Kaarten: P-lijn: ICT | Quizlet

Deductie

Kennis van deskundigen omzetten in machinetaal

Inductie

Machinetaal omzetten in kennis

Rule based learning

Maakt gebruikt van deductie

Voordeel: Volledig transparant

Nadeel: kennis op voorhand aanwezig

Machine learning

Massa data (erg gevarieerde) wordt via neuraal netwerk omgezet naar output die antwoord geeft op de vraag

==> maakt gebruik van inductie

Nadeel: onbegrijpbaar

Voordeel: Niet veel kennis nodig

3 soorten machine-learning

Supervised learning

Unsupervised learning

Reinforcement learning

Soorten supervised learning

Regressie: modelleert relatie tussen afhankelijke variabele & onafhankelijke variabele. Voorspelt numerieke waarden

Classification: Voorspelt discrete categorieën

Soorten unsupervised learning

Clustering: deelt een verzameling objecten op in groepen op basis van kenmerk

Dimensionaliteit reductie: het aantal kenmerken (dimensies) in een dataset verminderen, terwijl zoveel mogelijk relevante informatie aanwezig blijft

Temperatuur van de AI

Hoe sterk de AI mag afwijken van het best passende antwoord

Person-centered technology

Technologie moet de mens helpen, niet omgekeerd

Integrated technological ecosystem

Alle gebruikers / onderzoekers zijn goed geïnformeerd & worden actief betrokken

8 caring technology principles

1. Person centered technology

2. Integrated technological ecosystem

3. Autonomous & informed choice

4. Ownership of personal data

5. Inclusive digital & health literacy

6. Participatory & adaptive governance

7. Guaranteed quality for innovation processes

8. Evaluation & adjustment

E-health

het gebruik van opkomende informatie & communicatie-technologie, zeker het internet, om gezondheid & gezondheidszorg te verbeteren

EMR

Electronic Medical Record

==> Vnl. voor medische data

(beheerd door arts)

EPR

Electronic Patient Record

==> Niet alleen medische data

(beheerd door arts)

EHR

Electronic Health Record

==> Vnl. gebruikt voor delen van data

(beheerd door arts)

PHR

Personal Health Record

==> Beheerd door patiënt zelf !!!

Transmurale data

gegevens die over de grenzen van verschillende zorginstellingen en zorgdisciplines heen verzameld en gedeeld worden

Longitudinale data

Gegevens die over een langere periode worden verzameld om veranderingen in de tijd te bestuderen

Multidisciplinaire data

Gegevens afkomstig uit verschillende vakgebieden

Metadata

Data over de data

(bv. datum, locatie, tijd)

Intelligent decision support

Software kijkt mee & helpt beslissingen maken

Uitdagingen voor het gebruik van gezondheidsdata voor person-centred care:

1. Data kwaliteit

2. Interoperabiliteit

3. Data veiligheid, privacy & ethiek

4. Scalability (hoe goed een systeem kan omgaan met groeiende werklast)

& sustainability (voor lange tijd voordelig kunnen gebruiken)

Interoperabiliteit

de mogelijkheid van 2 of meer systemen/componenten om informatie uit te wisselen & de uitgewisselde informatie te gebruiken

Wat zijn de uitdagingen bij interoperabiliteit?

Verschillende talen

Gestructureerde vs niet-gestructureerde data

Verschillende medische concepten en relaties

Verschillende medische terminologie

Veel eHealth standaarden maar lage adoptie

(==> worden niet altijd geïmplementeerd)

4 niveaus van interoperabiliteit:

1. Technische interoperabiliteit

2. Syntactische interoperabiliteit

3. Semantische interoperabiliteit

4. Organisatorische interoperabiliteit

Technische interoperabiliteit

- Laat machine-machine communicatie toe

- Communicatie protocols

- Infrastructuur

Syntactische interoperabiliteit

- Data format

- Boodschappen doorgegeven via communicatie protocols

==> Moeten een goed gedefinieerde syntax & code hebben !!!

