Biologie Examen Juni

Deze flashcards behandelen de anatomie en fysiologie van het zenuwstelsel, het hormonale stelsel, spierwerking en de biologische processen bij planten op basis van de collegedictaten.

Celkern

Het midden van de cel.

Celmembraan

De laag rond de cel die deze beschermt.

Cytoplasma

Het gelachtige volume van de cel.

Prikkel

Een signaal of verandering die wordt opgevangen door de receptoren.

Informatieoverdracht

Het versturen van signalen via het zenuwstelsel.

Verwerkingscentra

Gespecialiseerde delen van de hersenen die informatie onderzoeken en beoordelen.

Coördinatie

Het proces waarbij de verwerkingscentra de werking van de effectoren op elkaar afstemmen.

Conductor

Een geleider, zoals het zenuwstelsel, die informatie transporteert naar de effectoren.

Neuronen

Zenuwcellen die zorgen voor de informatieoverdracht.

Cellichaam

Deel van het neuron dat de celkern en celorganellen bevat.

Dendrieten

Deel van het neuron dat prikkels van andere zenuwcellen ontvangt en informatie naar het cellichaam brengt.

Axon

Deel van het neuron dat informatie van het cellichaam doorstuurt naar andere cellen.

Eindknopjes

De uiteinden van een axon die blaasjes bevatten met stoffen om signalen over te brengen.

Myelineschede

Vette substantie opgebouwd uit cellen van Schwann die een isolerende laag vormt rond het axon.

Knoop van Ranvier

Plaats tussen myelinescheden waar sprongsgewijze geleiding plaatsvindt.

Zenuw

Een structuur opgebouwd uit meerdere neuronen, zenuwbundels (axonen), bindweefselschede en een bindweefselmantel.

Impulsgeleiding

Het doorgeven van informatie binnen een neuron via een elektrisch signaal.

Impulsoverdracht

Het doorgeven van informatie van het ene neuron naar de volgende cel via een chemisch signaal.

Rustpotentiaal

De elektrische spanning van $-70\,mV$ in een neuron wanneer er geen impuls is.

Depolarisatie

De fase waarin de membraaneigenschappen veranderen en positief geladen ionen naar de buitenzijde van het axon verplaatsen.

Drempelpotentiaal

De waarde die de depolarisatie moet bereiken om een actiepotentiaal te veroorzaken.

Actiepotentiaal

Een plaatselijke ladingsverandering van korte duur die fungeert als een alles-of-niets gebeurtenis.

Repolarisatie

De fase waarin de oorspronkelijke ladingsverandering zich herstelt naar $+70\,mV$, ook wel de herstelfase genoemd.

Synaps

De opening tussen de eindknopjes van een axon en de dendrieten van een volgende cel.

Neurotransmitters

Stoffen die een impuls van de ene neuron overbrengen naar de volgende cel.

Synaptische spleet

De zeer smalle ruimte van ongeveer $20\,nm$ tussen een neuron en de volgende cel.

Degranulatie

Het openbarsten van synaptische blaasjes waardoor neurotransmitters vrijkomen in de synaptische spleet.

Centraal zenuwstelsel (CZS)

Het stelsel bestaande uit de hersenen en het ruggenmerg.

Perifeer zenuwstelsel (PZS)

Het stelsel bestaande uit hersenzenuwen, ruggenmergzenuwen en grensstrengen.

Sensorische neuronen

Neuronen die impulsen geleiden van de receptor naar het CZS.

Motorische neuronen

Neuronen die impulsen geleiden van het CZS naar de effectoren.

Schakelneuronen

Cellen die doorheen het CZS in beide richtingen liggen en impulsen doorgeven aan andere schakel- of motorische neuronen.

Hormonen

Chemische signaalstoffen die via de bloedbaan elke plaats in het lichaam bereiken om effectoren aan te sturen.

Endocriene secretieklier

Een klier die hormonen aanmaakt en deze rechtstreeks in het bloed vrijstelt via haarvaten.

Exocriene klier

Een klier waarbij het product uitwendig wordt afgegeven, vaak via een afvoerbuis, voor excretie of specifieke verteringstaken.

Sleutel-slot principe

Het principe waarbij een hormoon alleen kan binden aan een doelwitcel als de moleculestructuur precies op de receptor past.

Eilandjes van Langerhans

Hormoonproducerende cellen in de alvleesklier die glucagon en insuline produceren.

Insuline

Hormoon geproduceerd door $\beta$-cellen dat het glucosegehalte in het bloed doet dalen.

Glucagon

Hormoon geproduceerd door \text{\alpha}-cellen dat het glucosegehalte in het bloed doet stijgen.

Homeostase

De toestand van evenwicht in het lichaam, zoals een stabiele bloedsuikerspiegel.

TSH

Schildklierstimulerend hormoon geproduceerd door de hypofyse.

Skeletspieren

Dwarsgestreepte spieren die we bewust kunnen opspannen en die snel vermoeid raken.

Gladde spieren

Onbewust aangestuurde spieren in de organen die trager werken en onvermoeibaar zijn.

Hartspier

Spierweefsel met kenmerken van zowel gladde als dwarsgestreepte spieren, dat krachtig en onvermoeibaar samentrekt.

Actine

Dunne eiwitdraden in spierfibrillen die over myosine schuiven tijdens samentrekking.

Myosine

Dikke eiwitdraden in spierfibrillen.

Motorische eenheid

Alle spiervezels die onder controle staan van één motorisch neuron en tegelijk samentrekken.

Antagonisten

Spieren die een tegengestelde werking hebben en tegengestelde bewegingen uitvoeren.

Sinusknoop

Deeltje in het hart dat een elektrisch signaal geeft om het hart te laten samentrekken.

Fotoreceptoren

Receptoren in planten die gevoelig zijn voor lichtprikkels.

Tropie

Een beweging van een plant naar een uitwendige prikkel toe (positief) of ervan weg (negatief).

Auxine

Een plantenhormoon dat onder andere de lengtegroei van de stengel stimuleert.

Xyleem

Houtvaten in planten die verantwoordelijk zijn voor het opwaartse transport van water.

Floëem

Zeefvaten in planten die zorgen voor het transport van assimilaten, zowel opwaarts als neerwaarts.

Huidmondjes

Openingen in het blad om gassen uit te wisselen met de omgeving.