar een oorzaak

onafhankelijke variabele

wordt gemanipuleerd door de onderzoeker, wat wordt gedaan om een effect op de afhankelijke variabele te meten want er wordt verwacht dat die een invloed heeft

afhankelijke variabele

gedrag dat gemeten is en dat onafhankelijk is onafhankelijke variabele

a

affect of emotie/gevoelens

b

behavior of gedrag

c

cognitie of gedachten

situationisme

oorzaak is extern

dispositionisme

de oorzaak ligt intern of in de persoon

interactionisme

de samenhang van interne en externe factoren

0-correlatie

geen samenhang

positieve correlatie

variabelen bewegen in dezelfde richting

negatieve correlatie

variabelen bewegen in tegenovergestelde richting

normen

regel die gevormd wordt uit een waarde waar je niet voor gestraft kan worden = geen wet

ambigue situatie

onbekende /nieuwe situatie

sociale normering

kijken naar een ander om te weten hoe je je moet gedragen

kameleon-effect

non-verbaal gedrag van iemand spontaan gaan overnemen om sympatieker over te komen

conformeren

aanpassen aan wat als norm aanvaardt wordt door de groep

informatieve sociale invloed

of reasons to agree is wanneer er een tekort is aan informatie waardoor andere mensen deskundigen worden en dat gedrag gevolgd wordt

normatieve sociale invloed

of pressure to comply is wanneer men gedrag gaat volgen om zo niet uit de boot te vallen

injunctieve normen

hoe we ons zouden moeten gedragen → wenselijk gedrag

descriptieve normen

hoe we ons aan het gedragen zijn

de voet tussen de deur

eerst een heel klein verzoek, waar ze zeker op gaan ingaan en pas daarna het eigenlijk verzoek vragen

de deur in het gezicht

eerst een giga groot verzoek, waar ze zeker nee op gaan zeggen en daarna pas het eigenlijk verzoek

gehoorzaamheid

meest expliciete vorm van sociale beïnvloeding waar je druk voelt dat je wel moet doen wat er van jou gevraagd wordt

obedience of authority

vanaf dat we geboren worden hebben we het in ons om te gehoorzamen

legimiteit

niet elke autoriteit kan een bevel geven waar jij aan zal voldoen, het moet gerechtvaardigd zijn

sociale identificatie

je kan je identificeren met wie je maar wil, bv experiment Milgram, je kan je identificeren met ofwel de proefleider of de leerling, je hebt de keuze tussen deze twee

prosociaal gedrag

je doet iets goed voor de medemens

antisociaal gedrag

je doet iets slecht voor de medemens

altruïsme

je doet iets voor iemand anders zonder enige voordeel en vermoedelijk ook kosten voor jezelf

verwantschapsselectie

mensen die verwant zijn zullen we helpen zodat onze eigen genen kunnen overleven

norm van reprociteit

of wederkerigheidsnorm is dat je pas iets doet voor een ander als je de zekerheid hebt dat die ook iets voor jou gaat doen

empathie

de eigenschap om je te kunnen inbeelden hoe de ander zich voelt

schijnempathie

We kunnen op bepaalde momenten denken dat we empathie voelen ook al is het dat niet

empathische stress

emotionele staat waarin je geen gezonde afstand kan houden van het lijden van de ander

mededogen

nog steeds betrokken tot het leed van de ander maar in een gezonde afstand ‘ik zal helpen maar het zijn zijn keuzes

identifiable victim effect

als je iemand ziet in nood, er een gezicht op kan kleven wordt de kans groter dat onze empathie groeit en je hulp zal aanbieden

priming effect

bepaalde zaken in jouw geheugen worden toegankelijker omdat er eerst bepaalde ervaringen zijn geweest

bystander effect

hoe meer mensen er aanwezig zijn in een noodsituatie, hoe minder de kans op hulp

perseverance effect

of hardnekkigheidseffect is eens een bepaalde indruk is gemaakt is het aanvaarden van tegenovergestelde informatie moeilijk

positive bystander effect

in een groep wordt er wel meer hulp aangeboden als een echt mens in gevaar is

instrumenteel model van de gemoedstoestand

we gebruiken het aanbieden van hulp om onze droeve mood weg te werken

concomitant model van de gemoedstoestand

we gebruiken het aanbieden van hulp voor het positief gemoed dat positief gedrag verwezenlijkt

sociale facilitatie

een prestatie verbetert of wordt vergemakkelijkt door de aanwezigheid van soortgenoten ongeacht of zij hetzelfde soort gedragingen stellen of alleen maar toekijken of gewoon aanwezig zijn.

