Kaarten: H7: Evaring en intelligentie | Quizlet

Wat is het Organism - Stimulus - Response model?

Tussen een stimulus (S) en een respons (R) speelt het organisme (O) een actieve rol in de verwerking. Het gedrag is dus niet enkel een directe reactie op de stimulus, maar wordt beïnvloed door kenmerken van het organisme zelf (zoals persoonlijkheid, motivatie, verwachtingen, intelligentie…).

Wat zijn de 3 methodologische uitdagingen/beperkingen omtrent intelligentieonderzoek door de constante interactie van genetische- en niet-genetische factoren?

- reactiebereik

- distale- en proximale oorzaken

- collineariteit

Hoeveel % van 'nood aan stimulatie' is genetisch bepaald?

(Raine et al.)

63%

Wat is het reactiebereik?

De bandbreedte waarbinnen iemands intelligentie kan liggen: genen bepalen de grenzen, de omgeving bepaalt waar je binnen die grenzen uitkomt.

Voorbeeld:

Stel dat iemands genetisch reactiebereik voor IQ ligt tussen 90 en 120.

In een stimulerende omgeving: ontwikkelt die persoon zich richting 120.

In een verwaarlozende of arme omgeving: blijft die persoon dichter bij 90.

Wat zijn distale oorzaken omtrent intelligentieonderzoek?

Genetische oorzaken

Wat zijn proximale oorzaken omtrent intelligentieonderzoek?

Omgevingsoorzaken

Wat is collineariteit?

mbt intelligentie

Het sterk samenhangen van variabelen; bv. omgevingskenmerken en genetische verschillen; er zijn feedbackloops mogelijk.

Experimenteel onderzoek is hier vaak onmogelijk.

bv. genen- en omgevingsinvloeden

Welke ervaringen in de fysische wereld kunnen mogelijks een invloed hebben op de intelligentie?

- prenatale- en babygezondheid

- directe hersentrauma's

- lood in de lucht

- (onder)voeding

- alcohol

Wat meten Bayley's schalen?

Een reeks gestandaardiseerde tests die worden gebruikt om de ontwikkeling van jonge kinderen van 0 tot 3,5 jaar (42 maanden) te beoordelen.

^ geen correlatie tss Bayley's schalen en IQ

Wat is de correlatie tussen de scores op Bayley's schalen en later IQ?

Geen correlatie

Wat is de correlatie tussen habituatie op 6-12 maanden en IQ op 21 jaar?

.32 (.59)

Met welk geheugen heeft habituatie te maken?

werkgeheugen

Wat is de relatie tussen het geboortegewicht en IQ?

- .3-.5 IQ punten voor elke 100g boven de 2.5 kg

- 1SD kleiner voor prematuren (vooral abstract redeneren)

Wat is de correlatie tussen woordenschat op 3 jaar en IQ in de jong-volwassenheid?

.5-.7

Op welke vorm van intelligentie heeft een hersenschudding effect?

- Gf

- werk-en geheugenfuncties

Wat is het gevolg mbt intelligentie bij schade aan fronto-pariëtaal systeem?

verstoring WG:

(– Moeite met het vasthouden en manipuleren van informatie in het hoofd

– Problemen met complexe taken waarbij meerdere informatie-eenheden moeten worden verwerkt)

Wat is het gevolg mbt intelligentie bij schade aan mediaal-temporaaal systeem; hippocampus?

anterogade amnesie;

verstoring vaardigheid om nieuwe herinneringen te maken

Wat is het effect van loodbloodstelling op IQ?

Het is een substantieel effect.

Het effect is het grootste bij blootstelling aan een lage concentratie.

Wat liet de studie via melktanden van Needleman et al.

zien mbt invloed van lood op de intelligentie?

Het liet zien dat hogere loodconcentraties geassocieerd zijn met een daling van 6–7 IQ-punten en impulsief gedrag bij kinderen.

! Maar: Collineariteitsprobleem:

Soms is het lastig te zeggen of lagere IQ-scores door lood komen, of door de vaak armoedige omgeving waarin kinderen met hoge loodblootstelling opgroeien.

Wat toont de studie in Kosovo mbt invloed van lood op intelligentie?

Kinderen die vlakbij een loodsmelterij wonen vs. kinderen uit dezelfde stad, maar verder weg.

Beide groepen met loodblootstelling hadden lagere IQ-scores, ook als andere factoren werden gecontroleerd.

Wat toonde de recente meta-analyse van Lanphear et al.

mbt invloed van lood op intelligentie?

Het effect van lood op IQ is niet-lineair.

Zelfs lage loodconcentraties veroorzaken al een daling van ongeveer 2,5 IQ-punten.

Bij hogere concentraties vlakt de daling af.

Bij lage loodconcentraties is het zenuwstelsel erg gevoelig, dus elke kleine extra hoeveelheid lood kan al een merkbaar effect hebben op je hersenen en IQ.

Bij hoge loodconcentraties zijn veel schadelijke processen al verstoord, dus een beetje extra lood veroorzaakt relatief minder extra schade.

Dus net als zoutchips, het eerste beetje lood is het schadelijkst per eenheid — vandaar dat lage loodconcentraties een groter effect lijken te hebben.

Waarop (ziekte) heb je een verhoogde kans als je ondervoeding hebt gehad?

Diabetes

Wat is de invloed van tijdelijke ondervoeding op IQ?

Tijdelijke ondervoeding vormt niet noodzakelijk een probleem voor IQ. Het kan wel zorgen voor een grotere kans op Diabetes, wat wél een impact heeft op het mentaal functioneren.

