Tarih-Cumhuriyet-Atatürk İlkeleri

Ekim Bunalımı

Hükümetin kurulamaması üzerine çıkan ve Cumhuriyetin ilanıyla çözülen siyasi kriz.

Teşkilat-ı Esasiye

1921 Anayasası; Cumhuriyetin ilanıyla üzerinde ilk kez değişiklik yapılan temel kanun

İsmet İnönü

Türkiye’nin ilk Başbakanı ve ikinci Cumhurbaşkanı; unvanı "Milli Şef"

Celal Bayar

Atatürk döneminin son başbakanı ve üçüncü Cumhurbaşkanı; lakabı "Galip Hoca".

Fevzi Çakmak

En uzun süre Genelkurmay Başkanlığı yapan asker kökenli devlet adamı

Abdülhalik Renda

Atatürk vefat ettiğinde vekaleten Cumhurbaşkanlığı yapan Meclis Başkanı.

Bülent Ecevit

Kıbrıs Barış Harekatı sırasındaki Başbakan; lakabı "Karaoğlan"

Tevhid-i Tedrisat

Eğitim ve öğretimde birliği sağlayan, medreseleri işlevsiz bırakan kanun.

Şer’iye ve Evkaf Vekaleti

Kaldırılarak yerine Diyanet İşleri Başkanlığı ve Vakıflar Genel Müdürlüğü kurulan makam

Erkan-ı Harbiye-i Umumiye

Ordunun siyasetten ayrılması amacıyla kaldırılan ve yerine Genelkurmay Başkanlığı kurulan vekalet

Takrir-i Sükun

Şeyh Said İsyanı sonrası huzuru sağlamak için çıkarılan 4 yıllık sıkıyönetim kanunu

Kabotaj Kanunu

Türk karasularında gemi işletme hakkını Türk denizcilerine veren bağımsızlık yasası.

Halk Fırkası (CHP)

Cumhuriyetten önce kurulan, Türkiye'nin ilk siyasi partisi.

Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası

Türkiye'nin ilk muhalefet partisi; Şeyh Said isyanı sonrası kapatıldı.

Serbest Cumhuriyet Fırkası

1929 krizine karşı Fethi Okyar tarafından kurulan ikinci muhalefet partisi.

Demokrat Parti

1946'da kurulan ve 1950'de "Beyaz Devrim" ile iktidara gelen parti.

Dörtlü Takrir

Celal Bayar, Adnan Menderes, Refik Koraltan ve Fuat Köprülü'nün CHP'den ayrılış önergesi.

Şeyh Said İsyanı

Cumhuriyet rejimine karşı çıkan ilk büyük irticai isyan.

İzmir Suikast Girişimi

Mustafa Kemal'in şahsında Cumhuriyet rejimini yıkmayı hedefleyen başarısız saldırı

Menemen Olayı

Asteğmen Kubilay'ın şehit edildiği, laik düzene karşı çıkan isyan

Bozkurt-Lotus Olayı

Türk ve Fransız gemilerinin çarpışması sonucu Türkiye'nin Lahey'de kazandığı hukuk zaferi.

Wagon-Lits Olayı

Fransız şirketinde Türkçe konuşan personelin cezalandırılmasına karşı çıkan milli tepki.

Nutuk

Mustafa Kemal'in 1919-1927 arasını anlattığı, gelirini Türk Hava Kurumu'na bıraktığı eseri.

Haliç Konferansı

1924'te Musul meselesini (Irak sınırı) görüşmek üzere İngiltere ile yapılan toplantı

Brüksel Hattı

Milletler Cemiyeti tarafından Türkiye-Irak sınırı için belirlenen ve Musul'u Irak'a bırakan hat

9 Umde

Halk Fırkası'nın temelini oluşturan ve partinin tüzüğü niteliğinde olan dokuz karar

Sopalı Seçimler

Türk tarihinde 1912 yılında yapılan ve baskı altında gerçekleşen seçimlere verilen isim

Açık Oy, Gizli Sayım

1946 seçimlerinde uygulanan, oyların herkesin önünde verildiği ancak gizli sayıldığı demokratik olmayan sistem

Gizli Oy, Açık Sayım

1950 seçimlerinde uygulanan ve Türkiye'nin ilk tam demokratik seçimini sağlayan sistem

