Collectief Conflict en Stakingsrecht

Deze flashcards behandelen de belangrijkste begrippen uit het college over collectieve conflicten, het stakingsrecht, de juridische erkenning in België en de gevolgen van actiemiddelen.

Collectief conflict

Een geschil tussen een groep werknemers en één of meer werkgevers over arbeidsgelegenheden dat heeft geleid tot werkstaking of lock-out.

Economisch conflict

Een belangenconflict waarbij het recht omtrent collectieve actie meestal geen directe oplossing biedt, maar wel resulteert in juridische bescherming.

Juridisch conflict

Een conflict dat voortvloeit uit regelgeving en de interpretatie daarvan, waarbij de beslechting door de rechter gebeurt.

Drieledig conflict

Een conflict waarbij naast de werkgever(s) en werknemer(s) ook de overheid betrokken raakt.

Open conflict

Een collectief conflict waarbij nog geen collectieve actiemiddelen zijn ingezet.

Gesloten conflict

Een collectief conflict waarbij reeds collectieve actiemiddelen zijn ingezet.

Professionele staking

Een staking die plaatsvindt binnen een bepaalde sector of bij een specifieke werkgever.

Solidariteitsactie

Een stakingsvorm waarbij de groep werknemers die staakt zelf niet direct door het conflict wordt getroffen.

Politieke staking

Een actie gericht tegen de overheid of een bepaalde politieke figuur.

Wilde staking

Een spontane staking die niet vooraf is aangekondigd of georganiseerd door de vakbonden.

Stiptheidsactie

Een actie waarbij werknemers zeer strikt toezicht houden op de na te leven normen, wat vaak vertraging veroorzaakt.

Cass. 21/12/81

Belangrijk arrest dat stelt dat een werknemer het recht heeft de contractueel bedongen arbeid wegens staking niet te verrichten, met afwijking van art. 1134 BW.

Arrest De Bruyne

Rechtspraak die een einde maakte aan het onderscheid tussen een regelmatige en onregelmatige staking.

Art. 6.4 HESH

Een bepaling uit het Herziene Europees Sociaal Handvest die expliciet het recht op staking erkent en directe werking heeft in het Belgisch recht.

Bedrijfsbezetting

Het geheel van actiemiddelen op de arbeidsplaats; meestal onrechtmatig behalve wanneer de werkgever rechten van werknemers onrechtmatig ernstig schaadt of bedreigt.

Stakingspiket

Post vatten aan de ingang van gebouwen om op te roepen tot solidariteit of om werkwilligen en derden de toegang tot het terrein te beletten.

Langzaamheidsactie

Een actievorm waarbij werknemers de arbeid blijven presteren maar op een vertraagd tempo, waardoor ze in principe recht houden op loon.

Schorsing uitvoering AOV

Het juridische gevolg van deelname aan een staking voor een werknemer, waarbij de verplichting tot arbeid en loonbetaling wordt opgeschort.

CAO nr. 108

Regelgeving die bepaalt dat een werkgever stakende werknemers niet mag vervangen door uitzendkrachten.

Lock-out

Een eenzijdige beslissing van de werkgever tot tijdelijke niet-uitvoering van de arbeidsovereenkomst door de tewerkstelling van werknemers te schorsen.

Offensieve lock-out

Een vorm van lock-out waarbij de werkgever zelf het initiatief neemt om de uitvoering van het werk te verhinderen.

Defensieve lock-out

Een lock-out die door de werkgever wordt ingezet als tegenreactie op de actiemiddelen van de werknemers.

PAB-wet

De wet betreffende prestaties van algemeen belang in vredestijd voor de particuliere sector, gericht op de productie van vitale goederen en diensten.

Herenakkoord (2002)

Een overeenkomst die de keuze voor sociale dialoog benadrukt om de tussenkomst van de rechter bij collectieve conflicten zoveel mogelijk te vermijden.

Eenzijdig verzoekschrift (VZS)

Een procedurele weg bij de rechtbank van eerste aanleg waarmee een werkgever vaak een einde probeert te maken aan bepaalde stakingsfeitelijkheden.

HvJ Viking en Laval

Europese rechtspraak over de vraag in hoeverre sociale grondrechten (zoals collectieve actie) moeten wijken voor economische vrijheden binnen de EU.

Minimale dienstverlening

Een systeem in de publieke sector (zoals NMBS of gevangeniswezen) waarbij een aangepaste dienstverlening wordt gegarandeerd tijdens collectieve acties.