les 1

SML of specifieke groep

sociolgie

• De wetenschapsleer die de … of een…. mensen bestudeert op een logische en wetenschappelijke manier

psychologie

Een academische discipline die zich primair richt op het innerlijke leven en gedrag van individuen, zoals kennen, voelen en streven

sociale psychologie

Een deelgebied dat interacties tussen mensen bestudeert en kijkt naar het effect van die interacties op het individu

kwantitatieve

… sociolgie

• Een benadering binnen de sociologie die veel gebruikmaakt van statistiek en grote data-analyses om groepspatronen te ontdekken

statistiek en data-analyses

kwantitatieve sociologie

• gebruikmaken van … en … om groepspatronen te ontdekken

speelveld

voetbalmetafoor

• De afgebakende sociale ruimte of het samenlevingsverband waarin een specifiek fenomeen zich afspeelt

spel

voetbalmetafoor

• De specifieke wijze van leven en samen leven die sociologen binnen een verband waarneme

spelregels

voetbalmetafoor

• De lijntjes van de samenleving die bepalen wat wel en niet aanvaard is, inclusief wetten, gewoonten en straffen
  

spelers

voetbalmetafoor

• De actoren binnen de samenleving, variërend van individuele mensen tot organisaties en instituties

MTSP constructen

Het concept dat het sociale leven niet toevallig is, maar gevormd wordt door historiek, betekenis en evoluerende regels

temporele ruimte

De historische context en verschuivingen doorheen de tijd die het huidige sociale speelveld hebben gevormd

observeren

sociologische bril

• De basistaak van een socioloog waarbij men naar de samenleving kijkt alsof men op een tribune staat

beschrijven

sociologische bril

• Het op een kwalitatieve of kwantitatieve manier in kaart brengen van de maatschappelijke werkelijkheid
  

analyseren

sociologische bril

• Het zoeken naar en begrijpen van verbanden binnen de verzamelde maatschappelijke beschrijvingen
  

sociologische verbeelding

Het vermogen om vanzelfsprekende zaken in vraag te stellen en het "rare" in het dagelijkse leven te zien

geschiedenis

Mills

• Het onderdeel van de sociologische bril dat kijkt naar het ontstaan en de verandering van de samenleving

biografie

Mills

• Het perspectief dat kijkt naar de kenmerken van de mensen die de samenleving bevolken

sociale structuur

Mills

• De patronen en de manier waarop we naar de werkelijkheid kijken die de individuele ervaring overstijgen

wetmatigheid

De onderliggende principes waardoor het samenleven wordt gestuurd en die bepaalde gevolgen hebben

statisch verband

Een vastgesteld verband tussen variabelen in de samenleving dat sociologen proberen te begrijpen via hypothesen

latente deprivatiemodel

Een model dat stelt dat instituten zoals werk naast hun hoofddoel ook onbewuste, noodzakelijke functies vervullen

manifeste functie

…. van arbeid

• De expliciete reden waarom men werkt, namelijk het verwerven van een inkomen

latente functie

… van arbeid

• De bijkomende voordelen van werk, zoals sociale contacten, tijdsstructurering, status en zelfontplooiing

demand control

job .. - job … model

• Het model van Karasek dat de relatie tussen werkeisen en de ruimte om beslissingen te nemen analyseert
  

actieve

soort functie job demand-control model

• Een ideale werksituatie met hoge taakeisen maar ook veel vrijheid

  • → leidt tot leermogelijkheden en minder burn-outs

overbelaste

soort functie job demand-control model

• werk met hoge taakeisen en weinig controle, wat een groot risico op burn-out met zich meebrengt
  

passieve

soort functie job demand-control model

• Werk met lage eisen en weinig controle, wat vaak leidt tot verveling of een "bore-out"

burn-out

overbelaste functie job demand-control model

• vergroot het risico op een

bore-out

passieve functie job demand-control model

• risico op een …

grey divorces

Echtscheidingen op latere leeftijd die vaak grotere economische gevolgen hebben voor vrouwen door een gebrek aan eigen kapitaalopbouw

structurele

soort componenten

• Factoren die losstaan van het individu maar die bepalen hoe men naar zaken als werk of gezondheid kijkt

patronen en structuren

sociale .. en …

• De stabiele elementen in de samenleving die sociologen bestuderen in hun ontstaan en verandering

sociaal handelen

Het handelen van mensen in directe interactie met maatschappelijke structuren

MTSP contexten

De sociale omgevingen die het samenleven van mensen sturen.