Rıfat Börekçi

Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk Diyanet İşleri Başkanı

Mahmut Esad Bozkurt

Adalet Bakanı; Bozkurt-Lotus davasında Türkiye'yi savunmuş ve Medeni Kanun'da etkili olmuştur

Mücahit

Kıbrıs Barış Harekatı dönemindeki Başbakan Yardımcısı Necmettin Erbakan'a verilen lakap

Ragıp Gümüşpala

1960 darbesi sonrası Demokrat Parti'nin yerine kurulan Adalet Partisi'nin kurucusu

Mehmet Tevfik Bilge

Atatürk'ün Manastır'da "minnet borcum var" dediği tarih öğretmeni.

Ümmü Gül

Atatürk'ün 8. sınıf kaynaklarında geçen süt annesi

Simplon Ekspresi

Osmanlı hanedanı üyelerinin 1924'te sürgüne gönderildiği tren

Nasturi İsyanı

İngilizlerin kışkırtmasıyla Musul meselesi sırasında Güneydoğu'da çıkan isyan.

Bursa Olayı

1933'te ezanın Türkçe okunmasına karşı Bursa'da çıkan tepki; Atatürk "bu bir din değil, dil meselesidir" demiştir

Razgrad Olayı

Bulgaristan'daki Türk mezarlarının tahrip edilmesine karşılık Türk gençlerinin Bulgar mezarlarını çiçekle donatarak insanlık dersi verdiği olay

Picardi Manevraları

Mustafa Kemal'in Fransa'da katıldığı ve fesinden dolayı eleştirildiği askeri tatbikat.

Mekteb-i Kuzat / Nüvvap

Osmanlı'da kadı yetiştiren ve hukuk devrimleri sırasında kapatılan okullar.

KİT (Kamu İktisadi Teşebbüsleri)

Devletçilik ilkesi gereği halkın ihtiyacını karşılamak için kurulan devlet kurumları.

Sümerbank

Türk sanayisinin finansmanını sağlayan ve halka kaliteli ürünler sunan lokomotif banka/kurum

Teşviki Sanayi Kanunu

1927'de özel sektörü canlandırmak için çıkarılan ancak sermaye yetersizliği nedeniyle beklenen ilgiyi görmeyen yasa

Briand-Kellogg Paktı

1928'de savaşın siyasi bir araç olarak kullanılmasını yasaklayan, Türkiye'nin de üye olduğu uluslararası pakt.

Litvinov Protokolü

Rusya'nın öncülüğünde kurulan ve Türkiye'nin de dahil olduğu saldırmazlık anlaşması

Geometri Kitabı

Mustafa Kemal'in üçgen, açı, hipotenüs gibi terimleri Türkçeleştirdiği eseri.

Dolu Dizgin / Kalpaklılar

Samim Kocagöz'ün Milli Mücadele'yi anlatan önemli romanları

Medeni Bilgiler (Vatandaşlık Kitabı)

Atatürk'ün Afet İnan ile birlikte yazdığı temel eser

Kurt Kanunu

Kemal Tahir'in İzmir Suikasti girişimini anlatan romanı

Komutanlar Komplosu

Mustafa Kemal'in, yakın silah arkadaşlarının Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası'nı kurmasına verdiği isim

Haliç Konferansı

1924'te Musul meselesini (Irak sınırı) görüşmek üzere İngiltere ile yapılan ikili toplantı

Brüksel Hattı

Milletler Cemiyeti tarafından Türkiye-Irak sınırı için belirlenen ve Musul'u Irak'a bırakan geçici sınır çizgisi

Locarno Paktı

Atatürk döneminde dünya barışını korumak için kurulan ancak Türkiye'nin içinde yer almadığı uluslararası pakt

Beyaz Devrim

1950 seçimleriyle 27 yıllık CHP iktidarının sona erip Demokrat Parti'nin barışçıl yollarla iktidara gelmesi.

Giritli Şevki

İzmir Suikastı girişimini son anda ihbar ederek Mustafa Kemal'in hayatını kurtaran kişi

Mücahit

Kıbrıs Barış Harekatı dönemindeki Başbakan Yardımcısı Necmettin Erbakan'a verilen lakap

Nebile

Atatürk'ün manevi kızlarından biri