Auteurtheorie: L4

Wat is de auteurtheorie?

• Film wordt bestudeerd omwille van zijn artistieke kwaliteiten

• De regisseur wordt als auteur of kunstenaar beschouwd wat film legitimeert als kunstvorm

• Herkenbare persoonlijke stijl en thematiek staat centraal

• Leidde tot institutionalisering van filmstudies in de jaren 60

Wat betekent la politique des auteurs?

Dat films beoordeeld worden op hun artistieke kwaliteiten en persoonlijke stijl van de regisseur.

Hoe zag de Franse filmcultuur eruit na WOII?

Ze was zeer bloeiend en cinefiel. De Cinémathèque Française, opgericht in 1936 door Langlois, Franju en Mitry speelde een belangrijke rol in filmarchivering en bewaring en restauratie van affiches, decors,
kostuums en documenten.

Het had invloed op de nouvelle vague op cineasten zoals Godard en Truffaut die er films ontdekten.

De cinémathèque organiseerde ook retrospectieven, tentoonstellingen en educatieve activiteiten

Wie was Alexandre Astruc?

Franse filmmaker en criticus, hij schreef voor Cahiers du cinema maar werd vooral bekend door het concept van caméra-stylo, de camera als pen waarmee regisseurs hun persoonlijke visie en ideeen konden uitdrukken. Hij zag film als een persoonlijk expressiemiddel, vergelijkbaar met literatuur.

Hij was een voorloper van de auteurstheorie en Nouvelle Vague

Wat betekent het dat het tijdperk van de schrijvende camera is aangebroken

• De regisseur wordt gelijkgesteld aan de schrijver

• De camera is zijn pen, een persoonlijk expressiemiddel

• Leidt tot een breder gedragen verandering in het
  denken over film

• De regisseur wordt gezien als een romantische, geniale,
  individuele en autonome kunstenaar

Wat is Cahiers du Cinéma

Het belangrijkste tijdschrift van de Nouvelle Vague opgericht in 1951 door André Bazin, Doniol-Valcroze, Lo Duca. Het promootte de auteursbenadering of de politique des auteurs. Het is kritisch over commerciële cinema, legt de nadruk op mise-en-scène en is nog steeds invloedrijk.

Wat is de Franse Nouvelle Vague

Een vernieuwende filmbeweging uit de late jaren 50 en vroege jaren 60 gelinkt aan Cahiers du cinéma met filmkritiek als basis

Het brak met traditionele cinema door heel experimentele narratieve structuren, improvisatie, non-lineaire structuren en met regisseurs als herkenbare stemmen met een persoonlijke stijl.

Welke filmtechnieken zijn typisch voor de Nouvelle Vague en hoe worden deze films geproduceerd

Jump cuts, handheld camera, natuurlijk licht en op locatie gefilmd. Het gaat om onafhankelijke producties met onbekende acteurs. Voorbeelden van films zijn À bout de souffle van Jean-Luc Godard en Les 400 coups van François Truffaut.

Hoe wordt de regisseur gezien in de auteurstheorie?

Een film weerspiegelt de persoonlijke stijl, visie en thema’s van de regisseur, vergelijkbaar met een
schrijver in literatuur. Er zijn terugkerende motieven en stijl. Er zijn herkenbare visuele en narratieve kenmerken in het werk van de regisseur.

Welke twee soorten auteurs onderscheidt men?

Europese artfilmregisseurs zoals Tati, Bresson, Rossellini en Bergman en Hollywoodregisseurs zoals Hitchcock, Welles, Ford en Hawks

Waarom worden Europese artfilmregisseurs als auteurs beschouwd?

Ze gebruiken film als een persoonlijk expressiemiddel. Hun films reflecteren hun gedachten, gevoelens en visie op kunst. Het is niet zo revolutionair aangezien zo voor Cahiers du cinéma am beschouwd werden als filmkunstenaars

Waarom worden Hollywoodregisseurs als auteurs beschouwd?

Ze werken binnen het Hollywoodstudiosysteem met strikte productievoorschriften. Toch slagen ze erin om een eigen stijl en thematiek doorheen hun oeuvre te ontwikkelen, dit idee was destijds onconventioneel aangezien Hollywoodregisseurs niet als filmkunstenaars werden beschouwd

Wat is “une certaine tendance du cinéma français (1954) door Truffaut voor Cahiers du cinema

Een invloedrijk essay waarin Truffaut kritiek geeft op de Franse cinema. Het heeft het niet over wat de Nouvelle Vague inhoudt maar wat het niet moet zijn.