Semantische interoperabiliteit

- Betekenis van de inhoud

- Zelfde begrip van wat wordt uitgewisseld

Organisatorische interoperabiliteit

-Mogelijkheid van organisaties om effectief te communiceren & data te transfereren

- Verscheidenheid aan systemen kan gebruikt worden

mHealth

= mobile health

= medische & publieke gezondheidszorg, gesteund door mobiele apparaten

tak van eHealth

Hoe heet Belgisch mHealth platform?

mHealthBelgium

Trappen van de mHealth validation-pyramid:

3+: bewezen socio-economische waarde & gefinancieerd door NIHDI

3-: bezig met socio-economische waarde te bewijzen & tijdelijk gefinancieerd door NIHDI

2: veilig verbonden

1: CE-gecertifieerd medisch apparaat

Wat is essentieel voor de kwaliteit van data?

- Kwaliteits-borging:

verzekeren dat iets voldoet aan verwachtingen

- Kwaliteits-labelling & certificatie

Certification

het uitdelen van een certificaat

NADAT TEST HEEFT PLAATSGEVONDEN !!!!

Certificaat

Document, uitgedeeld door een certificatie-autoriteit, dat bevestigt dat een product een set van maatregelen haalt

Waarom worden EHR's gecertificeerd?

- Hoe goed zijn ze volgens Belgische standaard?

- Kwaliteit van producten verbeteren dmv coherente & pre-tested functionaliteit

- Het benutten / maximaliseren van de voordelen van het uitwisselen van data

- Patiënten-veiligheid verbeteren in de zorg

- Zodat men een betrouwbare bron databron heeft voor 2e-hands gebruik

CAB

Conformity Assessment Body

= organisatie die een audit zal doen op een softwareproduct

Audit

een controle/evaluatie (test) , uitgevoerd door CAB, om te bepalen of iets een certificaat verdient

AB

= Accreditation body

Orgaan dat bepaalt wie een certification body wordt

CB

= Certification body

Orgaan dat een certificaat mag uitreiken obv audit door CAB

ALS ze is geaccrediteerd door een accreditation

Als CB is geaccrediteerd, mag het ... uitreiken

Certificaat

Als CB niet is geaccrediteerd, mag het ... uitreiken

Quality Label

Bij self-assessment met een externe audit, reikt men een ... uit

Quality Mark

= geen attest !

Bij self-assessment door de verkoper, reikt men ... uit

Declaration of quality

Definitie van kwaliteit

Mate waarin een set onafhankelijke kenmerken voldoet aan de vereisten

Definitie van Requirement (vereiste)

Een conditie / capabiliteit die een systeem / systeem-component moet hebben zodat het een contract/ander toegekend document kan bevestigen

ISO 25000 SQUARE Series

Standaard voor software

Definieert:

- Software kwaliteit (opgedeeld in compartimenten)

- Kwaliteit bij gebruik (opgedeeld in compartimenten)

SQUARE

System and Software Quality Requirements and Evaluation

Evaluation process

Bepaalde methodologie die audits volgen

Hoe was de EHR-wereld voor Registration?

- Versnipperde EHR-markt

- Geen interoperabiliteit, Geen standaarden

- Problemen met makers-betrouwbaarheid

De registratie-sessies in België:

2012: huisartsen

2015: huisartsen, fysiotherapeuten, thuisverplegers

2019: huisartsen, fysiotherapeuten, thuisverpleging, tandartsen, ....

RAMIT

Belgisch CAB dat verantwoordelijk is vr de audits

Procedure voor software-registratie in België:

- Voluntary process (==> Controle is NIET verplicht)

- Basis functies + modules

- Audit

- Financial incentive: artsen ontvangen financiële incentive van het RESIV als ze goedgekeurde software gebruiken

Criteria voor huisartsen-software

- Software voorkomt dubbele dossiers voor eenzelfde patiënt

- Gegevens die eenmaal ingevoerd zijn, moeten overal beschikbaar zijn

- Software laat gebruik van onvolledige/afwezige datum toe

Scenario-based testing

Real-life audit

= echte situatie wordt nagespeeld bij evaluatie

Script

overkoepelende term voor meerdere criteria bij een audit

IHD

European institute for Innovation through Health Data

- Non-profit membership organisation

- Multi-stakeholder

- Neutraal

- Belgisch-Europees-Beyond

Data quality dimensions

Verschillende aspecten / criteria waarmee de kwaliteit van data wordt beoordeeld

De 9 dimensies van datakwaliteit:

