L8 T-cel receptoren

genen TCR schema, schema TCR-CD3 complex, AANVULLEN (genen)

wat doen T-celreceptoren?

herkennen specifiek vreemde epitopen met behulp van lichaamseigen MHC moleculen

leg het experiment uit dat aantoont dat T-celreceptoren specifiek vreemde epitopen herkennen met behulp van lichaamseigen MHC moleculen

1. situatie 1

   1. TCR

   2. eigen MHC

   3. viraal peptide A

   4. → doden

2. situatie 2

   1. TCR

   2. eigen MHC

   3. viraal peptide B

   4. → niet doden

3. situatie 3:

   1. TCR

   2. niet-eigen MHC

   3. viraal peptide A

   4. → niet doden

→ hebben TCR, eigen MHC, én antigen waartegen TCR gericht is nodig voor herkennen van vreemde epitopen

leg het experiment uit waarbij ze de genen specifiek voor T-cellen/T-celreceptoren hebben geïdentificeerd

receptoren moeilijker te identificeren: zitten op celmembraan, hebben intact celmembraan nodig om correcte werking waar te nemen etc → drm dmv RNA:

1. mRNA isoleren uit T- en B-cellen

2. mRNA uit T-cellen (vooral membraangebonden) → omzetten naar cDNA (reverse transcriptase)

3. cDNA T-cellen hybridiseren met mRNA B-cellen

4. gedeelde sequenties hybridiseren → verwijderen

5. overblijvende cDNA = T-cel-specifiek (→ bevat TCR-genen)

6. cDNA gebruiken als probes in southern blot

   1. verschillende banden duiden op verschillende lengtes van DNA

   2. → zijn in verschillende klones verschillende banden

   3. → bewijst genherschikking: elke klone heeft eigen TCR

wat is cDNA?

synthetisch DNA aangemaakt in labo obv mRNA met behulp van het enzym reverse transcriptase, bevat enkel coderende sequenties (dus enkel exonen, geen intronen)

hoe werkt southern blotting?

1. DNA gel elektroforese → DNA scheiden obv grootte

2. DNA denatureren → ssDNA

3. ssDNA naar blotting membraan → ssDNA kunnen niet meer bewegen

4. gemerkte sequentie toevoegen, complementair aan gezochte sequentie (=probe)

5. indien gezochte sequentie aanwezig is → hybridiseren

6. ongehybridiseerde probes wegwassen

7. → dmv merker zien we waar WEL gehybridiseerd is

wat is de structuur van een TCR?

1. heterodimeren: 2 peptidenketens → behoren tot immunoglobuline superfamilie

   1. alfa + bèta (>90%)

   2. delta + gamma (minderheid)

2. elke keten 2 domeinen

   1. constant domein

   2. variabel domein

3. elke keten verankerd in celmembraan + stukje cytoplasmatische staart

welke soorten TCR zijn er?

1. αβ T-celreceptoren (>90%)

2. δγ T-celreceptoren (minderheid)

wat is het verschil tussen de 2 soorten TCR?

verschil in hoek tussen het variabele en constante domein:

1. αβ TCR: grotere hoek

2. δγ TCR: kleinere hoek

wat voor antigenen kan de δγ TCR herkennen?

1. lipide antigenen

2. glycolipide antigenen

→ vaak aanwezig thv mucosa/slijmvlies

waar zijn δγ TCR vaak aanwezig?

thv mucosa

aanv reorganisatie

aanv reorganisatie

aanv reorganisatie

aanv reorganisatie

aanv reorganisatie

aanv mech diversiteit verhogen

aanv mechanismen diversiteit verhogen

aanv mechanismen diversiteit verhogen

is enkel TCR genoeg voor signaaltransductie?

nee, daarom: TCR-CD3 complex:

1. TCR: alfa+bèta (of soms delta+gamma)

2. CD3 = eiwit rond TCR, bestaat uit 6 peptidenketens die 1 complex vormen → lange cytoplasmatische staarten, zorgen voor signaaltransductie

   1. γε

   2. εδ

   3. ζζ → ITAM (Immunoreceptor Tyrosine Activation Motifs)

wat is CD3?

1. eiwit dat rond TCR zit, vormen samen TCR-CD3 complex

2. bestaat uit 6 peptidenketens (3 dimeren)

   1. γε

   2. εδ

   3. ζζ → ITAM

3. hebben lange cytoplasmatische staarten → zorgen voor signaaltransductie

wat doen T-cell accessory moleculen?

assisteren in signaaltransductie via T celreceptoren

welke verschillen T-cell accessory moleculen zijn er?

1. CD4

2. CD8

3. CD2 (LFA-2)

4. CD28

5. CTLA-4

6. CD45R

7. CD5

(zie schema voor functie en liganden!!!!!)

ligand CD4?

MHCII

ligand CD8?

MHCI

ligand CD2 (LFA-2)

CD58 (LFA-3)

ligand CD28

CD80/CD86/B7

ligand CTLA-4

CD80/CD86/B7

CD45R

CD22

CD5

CD72

functie CD4

1. = deel vd immunoglobuline superfamilie

2. adhesie

3. signaaltransductie

→ bindt aan MHCII

functie CD8

1. = deel vd immunoglobuline superfamilie

2. adhesie

3. signaaltransductie

→ bindt aan MHCI

functie CD2 (LFA-2)

1. = deel vd immunoglobuline superfamilie

2. adhesie

3. signaaltransductie

→ bindt aan CD58 (LFA-3)

functie CD28

1. = deel vd immunoglobuline superfamilie

2. (adhesie?)

3. signaaltransductie

→ bindt aan CD80/CD86/B7

functie CTLA-4

1. (adhesie?)

2. signaaltransductie

→ bindt aan CD80/CD86/B7

functie CD45R

1. = deel vd immunoglobuline superfamilie

2. adhesie

3. signaaltransductie

→ bindt aan CD22

functie CD5

1. (adhesie?)

2. signaaltransductie

→ bindt aan CD5

wat is de structuur van CD4?

1. = glycoproteïne op T helper cellen → interageren met MHCII

2. 4 domeinen, lijken op immunoglobulinen

3. transmembranair deel

4. cytoplasmatische staart

wat is de structuur van CD8?

1. = glycoproteïne op cytotoxische T cellen → interageren met MHCI

2. 2 peptidenketens die heterodimeer vormen: alfa + bèta → behoren tot immunoglobuline superfamilie

3. elke keten verankerd in membraan (transmembranair deel)

4. cytoplasmatische staarten

hoe is de binding tussen gepresenteerde antigenen en TCR?

zwakke interacties → drm vorming van immunologische synaps om T cel toch te kunnen activeren

hoe wordt de interactie tussen TCR en antigen versterkt?

door interacties tussen membraangebonden receptoren: adhesiemoleculen, costimulatorische factoren, etc

1. CD2 + LFA-3

2. LFA-1 + ICAM1

3. CD45R + CD22

4. CD28 + B7/CD80/CD86