Waartegen richt Truffaut zijn kritiek in “une certaine tendance du cinéma français (1954)

De traditie van kwaliteit, Truffaut bestempelt het als ouderwets en literair en zet het tegenover Auteurscinema. Hij bekritiseert scenaristen zoals Jean Aurenche en Pierre Bost voor hun klassieke adaptaties. Dit zegt hij omdat de film eigenlijk klaar is wanneer het scenario wordt ingeleverd. Kwaliteitscinema is te literair, conventioneel en scenarist-gedreven

Wat zijn Truffaut’s 2 grote kritieken tegenover kwaliteitsprincipe en adaptaties in “une certaine tendance du cinéma français (1954)

• Verraad van literaire adaptaties

• Enorme macht van de scenarist

Wat is Truffaut’s kritiek op het verraad van literaire adaptaties bij scenaristen in in “une certaine tendance du cinéma français (1954)

• Scenaristen trachten tevergeefs filmische equivalenten te vinden voor wat ze als onverfilmbare scènes beschouwen. Truffaut was hier tegen aangezien hij vindt dat alles verfilmd kan worden.

• Truffaut vindt deze films vaak antiklerikaal en antimilitaristisch zonder dat daar een basis voor is in de bron

• Hij vindt deze cinema niet filmisch aangezien ze te sterk leunt op literatuur

Wat is Truffaut’s kritiek op de enorme macht van de scenarist in “une certaine tendance du cinéma français (1954)

• De films zijn eigenlijk niet van de filmmakers maar van de scenaristen, die te machtig zijn

• De regisseur krijgt een weinig creatieve rol, het is iemand die enkel beelden toevoegt aan een bestaand scenario. → metteur en scène. De film is eigenlijk klaar wanneer het scenario klaar is

• De films hebben te weinig filmische verbeelding

Waar pleit Truffaut voor in “une certaine tendance du cinéma français (1954)

• Een persoonlijke, auteursgerichte cinema met de regisseur als creatieve geest.

• Prees regisseurs zoals Renoir, Bresson, Tati, Gance, Cocteau voor hun unieke filmtaal en hun persoonlijke handtekening op de films.

• Legde de basis voor de auteurtheorie en beïnvloedde de nouvelle vague.

Wat is de erfenis van Truffauts tekst: “Une certaine tendance du cinéma français,” (1954)

• Het is het startpunt van de auteursbenadering samen met het artikel van Astruc en publicaties van Cahiers du cinema

• Er is een opkomst in artikelen die filmregisseurs als auteurs beschouwen

• Er wordt gezocht naar terugkerende patronen in het oeuvre van regisseurs

Kritiek op Truffauts tekst: “Une certaine tendance du cinéma français,” (1954)

Het creëert een persoonlijkheidscultus rond de regisseur. De regisseur wordt heel erg geprezen terwijl dat films maken een groepsproces is.

Ook omdat het context verwaarloost, inconsistentie in kwaliteit kan zijn en eurocentrisme en canonvorming

Wie was Andrew Sarris

Een invloedrijke Amerikaanse filmcriticus en docent aan Columbia university. Hij was de belangrijkste promotor van de auteurstheorie in de VS. Hij schreef Notes on the Auteur Theory (1962)

Wat deed Andrew Sarris in “Notes on the auteur theory,” 1962

• Het vormde een theoretische versie van de Franse auteursbenadering

• Haalde de “Politique des auteurs” van Cahiers du Cinéma naar de VS

• Bleef een cinefiele blik hanteren op regisseurs

• Zocht naar persoonlijke, coherente narratieve en
  stijlelementen als handtekening van een auteur

Wat zijn de drie criteria voor een echte auteur in “Notes on the auteur theory,” 1962 door Andrew Sarris

1. Technische bekwaamheid (beheersing van film als medium)

2. Persoonlijke stijl (terugkerende visuele en narratieve kenmerken)

3. Diepere betekenis(visie in het oeuvre, “spanning tussen de persoonlijkheid van de regisseur en het materiaal waar hij mee werkt”)

Hoe ziet Sarris films en welke regisseurs analyseerde Sarris vaak in “Notes on the auteur theory,” 1962

Beschouwt films niet alleen als oeuvre op zich maar situeert ze ook binnen de filmgeschiedenis- en industrie.

Hitchcock, Ford, Welles

Wie was Pauline Kael?