1. Completeness: is de data volledig?

2. Consistency: data volgt een bepaald format

3. Correctness

4. Uniqueness: patiënt-documenten zijn niet gedupliceerd

5. Stability: data zijn vergelijkbaar over bronnen & doorheen tijd

6. Timeliness: data is up to date

7. Contextualism: data volgt nodige contextualisatie

8. Trustworthiness: data is te betrouwen obv aanbieder

9. Representativeness

3 C's van kwaliteit:

Completeness

Consistency

Correctness

Database bevat

Data + metadata

Entity-relationship schema

Primary Key

een kolom of een set van kolommen die een uniek kenmerk vormen waarmee elke rij in de tabel eenduidig geïdentificeerd kan worden

= een kolom waarin iedere data een andere waarde heeft

Foreign key = refererende sleutel

een kolom of een set van kolommen in een relationele database die een link legt tussen gegevens in twee tabellen

Persistente data

Is ergens opgeslagen

Vluchtige data

Ben je kwijt als de stroom bv uitvalt

==> Niet opgeslagen

DBMS

Database Management System

= collectie programmas die gebruikers toelaat om toegang tot de database te definieren, maken, onderhouden en controleren

= schakel tussen de database & de software

Onderdelen van de DBMS

Hardware

Software

Procedures

Personnel

Wie zit er allemaal bij het personnel?

database administrators

database designers

Application software developers

End users (wij)

Voorbeelden van DBMS

Microsoft Access

MySQL

Oracle

...

2e generatie DBMS

Relational DBMS

3e generatie DBMS

Object-oriented

Object-related

==> zien alles vanuit termen van objecten

Redundantie

Data bijhouden op verschillende plaatsen

Increased concurrency

Toegenomen concurrentie

= het gelijktijdig gebruik is gestegen

Nadelen van DBMS

Size

Cost

Complexiteit

Performance (systeem moet snel werken)

Risk

3-level architecture

1. External level

= hoe wij als gebruiker data percipiëren

2. Conceptual level (= Logisch niveau)

= WAT? welke data slaan we op?

3. Internal level (= Fysieke structuur)

= HOE slaan we de data op?

Waarvoor staat de int in bv:

int staffNo

int branchNo

integer

= nummer

Waarvoor staat de char in bv:

char fName [15]

char IName [15]

Character

= teken

Data independence

Bovenliggende niveau's worden NIET beïnvloed door wijzigingen in onderliggen niveau's

DDL

Data Definition Language

= om zaken te definiëren

DML

Data Manipulation Language

= CRUD

Create

Read

Update

Delete

4GL

4th Generation Languages

= SQL

Query

zoekopdracht

SQL

Structured Query Language

= standard language for RDBMS

2-tier architectuur van DMBS

2 lagen:

1. Client (= 'fat' laag)

2. Server

wat omvat de client-laag?

User Interface

Main Business & data processing logic

Wat omvat de server laag?

Server-side validation

Database access

'fat' client

bevat user interface + main business & data processing logic

3-tier architectuur van DBMS

1e tier: Client

2e tier: Application server

3e tier: Database server

Bij 3-tier architectuur is de client ...

een 'thin' client

= bevat enkel de user interface

Data warehouse

Geheel van verschillende databanken om kennis uit af te leiden

Kenmerken van een data warehouse

Subject-oriented

Integrated

Time-variant (= afhankelijk van de tijd)

Nonvolatile

Business intelligence

Beslissingsondersteuning

ETL-proces

Extract

Transfer

Load

CDW

Clinical Data Warehouse

Relational database

Data zijn gesorteerd in tabellen

Eigenschappen van tabel:

- intersectie van rij en kolom = 1 atomaire waarde

- Rijen hebben GEEN specifieke order

Tuple = Record = ...

RIJ

Attribute = Field = ...

KOLOM

Hoe is een database ontwikkeld?

Normalisatie

Of

Entity-relationship diagrams

Normalisatie

Eerst de tabel, dan de attributen

= TOP-DOWN methode