Dược lý Thiếu máu: Sắt, Acid Folic và Vitamin B12

Các thẻ từ vựng về dược lý điều trị thiếu máu, bao gồm vai trò, chuyển hóa, tương tác thuốc và các chế phẩm của Sắt, Vitamin B9 (Acid Folic) và Vitamin B12.

$$FeSO_{4}.7H_{2}O$$

Công thức hóa học của Sắt sulfat, một hợp chất vô cơ dùng điều trị thiếu máu thiếu sắt.

Sắt II Oxalat

Hợp chất có công thức $(COO)_{2}Fe.2H_{2}O$ dùng trong bổ sung sắt.

Ferritin

Dạng dự trữ của sắt ($Fe$) trong cơ thể, tập trung ở tủy xương, lách và gan.

Hepcidin

Chất có vai trò ức chế giải phóng sắt từ ruột vào máu.

DMT1

Chất vận chuyển giúp $Fe^{2+}$ hấp thu qua tế bào niêm mạc ruột.

Ferroporin 1

Chất thực hiện nhiệm vụ phóng thích $Fe^{2+}$ vào máu.

Hephaestin

Cơ chế oxy hóa $Fe^{2+}$ thành $Fe^{3+}$ để sắt có thể di chuyển từ ruột vào máu.

Plasma transferrin

Protein vận chuyển $Fe^{3+}$ trong máu để đưa đến gan, lách và tủy xương.

Pterol Glutamic acid

Tên gọi khác của Acid Folic (Vitamin B9).

Polyglutamate

Dạng của Acid Folic khi được ăn vào cơ thể trước khi chuyển hóa.

Methyl-tetrahydrofolate

Dạng tồn tại và di chuyển của Acid Folic trong máu.

Leucovorin (Acid Folinic)

Dạng thuốc dùng để điều trị ngộ độc các chất đối kháng acid folic như methotrexat, pyrimethamin hoặc trimethoprim.

Bệnh Pellagra

Tình trạng bệnh lý liên quan đến thiếu hụt dinh dưỡng gây mất trí nhớ, sa sút trí tuệ, tiêu chảy và viêm da.

Vitamin B12

Vitamin có cấu trúc phức tạp nhất, là vitamin duy nhất chứa kim loại (Coban) trong cấu trúc, gồm vòng phẳng 4 nhân pyroles.

Methylcobalamin

Một trong hai dạng hoạt động của B12, đóng vai trò chuyển homocystein thành methionin.

Cyanocobalamin

Dạng ổn định nhất của Vitamin B12, thường dùng để điều trị rối loạn thần kinh trong thiếu máu ác tính.

Hydroxocobalamin

Dẫn xuất của Vitamin B12 cho tác dụng kéo dài và được dùng ở liều cao để giải độc cyanid.

Sắt dextran

Chế phẩm sắt đường tiêm (IM/IV chậm) dùng cho hội chứng kém hấp thu sắt, nồng độ $50\,mg/1\,ml$.

Myelin hóa

Quá trình cấu tạo bao thần kinh cần sự hỗ trợ của Vitamin B12; thiếu hụt sẽ dẫn đến mất myelin và chết tế bào thần kinh.

Thiếu máu nhược sắt

Chỉ định chính của việc bổ sung sắt, thường do cơ thể kém hấp thu hoặc chảy máu kéo dài.