sociale belemmering

een prestatie wordt bemoeilijkt of belemmerd door de aanwezigheid van soortgenoten ongeacht of zij hetzelfde soort gedragingen stellen of alleen maar toekijken of gewoon aanwezig zijn.

arousal

adrenaline door de loutere aanwezigheid van een soortgenoot

dominant gedrag

meest aanwezige intuïtieve gedrag, stevig aangeleerd gedrag

evaluatievrees

de angst om beoordeeld te worden

aandachtsconflict

je aandacht moet verdeeld worden wat zorgt voor arousal

sociale loafing

of sociaal parasiteren is wanneer men samenwerkt naar 1 resultaat met afzonderlijke inspanningen en het niet zichtbaar is hoe hard een individu werkt

sociale luiheid

Naarmate de groepsgrootte stijgt gaat de individuele inspanning verlagen

sociale compensatie

de nood om te voor het groter worden van de identificatie met de groep na beloning of bestraffing

de-individuatie

het achterlaten van het individu en wegkruipen in de groep

sociale waarneming

of sociale perceptie is het idee dat we altijd kijken vanuit onze eigen referentiekader, dat we met onze hersenen kijken

percept

de uitkomsten van een gewone waarneming

concept

het idee dat ontstaat vanuit iemands persoonlijkheid

frenologie

de opvatting dat je op basis van de schedel kon voelen welke eigenschappen een persoon had

non-verbaal gedrag

of non-verbale communicatie is alles wat we doen met ons lichaam en ook bepaalde aspecten van het verbaal gedrag

persoonlijke communicatie

de opvatting dat wanneer we communiceren er 7% aandacht is voor de boodschap die verteld wordt, 38% voor de toon van de stem en 55% voor de lichaamstaal

action units

of micro-expressies zijn impliciete emoties die we niet kunnen zien

attributie

de oorzaak van andermans gedrag gaan zoeken

attributieproces

het toeschrijven van oorzaken aan gedrag

externe attributie

oorzaken van gedrag schrijven we toe buiten de eigen invloedsfeer

interne attributie

gedrag is toe te schrijven aan dat wat binnen de eigen invloed ligt

fundamentele attributiefout

neiging om a priori (zonder enige informatie) de persoon zelf en niet de situatie als oorzaak te zien van het gedrag bij anderen

self serving bias

onze successen zijn intern toe te schrijven en mislukkingen extern

bias

bevooroordeling

primacy effect

het feit dat eigenschappen die je als eerste over iemand te horen krijgt een diepere invloed gaan hebben op de gehele indruk

recency effect

of recentheidseffect is het feit dat de laatste indruk die je van iemand hebt ook onthouden wordt

centrale eigenschappen

eigenschappen die een krachtige invloed hebben op indrukvorming

perifere eigenschappen

eigenschappen die niet zo een sterke impact hebben op indrukvorming

halo-effect

je veronderstelt positieve eigenschappen na een positieve waarneming

horn-effect

je veronderstelt negatieve eigenschappen na een negatieve waarneming

gelijke schema’s

innerlijke structuur over de wijze waarop bepaalde dingen zouden samenhangen

verschillende schema’s

persoonlijk referentiekader over bepaalde zaken, niet objectief aanwijsbaar

consistente informatie

informatie die mooi past binnen het schema dat jij van iemand hebt

inconsistente informatie

informatie die niet past binnen het schema dat jij iemand hebt

script

specifiek schema voor bepaalde situaties, hoe je je moet gedragen

priming

het meer toegankelijk stellen van bepaalde schema’s door vroegere ervaringen

confirmation bias

of hypothesebevestigingseffect is het gemakkelijk vinden van iets niet te zien omdat het niet is waar je naar op zoek bent

self-fulfilling prophecy

of zichzelf vervullende voorspelling is dat je een schema hebt en dat je door die verwachting gedrag gaat uitlokken die de verwachting gaat vervullen

sociale categorisering

is het maken van een fundamentele eigenschap op overzichtelijke categorieën te maken

gyrus fusiformis

gebied in de hersenen dat we gebruiken om gezichten te herkennen

prototype

Geheel van eigenschappen die de ene groep onderscheidt van de andere groepen

assimilatie

verschillen binnen de categorie minimaliseren

contrast

verschillen tussen categorieën uitvergroten

positief gewaardeerde groep

Hoe positiever de groepssfeer, hoe positiever jouw zelfbeeld

ingroup favoritism

Eigen groep laten voortrekken voor de ander door constant te positieve aspecten te benaderen