kapitalisme

Een economisch systeem dat volgens Marx een klasse van uitgebuite en vervreemde arbeiders voortbrengt

uitgebuite en vervreemde

kapitalisme

• Een economisch systeem dat volgens Marx een klasse van … en …. arbeiders voortbrengt

klassenMTSP

Een samenleving die gekenmerkt wordt door een strijd tussen een onderdrukte onderlaag en een heersende klasse

protestantse ethiek

Weber

• Een mentaliteit van hard werken en soberheid die volgens hem aan de basis lag van het moderne kapitalisme

rationalisering

het proces waarbij geloof in magie of religie plaatsmaakt voor wetenschap en technologie als basis voor kennis

anomie

Durkheim

• Een toestand van normloosheid waarbij de solidariteit in de samenleving verzwakt door een toename in collectieve welvaart

perverse

… effecten

• Onbedoelde en vaak negatieve effecten van handelingen die aanvankelijk positief leken voor het individu of de economie

centrifugale

soort krachten

• Maatschappelijke krachten die het sociale weefsel uit elkaar trekken en de cohesie bedreigen

centripitale

soort krachten

• Krachten die de samenhang en het gevoel van nabijheid in de samenleving versterken

nature

De biologische basis van het menselijk gedrag

• bv. genetica en hersenwerking

nurture

De invloed van de sociale omgeving en opvoeding op de vorming van een individu

Mängelwesen

Gehlen

• De visie op de mens als een biologisch onvoltooid wezen dat de samenleving nodig heeft om te kunnen overleven

tweede natuur

De culturele laag die mensen aanleren om betekenis te geven aan hun leven en deel te kunnen nemen aan de maatschappij

biopsychosociaal

bpld model

• Een integraal model dat stelt dat biologie, psyche en de sociale context samen het menselijk leven bepalen

sociale herkomst

Een van de belangrijkste variabelen die bepaalt welke mogelijkheden en beperkingen een individu heeft in de samenleving

financieel

Bourdieu: kapitaal

• De economische middelen die iemands positie op het maatschappelijke speelveld bepalen
  

sociaal

Bourdieu: kapitaal

• Het geheel van netwerken en relaties waarover een individu beschikt

cultureel

Boudieu: kapitaal

• De kennis, opleiding en culturele bagage die iemands status beïnvloeden
  

symbolisch

Boudieu: kapitaal

• Het prestige en de eer die iemand geniet binnen een bepaalde sociale context
  

linguïstisch

Bourdieu: kapitaal

• De beheersing van taal die bijdraagt aan de maatschappelijke positie van een individu

gelijkheid

Het principe waarbij men iedereen hetzelfde geeft

→ problematisch kan zijn als mensen verschillende startposities hebben

gelijkwaardigheid

Een benadering waarbij de setting wordt aangepast zodat iedereen vanaf het begin op een gelijke lijn staat

ordesociologie

Een stroming die sociale structuren ziet als noodzakelijk voor stabiliteit en conflict als een bedreiging beschouwt

conflictsociologie

Een visie die conflict ziet als de noodzakelijke motor voor maatschappelijke verandering

arbeidsdeling

Durkheim

• De specialisatie van taken die leidt tot een nood aan solidariteit en vertrouwen tussen mensen

mechanische

soort solidariteit

• De traditionele vorm van samenhang waarbij iedereen elkaar kent en een vergelijkbare rol heeft
  

organische

soort solidariteit

• de moderne vorm van solidariteit gebaseerd op de onderlinge afhankelijkheid in een complexe samenleving
  

koude

soort solidariteit

• Een abstracte vorm van solidariteit in de moderne maatschappij waarbij persoonlijke banden en vaste structuren ontbreken

wij-gevoel

Het gevoel van collectieve identiteit dat onder druk komt te staan in een complexe, geïndustrialiseerde samenleving

mattheüseffect

Het mechanisme waarbij sociale voordelen systematisch vaker terechtkomen bij de sterkere groepen in de samenleving