Arm en rijk begrippen

aandachtswijk

woonwijk met slechte leefbaarheid en sociale problemen, zoals structurele werkloosheid. Heet ook achterstandswijk

armoedebeleid

gemeentelijk beleid voor de vermindering van armoede bij de inwoners

armoedegrens

het inkomen dat je minimaal nodig hebt om te kunnen voorzien in je behoefte aan voedsel, kleding, huisvesting, gezondheidszorg en onderwijs

artsendichtheid

het aantal inwoners dat afhankelijk is van één arts

automatisering

vervanging van menselijke arbeid door machines of robots, waardoor een proces automatisch verloopt

beroepsbevolking

iedereen die werk heeft of werk zoekt

besteedbaar inkomen

het inkomen dat iemand overhoudt na de betaling van belastingen en premies

bestemmingsplan

plan van de gemeente over het gebruik van de ruimte

braindrain

het vertrek van goedopgeleide jonge mensen naar het buitenland

bruto nationaal product (bnp)

de waarde van alle goederen en diensten die in een land worden gemaakt in één jaar

bruto nationaal product (bnp) per hoofd van de bevolking

de waarde van alle goederen en diensten die in een land worden gemaakt gedurende één jaar, gedeeld door het inwonertal

cirkel van armoede

problemen op het gebied van ondervoeding, ziekte, huisvesting en onderwijs die elkaar in stand houden en versterken

corruptie

het omkopen van mensen of het verduisteren van geld

dumping

het voor een lage prijs op de wereldmarkt verkopen van geproduceerde overschotten

exportlandbouw

landbouw die producten levert om aan het buitenland te verkopen

genetische modificatie

verbetering van de genen van planten, zodat ze meer opbrengen, sneller groeien of beter bestand zijn tegen ziekten en klimaatverandering

globalisering

het doorgaande proces van internationale uitwisseling van mensen, goederen, geld en informatie

groenvoorziening

parken en plantsoenen

handelsbelemmering

bescherming van de eigen producten door het heffen van belasting op buitenlandse producten

handelsgewas

gewas dat verbouwd wordt voor de export

honger/ondervoeding

situatie waarin mensen te weinig voedsel hebben.

hoogbouw

gebouw met vijf of meer verdiepingen, waarin mensen boven elkaar wonen (flats

human development index (hdi)

het ontwikkelingspeil van een land op basis van het bnp, de levensverwachting en het analfabtisme

huurwoning

woning die geen eigendom is van de bewoner. de bewoner huurt de woning van de eigenaar

informele sector

ongeschoold, slechtbetaald en tijdelijk werk in de dienstensector

intergratie

mate waarin verschillende groepen mensen actief meedoen aan de samenleving

koopkracht

de hoeveelheid producten en diensten die iemand met zijn inkomen kan kopen

koopwoning

woning die eigendom is van de bewoner

kwalitatieve ondervoeding

situatie waarin mensen te weinig bouwstoffen en beschermingsstoffen binnenkrijgen in hun voedsel

kwantitatieve ondervoeding

situatie waarin mensen te weinig voedsel hebben en te weinig energie binnenkrijgen

laagbouw

gebouw met vier of minder verdiepingen

leefbaarheid

geschiktheid van een wijk om er goed te leven

leefomgeving

het gebied rondom je huiswaar je dagelijks komt

levensverwachting

het aantal jaren dat iemand op een bepaalde leeftijd waarschijnlijk nog te leven heeft

lorenzcurve

grafiek die de inkomensongelijkheid in een land weergeeft

mechanisatie

vervanging van menselijke arbeid door machines, waardoor er minder nodig zijn in het proces

minimumloon

het loon dat een werknemer volgens de wet minstens moet verdienen

monocultuur

vorm van landbouw waarbij één soort gewas wordt verbouwd op een heel groot stuk land

opleidingsniveau

de hoogste vorm van onderwijs die iemand heeft afgemaakt

overvoeding

situatie waarin mensen met hun voeding meer energie binnenkrijgen dan nodig is

renovatie

het opknappen van verouderde woningen

samenhang/sociale cohesie

de verbondenheid die mensen in een wijk of dorp met elkaar voelen door gezamenlijke activiteiten en gesprekken

sanering

het verbeteren van een wijk door sloop en nieuwbouw of het geven van een nieuwe functie aan oude gebouwen

savanneklimaat

tropisch klimaat met een droge periode van enkele maanden

sociaal-economische status

het aanzien dat iemand heeft in de samenleving en dat vooral afhankelijk is van inkomen, opleiding en beroep

stedelijke vernieuwing

verbetering van woningen en de woonomgeving, en de organisatie van projecten om de leefbaarheid te verhogen

steppeklimaat

droog klimaat met voldoende neerslag voor grassen, maar te weinig voor bomen

structurele ontwikkelingshulp

steun die landen van andere landen en hulporganisaties krijgen om de levensomstandigheden in hun land te verbeteren

structurele werkloosheid

blijvende werkloosheid doordat een bepaald soort werk verdwijnt

tropisch regenwoudklimaat

tropisch klimaat met het hele jaar door hoge temperaturen en regen

verdringing van de eigen voedselproductie

verdwijnen van de eigen voedselproductie in een land, omdat geïmporteerd voedsel goedkoper is of omdat de grond wordt gebruikt voor de productie van handelsgewassen

vergrijzing

stijging van het percentage mensen boven de 65 jaar

voedselvoorziening

de hoeveelheid voedsel die beschikbaar is voor de bevolking van een land

voedselzekerheid

de zekerheid dat er het hele jaar voldoende voedsel van goede kwaliteit van een land

vrije handel

systeem waarin landen met elkaar drijven, zonder dat ze elkaar daarbij belemmeren

welvaart

genoeg geld hebben en goed kunnen voorzien in de behoefte aan voedsel, huisvesting, onderwijs en gezondheidszorg

welzijn

mate waarin iemand zich gezond, veilig, gelukkig en verbonden voelt met andere mensen

welvaartsziekte

ziekte die wordt veroorzaakt door te veel en ongezond eten en te weinig beweging

werkgelegenheid

alle banen in een gebied, ook de banen waarvoor nog mensen worden gezocht

werkloosheid

het percentage mensen van de beroepsbevolking zonder werk

wijk

deel van een stad

woningbouwcorporatie

stichting die opgericht is om betaalbare huurwoningen te bouwen en te onderhouden

WOZ-waarde

waarde van een gebouw op basis waarvan de gemeente bepaalt hoeveel belasting iemand moet betalen volgens de Wet Ontroerende Zaakbelasting (WOZ)

zuigelingensterfte

het aantal kinderen dat sterft voordat ze 1 jaar zijn, per duizend levendgeborenen

armoedegerelateerde ziekte

ziekte die vaker voorkomt bij arme mensen dan bij rijke, zoals malaria, tuberculose en buikgriep

diversificatie

het door middel van spreiding, bijvoorbeeld van inkomstenbronnen, verlagen van een risico

omgevinggerelateerde ziekte

ziekte die alleen in een bepaald gebied, zoals de tropen, voorkomt

ontwikkelingshulp

steun die arme landen krijgen om hun leefomstandigheden te verbeteren

ontwikkelingssamenwerking

samenwerking tussen arme en rijke landen om de leefomstandigheden in het arme land te verbeteren

tropische ziekte

ziekte die alleen in de tropen voorkomt