Hulpstoffen artsenijbereidkunde practicum

Primaire antioxidantia

-gaat reageren met het gevormde peroxideradicaal

-inhibitie van de propagatie reactie

-gevormde anti-oxidant radicalen zodaning stabiel dat ze niet verder gaan reageren

-butylhydroxyanisol, butylhydroxytolueen, tocoferolen

Reducerende stoffen

-lage reductiepotentiaal (goede reductoren)

-worden dus eerst geoxideerd

-natriummetabisulfiet, ascorbinezuur

Synergistische anti-oxidantia

-weinig anti-oxiderend effect -> versterken de werking van primaire anti-oxidantia door complexatie van metaalionen (katalysatoren)

-dinatriumEDTA, citroenzuur, wijnsteenzuur, lecithine

ascorbinezuur

wateroplosbaar primair antioxidans

Natriummetabisulfiet

wateroplosbaar antioxidans-> reducerende stof (ook beetje antimicrobieel bij lage pH)

!sulfietovergevoeligheidsreactie

Natriumsulfiet

wateroplosbaar antioxidans-> reducerende stof (alkalisch preparaten)

!sulfietovergevoeligheidsreactie

Citroenzuur

wateroplosbaar antioxidans-> synergistische stof

Maleïnezuur

wateroplosbaar antioxidans

Ascobylpalmitaat

olieoplosbaar primair antioxidans

afgeleide van vit c

butylhydroxyanisol (BHA)

olieoplosbaar primair antioxidans

butylhydroxytolueen

olieoplosbaar primair antioxidans

tocoferolen

olieoplosbaar primair antioxidans

=vit E

natriumedetaat (Na2EDTA)

synergistisch antioxidantia

=diantriumethyleendiaminetetra-acetaat

wateroplosbaar

beetje bacteriostatisch doordat er geen Mg meer zullen zijn die noodzakelijk zijn voor de groei van de bacterie

Bewaarmiddelen

lage C -> microbiologische contaminatie van preparaten tijdens bewaring en gebruik onder controle houden

-benzalkoniumchloride, cetrimide, chloorhexidine, fenylmercuriboraat, thiomersal,....

Zelfconserverende stof

Waterontrekkende stoffen en werken enkel als er een hoge concentratie van aanwezig is

-ethanol 96%, glycerol 85%, propyleenglycol, saccharose

Aqua conservans

Water voor bewaring

-gezuiverd water, propylparahydroxybenzoaat, methylparahydroxybenzoaat

!! niet in oogdruppels

Quaternaire ammoniumverbindingen

-anion (grote deel)-> oppervlakte actief en is bactericied

-gram + en in hoge c ook tegen gram -

-best in neutrale/zwak alkalisch milieu -> versterkt door alcohol

benzalkoniumchloride

Quaternaire ammoniumderivaat

echt BWM

cetrimide

Quaternaire ammoniumderivaat

echt BWM

+

Kationogene surfactantia

-bevochtiger (O/W)

-stabiliteit van een suspensie

!!! enkel uitwendiggebruik

Chloorhexidine

bisguanide

echt BWM

-gram+ als gram -

fenylmercurizouten

organische kwikverbinding

echt BWM

-pH afhankelijke microbiële act (beter bij hoge pH)