Een invloedrijk schrijver en filmcriticus die onder meer voor The New Yorker schreef. In “Circles and Squares,” 1963 bekritiseert ze Cahiers du Cinéma en Andrew Sarris

Waar pleit Kael voor en wat vindt Kael van Sarris’ criteria in “Circles and Squares,” 1963

Ze pleit voor de waardering van scenario, acteurs en film als een geheel. Ze bekritiseert Sarris zijn maatstaven voor regisseurs en vindt zijn verwerping van de “interne betekenis” te vaag. Het werk heeft een feministische ondertoon aangezien ze wijst op genderstereotypen in Sarris’ analyses

Andere kritieken op “Notes on the auteur theory,” 1962 van Andrew Sarris

• Nationalistisch discours en superioriteit van Amerikaanse cinema

• Feministische en postkoloniale kritiek: De auteurtheorie heeft een wit, mannelijk en westerse canon gecreëerd

• Marxistische kritiek

• Canon kritiek

• Kritiek vanuit structuralisme

Wanneer worden vrouwelijke en niet-westerse auteurs meer erkend in de auteurtheorie

Vanaf de jaren 1970 met auteurs zoals Agnès Varda, Chantal Akerman en de niet-westerse Ousmane Sembène

Wat zegt de marxistische kritiek op “Notes on the auteur theory,” 1962 van Andrew Sarris

Het bekritiseert de romantische opvatting van de filmmaker als atutonome kunstenaar, die politieke en economische structuren negeert

Wat zegt de canon kritiek op “Notes on the auteur theory,” 1962 van Andrew Sarris

Het is moeilijk om populaire cinema en grote groepen films van verschillende
makers te analyseren, de Genre theorie is daarvoor veel geschikter

Wat is de structuralistische kritiek op “Notes on the auteur theory,” 1962 van Andrew Sarris

Dat betekenis niet van de auteur komt, maar uit onderliggende structuren van codes in films. De autoriteit van de auteur wordt gezien als onderdeel van bredere culturele structuren. Dit gaat tegen de persoonlijkheidscultus, romantische opvatting van de regisseur als autonome kunstenaar

Wat is auteursstructuralisme?

Een benadering die focust op structuren in films in plaats van de biografie van de regisseur. Ze bestaat vooral in de Britse filmtheorie en kwam voor in de tijdschriften Movie en Sight and sound. De auteursstempel is zichtbaar, maar neemt afstand van romantische, biografische benadering van de regisseur.

Wie was Peter Wollen

Een Britse filmtheoreticus en criticus. Hij is marxistisch georiënteerd en legt de focus op de sociale en politieke dimensies van films. Zijn belangrijkste werk is Signs and Meaning in the Cinema (1972). Hij ziet de film als taal met een semiotische en ideologische analyse van cinema.

Hoe ziet Wollen de regisseur en de film in Signs and Meaning in the Cinema (1972)

• Als een structurerend individu, niet als de uitdrukker van persoonlijke visie

• De film is geen communicatie maar een artefact gestructureerd door onbewuste preoccupaties van de regisseur

Wat doet auteursanalyse volgens Wollen in Signs and Meaning in the Cinema (1972)

De auteursanalyse bestaat uit het traceren van de onbewuste structuur in de film, niet het herleiden
naar de creatieve bron

Hoe verschilt cinema van andere kunsten volgens Wollen in Signs and meaning in the cinema”

In cinema is de regisseur vooral coördinator en heeft niet dezelfde directe creatieve rol als in andere kunstvormen. De filmauteur kan worden beschouwd als een onbewuste katalysator voor de filmstructuur

Hoe is de auteurstheorie vandaag?

• Het blijft erg invloedrijk, ondanks de kritiek. Ook niet-regisseurs kunnen een herkenbare “handtekening” hebben. De nuance dat de film een groepsproces is leeft bij de huidige auteurstheorie

• Terugkerende patronen en stijlen blijven centraal in de filmkritiek.

• Auteur kan ook belangrijk zijn bij de marketing van een film.

Wie was Agnès Varda

Een Belgische-Franse filmmaker, pionier van de Nouvelle Vague. Cinécriture is filmen als ‘schrijven met beelden’ dit betekent een persoonlijke visuele stijl waarbij de regisseur schrijft en regisseert.

Welke filmstijl heeft Varda en welke thema’s behandelt ze

• Een speelse mix van fictie en documentaire, vaak autobiografisch en experimenteel

• Feministisch en sociaal geëngageerd, met aandacht voor outsider-perspectieven

• Visueel sterk en poëtisch

Waarover gaat Cléo de 5 à 7 van Agnès Varda

Over een vrouw die wacht op medische resultaten. Een centraal thema is kijken en bekeken worden. De vrouw wordt voorgesteld als iemand in een mannelijke maatschappij. In het tweede deel van de film wordt de camera subjectiever