lexicon examen 5e en 6e jaar enkel termen

controleren of iets waar is/klopt

verifiëren

doen alsof

veinzen

na iemands dood

postuum

ongelijksoortig, in samenstelling heel verschillend

heterogeen

gelijksoortig, gelijkmatig, in samenstelling gelijkend

homogeen

• buigbaar, soepel - inschikkelijk, soepel in zijn optreden, niet star - gemakkelijk aan te passen aan wisselende omstandigheden

flexibel

wederkerig, heen en terug, over en weer

vice versa

bij je eigen gebied betrekken, inlijven, grondgebied toeëigenen

annexeren

uitbreiding

expansie

autoritair, dictatoriaal

totalitair

(met betrekking tot beroemde personen) onherkenbaar

incognito

vereniging

liga

wat betreft de kennis van geneesmiddelen en de bereiding daarvan

farmaceutisch

aanwijzing

indicatie

in het eindstation, aan het einde

terminaal

schijnbare tegenstelling

paradox

hevig maatschappelijk debat, heftig dispuut

polemiek

onderdrukking, maatregelen tegen een bepaalde groep of beweging

repressie

waarin de spot wordt gedreven met, of verontwaardiging wordt geuit over, personen of misstanden

satire

(ironische) afzwakking

understatement

waarschijnlijk, geloofwaardig, aannemelijk

plausibel

opvallend

prominent

geldig, correct, aannemelijk

valide

onheus/grof/onbeleefd behandelen

bruuskeren

lastig

netelig

uitstallen, te kijk zetten

etaleren

woedend, ziedend

furieus

toegevoegd, bijgevoegd, bijkomend

additioneel

naar elkaar groeien, samenkomen, samenvallen

convergeren

1. ter zake, to the point 2. gevat, snedig

ad rem

uit elkaar groeien

divergeren

vanuit de regels opgebouwd, aangevend wat normaal en gewenst is

normatief

in regel brengen met de voorschriften

regulariseren

beknopt, bondig, samengevat

summier

regeringloosheid, het ontbreken van een geordend bestuur, ordeloosheid

anarchie

overdreven hartstochtelijk, dramatisch, aanstellerig

pathetisch

staatsbestel, bestuur van een staat (heeft een licht negatieve bijklank)

regime

iemand die de levensverrichtingen van mens, dier, plant bestudeert

fysioloog

tijdsperiode tussen het besmet raken en het opduiken van symptomen van een ziekte

incubatietijd

zonder er geld voor te vragen, gratis (enkel bij vrijwilligerswerk of advocaten)

pro Deo

opheldering, antwoord, zekerheid, beslissing

uitsluitsel

wat betreft de schoonheid, kunstzinnig

esthetisch

versiersel, decoratief element

ornament

beeldhouwwerk

sculptuur

richting in de kunst die uitgaat van het onderbewuste, kunst komt los van de werkelijkheid en de logica

surrealisme

uiterst bekwaam, kunstvaardig (adj.)/ iemand die ergens heel goed in is (subst.)

virtuoos

onbaatzuchtigheid, zorgzaamheid voor de medemens

altruïsme

opvallend, extravagant, zwierig, temperamentvol

flamboyant

kinderachtig

infantiel

onderbreking in de tijd, pauze

intermezzo

letterlijke en figuurlijke 'handtekening', dus handtekening (onder een brief of kunstwerk) of gekende manier waarop iemand werkt

signatuur

burgerij, bezittende klasse, de gegoede en conservatieve middenstand

bourgeoisie

• uiterlijke schijn - voorgevel

façade

het volledige werk van een kunstenaar, schrijver

oeuvre

gemeenschappelijk, gezamenlijk

collectief

eigen (aan), van nature, noodzakelijk verbonden, behorend bij

inherent

dubbelzinnig, als iets op verschillende manieren begrepen kan worden

ambigu

aan de basis liggend, fundamenteel, van zeer eenvoudig niveau

basaal

opgedeeld in onderdelen

modulair

kunstmatig

synthetisch

uitgifte, lozing, uitstoot

emissie

deskundigheid

expertise

de invoering en ingebruikname van een systeem

implementatie

man die aan de top staat van een wereldconcern, rijk en invloedrijk persoon, magnaat

tycoon

onredelijk hoge (rente, prijs …)

woeker

het officiële verkeer tussen staten of regeringen, tactvolle behendigheid (om via overleg je doel te bereiken)

diplomatie

wat te maken heeft met de verkiezingen

electoraal

alle partijen samen die niet in de regering zitten, tegenstand, tegenpartij

oppositie

oproer, opstand

revolte

afzondering van een bevolkingsgroep uit een maatschappij

segregatie

brandmerken, iemand ten onrechte een slechte reputatie bezorgen

stigmatiseren

gedaanteverwisseling

metamorfose

als het ware, bijna gelijk

quasi

ergerlijk, zenuwslopend

enerverend

• (adj.) met ziekelijke neiging tot diefstal plegen - (subst.) iemand met een ziekelijke neiging tot stelen

kleptomaan

kalm, rustig, ingetogen

sereen

het kwaadspreken, het onterecht schaden van iemands reputatie

laster

met de hand geschreven tekst (vroeger), nog niet uitgegeven tekst (nu)

manuscript

ontkenning

negatie

(adj.) gezongen (de) (subst.) klinker

vocaal

beroemd, bekend, vermaard

befaamd

rechtvaardigen / gerechtvaardigd, wettig

legitimeren

afgeleide, iets dat verkregen is uit andere stoffen

derivaat

oermodel, basisontwerp

prototype

verandering in vorm, functie of structuur

transformatie

vooraanstaanden, hooggeplaatsten van een gemeenschap

notabelen

tegenstander

opponent

weerslag, nadelig of onaangenaam gevolg van een maatregel of gebeurtenis

repercussie

meesterlijk

magistraal

rouwcentrum

mortuarium

oppergezag, oppermacht

suprematie

voor een kleine, bevoorrechte groep

elitair

hooghartig, arrogant

hautain

hartelijk

joviaal

abnormaal sterke belangstelling

obsessie

niet kuis, seksueel buiten de norm

onzedelijkheid

als een autoritaire vader, vaderachtig

paternalistisch

genegenheid, warm en liefdevol gevoel (voor iemand)

affectie

vol bombast, hoogdravend, met veel overdrijving

bombastisch

beklagenswaardig, ellendig, vreselijk

lamentabel