fenylmercuriboraat

organische kwikverbinding

fenylmercurizouten

echt BWM

fenylmercuriacetaat

organische kwikverbinding

fenylmercurizouten

echt BWM

fenylmercurinitraat

organische kwikverbinding

fenylmercurizouten

echt BWM

!!werkt tegen pseudomonas aeruginosa

Thiomersal

echt BWM

parabenen

p-hydroxybenzoëzuren alkylesters

echt BWM

methylparahydroxybenzoaat

p-hydroxybenzoëzuren alkylesters

echt BWM

!!aqua conservans

propylparahydroxybenzoaat

p-hydroxybenzoëzuren alkylesters

echt BWM

!!aqua conservans

benzoëzuur

echt BWM

parabeen

sorbinezuur

echt BWM

parabeen

Chlorocresol

echt BWM

fenol

benzylalcohol

echt BWM

alcohol

chlorobutanol

echt BWM

alcohol

ethanol

-zelf conserverend BWM

ethanol 96%> 15%

onttrekken van H2O

-semi-polair solvent voor op

GN GEDENATUREERD ETHANOL VOOR IU

fenylethylalcohol

echt BWM

alcohol

fenoxyethanol

echt BWM

alcohol

Glycerol

-zelf conserverend BWM

polyool

Glycerol 85%>30%

onttrekken van H2O

-semi-polair solvent -> EU en IU

Propyleenglycol

-zelf conserverend BWM

polyool

Propyleenglycol>15%

onttrekken van H2O

-semipolair solvent voor opl !!! structuur

sucrose= saccharose

zelf conserverend BWM

polyool

saccharose>65%

onttrekken van H2O

Bronopol

echt BWM

natriumcitraat

elektrolyt

gebruikt voor flocculatie te verkrijgen in een suspensie met + geladen deeltjes

alcohol

semipolair solvent

-bevochtiger

-stabiliteit van een suspensie

glycerol

semipolair solvent

-bevochtiger

-stabiliteit van een suspensie

PEG 400

semipolair solvent

-bevochtiger

-stabiliteit van een suspensie

-oplosmiddel oplossingen

+

-wateroplosbare basis voor suppo

propyleenglycol

semipolair solvent

-bevochtiger

-stabiliteit van een suspensie

Tween 20 = polysorbaat

niet-ionogeen surfactantia (O/w)

-bevochtiger

-stabiliteit van een suspensie

+

-emulgator(oppervlakspanningsverlagende stoffen nt geladen)-> O/W emulsie -> hoge HLB (amfifiel)

cetomacrogol 1000

niet-ionogeen surfactantia (O/w)

-bevochtiger

-stabiliteit van een suspensie

span 20

niet-ionogeen surfactantia (W/O)

-bevochtiger

-stabiliteit van een suspensie

Lecithine

Synergistische anti-oxidantia

+

amfoteer surfactantia

-bevochtiger

-stabiliteit van een suspensie

natriumlaurylsulfaat

Aniogene surfactantia

-bevochtiger (O/W)

-stabiliteit van een suspensie

natriumdioctylsulfosuccinaat

Aniogene surfactantia

-bevochtiger (O/W)

-stabiliteit van een suspensie

! voornamelijk uitwendig gebruik

filmomhullingsmiddelen

-polymeren (cellulose acetophtalaat = CAP)

-weekmakers (triacetine, diethylphtalaat)

-oplosmiddel(aceton)

-pigmenten

-viscositeitsverhogers

Span= arlacel

emulgator(oppervlakspanningsverlagende stoffen, nt geladen)-> W/O emulsie -> lage HLB (amfifiel)

natrium laurylsulfaat

emulgator(oppervlakspanningsverlagende stoffen, geladen)

!! nt bij kationogene stoffen -> leidt tot fase afscheiding

NaOH + Vz (bv stearinezuur)

-verzepingreactie

-in situ emulgator (oppervlakspanningsverlagende stoffen)

-O/W

Ca(OH)2

-verzepingreactie

-in situ emulgator (oppervlakspanningsverlagende stoffen)

-W/O

HPMC

-hydroxypropylmethylcellulose

-emulgator (hydrofiele colloïden)

-O/W

veegum

-emulgator (fijn verdeelde vaste deeltjes)

-O/W en W/O

+

-anorganische gelvormer (colloidaal silicaat, natuurlijk)/ viscositeitsverhogende stof

-anionogeen

isopropanol

-semi-polair solvent voor oplossingen

-EU

sirupus simplex

sucrose 65% g/g

water 35% g/g

sorbitolstroop

sorbitol 70% g/g

natriumsacharinaat 0.01% (g/g)

