ekonomia - kolokwium

Ekonomia

Nauka o gospodarowaniu i używaniu dostępnych zasobów w celu uzyskania zamierzonych aspektów.

Cel nauczania ekonomii

Poznanie podstawowego problemu ekonomicznego, czyli rzadkości zasobów i konieczności gospodarowania w warunkach ograniczonych zasobów oraz nieograniczoności ludzkich potrzeb.

Adam Smith

Szkocki filozof i ekonomista, "ojciec ekonomii", autor książki "Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów", wprowadził pojęcie "niewidzialnej ręki rynku".

Bilans

Zestawienie aktywów i pasywów na dzień rachunkowy.

czym zajmuje się ekonomia?

Nauka zajmująca się badaniem produkcji, dystrybucji i konsumpcji dóbr i usług.

Podstawowy problem ekonomiczny

Rzadkość zasobów wykorzystywanych do produkcji dóbr i usług.

Analiza ekonomiczna

Narzędzie do określenia sytuacji ekonomicznej firmy na podstawie danych księgowych.

Krzywa możliwości produkcyjnych

krzywa, której celem jest przedstawia kompromis między produkcją dwóch różnych dóbr.

Model/teoria ekonomiczna

Uproszczony obraz rzeczywistości, koncentrujący się na najistotniejszych elementach.

Budowa teorii

Etapy obejmujące obserwację, formułowanie hipotez, konstrukcję modelu i weryfikację wniosków.

Indukcja

to Wnioskowanie ogólne z przesłanek będących poszczególnymi przypadkami ( „od szczegółu do ogółu").

Dedukcja

wyprowadzanie sadów szczegółowych z sadow ogólnych ( „od ogółu do szczegółu") 

Ekonomia pozytywna

Opisuje i analizuje faktyczne zjawiska gospodarcze bez wartościowania ich moralnie.

Ekonomia normatywna

jest jednym z głównych obszarów ekonomii, który zajmuje się badaniem tego, jak powinno być w dziedzinie ekonomii. Obejmuje ona analizę wartości, celów i norm, które powinny kierować działaniami gospodarczymi. 

Mikroekonomia

Badanie pojedynczych rynków w ramach gospodarki narodowej.

Makroekonomia

Opis i analiza zjawisk rozwoju gospodarczego oraz funkcjonowania gospodarki jako całości.

Mezoekonomia

to nauka o ekonomii, która skupia się na badaniu zachowań i interakcji między jednostkami w ramach grup społecznych.

Rynek

Całokształt transakcji kupna i sprzedaży oraz warunków ich przebiegu.

Konkurencja doskonała

Wielu kupujących i sprzedających, identyczność produktów, swoboda wejścia i wyjścia, doskonała informacja.

Monopol pełny

Rynek z jednym sprzedawcą, doskonała informacja o rynku.

Konkurencja monopolistyczna

Względnie duża liczba konkurentów, zróżnicowanie produkt��w, koszty sprzedaży.

Oligopol

Rynek z dwoma do kilkunastu producentów, ich decyzje cenowe są wzajemnie zależne.

Kartel

Monopolistyczne porozumienie między producentami w celu ograniczenia konkurencji.

Syndykat

Zjednoczenie monopolistyczne ograniczające samodzielność handlową firm.

Trust

Najwyższa forma zjednoczenia monopolistycznego, tworzenie jednej firmy pod wspólnym zarządem.

Koncern

Zjednoczenie różnych gałęzi przemysłu, firm handlowych i banków.

Popyt

Relacja między ceną a ilością danego dobra lub usługi, którą konsum

Zasada "Ceteris Paribus"

Oznacza założenie niezmienności pozostałych czynników wpływających na analizowane zjawisko ekonomiczne.

Determinanty popytu

Czynniki kształtujące popyt bez uwzględniania cen.

Determinanty popytu

Czynniki kształtujące podaż bez uwzględniania cen.

Podaż (S)

Relacja między ilością dobra jaka producenci są skłonni zaoferować do sprzedaży w danym czasie a ceną.

Wielkość podaży

Ilość dobra lub usługi jaka producenci zamierzają sprzedać w określonym czasie przy danym poziomie cen.

Prawo podaży

Wraz ze wzrostem ceny rośnie wielkość podaży, a wraz ze spadkiem ceny wielkość podaży maleje.

Determinanty podaży

Czynniki kształtujące podaż bez uwzględniania cen.

Wzrost gospodarczy

Długookresowy proces powiększania produkcji dóbr i usług w danym kraju.

Mierniki wzrostu gospodarczego

PKB, PNB, PNN, PKB per capita.

PKB (produkt krajowy brutto)

jest miara wielkości produkcji wytworzone) przez czynniki wytwórcze zlokalizowane na terytorium danego kraju, niezależnie od tego, kto jest ich właścicielem. Inaczej mówiąc PKB mierzy wartość produkcji wytworzonej w gospodarce kraju. 

PKB = konsumpcja + inwestycje + wydatki rządowe + eksport - import 

C+I+G+Ex-Im 

PNB ( realny produkt narodowy brutto)

jest miernikiem całkowitych dochodów osiąganych przez obywateli danego kraju, niezależnie od miejsca świadczenia usług przez czynniki produkcji. 

PNB = konsumpcja + inwestycje + wydatki rządowe + eksport - import + dochód netto obywateli za granica 

PNB = PKB + DW 

PNN (produkt narodowy netto = dochód narodowy)

oblicza się go poprzez odjecie amortyzacji od PNB.

PNN=PNB - Am 

PKB per capita

- wielkość produktu PKB przypadająca na jednego mieszkańca. 

Budżet

Zapis planu wydatków i sposobów ich finansowania.

Dochody budżetu państwa

Bezzwrotne, zwrotne, odpłatne, nieodpłatne, przymusowe, dobrowolne.

Podatki

Bezpośrednie, pośrednie, dochodowe, konsumpcyjne, majątkowe.

Deficyt budżetowy

Występuje, gdy wydatki w budżecie państwa są wyższe niż jego dochody.

Deficyt budżetowy może wynikać z : 

• nadmiernych wydatków budżetowych (militaryzacja gospodarki, rozbudowana administracja państwową, inwestycje publiczne, transfery, wysokie koszty obsługi kosztu długu zagranicznego i wewnętrznego), 

• zbyt niskich dochodów budżetowych, które z kolei mogą wynikać z niskiej stopy opodatkowania, mato skutecznego systemu sciągania podatków, czy też ze spadającego poziomu produkcji i dochodu narodowego. 

Inflacja

Proces wzrostu ogólnego poziomu cen.

Rodzaje inflacji

Deflacja, pełzająca, inflacja umiarkowana, galopująca, hiperinflacja.