Water tot 100 g

voor diabetici

Vaseline

-koolwaterstof

-lipogel

-vette basis

-zowel geel en wit

parafine

-koolwaterstof

-lipogel

-vette basis

-vast/vloeibaar

microkristallijne wassen

-koolwaterstof

-lipogel

-vette basis

plantaardige oliën

-koolwaterstof

-lipogel

-vette basis

-arachide olie, amandelolie, olijfolie, sesamolie

dierlijke oliën

-koolwaterstof

-lipogel

-vette basis

-walschot, reuzel

synthetische oliën

-koolwaterstof

-lipogel

-vette basis

-miglyolen, dimethicone, isopropylmyristaat, cetiolen

unguentum simplex

wolvet

vaseline aa ad 100g

-absorptie zalfbasissen

wolvet

-absorptie zalfbasissen

-adeps lanae/lanoline

-waterhoudend bevat 25% water maar kan eig meer (x2)

wolvet alcholen

-absorptie zalfbasissen

monoglyceriden

-absorptie zalfbasissen

colloïdaal siliciumoxide

-anorganische natuurlijke gelvormer

-niet ionogeen

bentoniet

-anorganische gelvormer (colloidaal silicaat,natuurlijk)

-anionogeen

methylcellulose MC

-semi-synthetische cellulose derivaat

-gelvormer / viscositeitsverhoger bij suspensie

-nt ionogeen

HydroxypropylMC (HPMC)

-semi-synthetische cellulose derivaat

-gelvormer/viscositeitsverhoger bij suspensie

-nt ionogeen

Hydroxyethylcellulose (HEC)

-semi-synthetische cellulose derivaat

-gelvormer/viscositeitsverhoger bij suspensie

-nt ionogeen

hydroxypropylcellulose HPC

-semi-synthetische cellulose derivaat

-gelvormer / viscositeitsverhoger bij suspensie

-nt ionogeen

natriumcarboxymethylcellulose

-semi-synthetische cellulose derivaat

-gelvormer/ viscositeitsverhoger bij suspensie

-anionogeen

microkristallijne cellulose + NaCMC

Avicel

-semi-synthetische cellulose derivaat

-gelvormer / viscositeitsverhoger bij suspensie

-anionogeen

carbopol

-synthetische gelvormer = carbomeer

hydrofiele, waterzwelbare, hoogmoleculaire polymeren op basis van acrylzuur

cacaoboter

-planaardige vette basis voor suppositoria

adeps solidus

-semi synthetische vette basis voor suppo

Glycerol-gelatine

-wateroplosbare basis suppo

eucalyptol

-smeltpuntverlagende stof bij suppo

menthol

-smeltpuntverlagende stof bij suppo

guaiacol

smeltpuntverlagende stof bij suppo

kamfer

smeltpuntverlagende stof bij suppo

chloralhydraat

smeltpuntverlagende stof bij suppo

belladonna

hygroscopische stof suppo

hyoscamus

hygroscopische stof

Glycerine

-gestructureerd vehiculum (verhogen vd visco in een suspensie)

arabische gom

-natuurlijke viscositeitsverhoger

-anionogeen

-nt aan te raden door mogelijke microbiële contaminatie en wisselende chemische samenstelling

tragacant

-natuurlijke viscositeitsverhoger

-organisch gelvormer

-anionogeen

-nt aan te raden door mogelijke microbiële contaminatie en wisselende chemische samenstelling

xanthaangom

-natuurlijke viscositeitsverhoger

-anionogeen

-nt aan te raden door mogelijke microbiële contaminatie en wisselende chemische samenstelling

natriumalginaat

-natuurlijke viscositeitsverhoger

-anionogeen

-nt aan te raden door mogelijke microbiële contaminatie en wisselende chemische samenstelling

Idroramnosan

-viscositeitsverhoger bij suspensie

-nt ionogeen

-semi synthetisch cellulose derivaat

carbomeer 980, 981

-synthetische viscositeitsverhoger

-anionogeen

carbomeer 934P, 974P

-synthetische viscositeitsverhoger

-anionogeen

aerosil

- viscositeitsverhogende stof

- nt ionogeen