Wat is het effect van chronische ondervoeding op IQ?

Het heeft vooral effect op aandacht, WG en schoolprestaties.

Waar kun je schade oplopen na alcoholmisbruik?

frontale lob;

- abstract redeneren

- visueel-ruimtelijk redeneren

-WG functies

limbisch systeem;

- Korsakoff Syndroom

Wat zijn de 4 criteria voor alcoholisme?

- cravings

- verlies van controle

- tolerantie

- ontwenning

Wat is het effect van sociaal drinken op IQ?

Negatieve correlatie met g en Gf

Welk geslacht is gevoeliger voor sociaal drinken?

vrouwen

Welke ervaringen in de sociale omgeving hebben mogelijks een effect op IQ?

- SES

- adoptie

- opvoeding

- familiegrootte en beschikbare middelen

- interventiestudies

- waardeoordeel

Wat is de correlatie tussen SES en IQ?

.30-.40

Een verschil van 15 IQ punten tussen hoogste en laagste klasse.

In welke levensfase voorspelt IQ de SES?

adolescentie

Wat toonde de studie van Firkowska et al. aan omtrent het effect van SES op schoolprestaties?

In een Warschause wijk met gelijke sociale omstandigheden (gelijke appartementen, winkels) bleef er een bijna perfecte correlatie (.98) tussen SES en mentale prestaties (RPM-test) bij kinderen, wat aantoont dat intrinsieke factoren sterker beïnvloeden dan extrinsieke factoren.

Wat toonde het onderzoek van Skodak & Skeels aan mbt geadopteerde kinderen en hun IQ die beinvloed wordt door erfelijkheid en omgeving?

Geadopteerde kinderen hebben gemiddeld hoger IQ (108) dan hun biologische moeders (86). IQ wordt beïnvloed door zowel erfelijkheid (correlatie 0,31) als omgeving (hoger IQ adoptie-moeder verhoogt kind-IQ). Geadopteerden scoorden ~1 SD hoger dan niet-geadopteerden.

Wat toonde de Minnesota Transracial Adoption Study van Weinberg et al. aan mbt geadopteerde zwarte kinderen en hun IQ die beinvloed in blanke middenklassegezinnen?

Het toonde aan dat geadopteerde zwarte kinderen met biologische ouders van gemiddeld lager IQ (~85) een aanzienlijke stijging van hun IQ kregen, nl: +15 IQ punten (gemiddeld 100) wanneer ze opgroeiden in blanke middenklassegezinnen.

Conclusie: een stimulerende omgeving kan vooral kinderen uit kansarme contexten sterk positief beïnvloeden.

Wat toonde het onderzoek van Capron & Duyne aan mbt effect van SES op zowel bio-als adoptieouders?

- Hogere SES adoptieomgeving → hogere IQ, ongeacht genetica.

- Hoge SES biologische ouders → hogere IQ, ook bij lage SES adoptieomgeving

Conclusie:

erfelijkheid (nature) en omgeving (nurture) beïnvloeden IQ en versterken elkaar.

Wat toonde Kendler et al. aan over het effect van het opleidingsniveau van adoptieouders op het IQ van adoptiekinderen?

- Adoptiekinderen bij hoogopgeleide adoptieouders scoorden gemiddeld 7,6 IQ-punten hoger dan kinderen bij gemiddeld opgeleide ouders.

- Adoptiekinderen bij laagopgeleide adoptieouders scoorden gemiddeld 3,8 IQ-punten lager dan de referentiegroep.

Conclusie:

de omgeving (nurture), zoals opvoeding en cognitieve stimulatie, speelt een belangrijke rol in het ontwikkelen van intellectueel potentieel.

Wat is het gemiddelde IQ van geadopteerde Afrikaanse kinderen?

100

Heeft adoptie een effect op IQ?

Ja, er is een gemiddeld voordeel van 4 IQ punten, maar is zeer afhankelijk van omgevingsfactoren ook.

Wat is de correlatie tussen familiegrootte en IQ?

-.15 à -.20

^ Dit heeft te maken met crowding.

Wat is het effect van de geboortevolgorde op IQ?

Er is weinig evidentie voor, maar als het er is, is het sowieso zeer klein.

Wat is het effect van interventiestudies op IQ?

De duur van het effect is afhankelijk van de duur en intensiteit va interventie. Na 5 jaar kan er een stijging tot 5 IQ punten zijn. MAAR het geobserveerd positief effect neemt gradueel terug af na het afronden van de interventies.

Hoeveel % van prestatie variantie in scholen ligt aan schoolfactoren?

10%, de rest wordt geassocieerd met persoonlijke factoren.

Leerlingen kunnen veel relevante dingen leren in school zonder dat dit een effect heeft op hun intelligentie.

Was was de controverse rond Head Start Programma's? (Jensen)

- Twijfel over effectiviteit en duurzaamheid van de programma’s.

- Kritiek: economisch niet realistisch / te duur om op grote schaal vol te houden.

- Discussie over de blijvende impact op IQ en gedrag van kinderen.

Wat waren de belangrijkste bevindingen van het ABCDerian project met betrekking tot voeding, stimulering en IQ?

-Exp-groep kreeg goede voeding én stimulerende omgeving; controlegroep alleen goede voeding.

- Na 5 jaar scoorde de exp-groep beter, maar het effect nam af tot 21 jaar.

- Verlaten van het programma leidt tot daling in IQ, effect neemt af met leeftijd maar blijft bestaan.

- Vooral positieve effecten op academische prestaties en sociaal-gedrag, minder op IQ.

TEEP-project (praatgroepen voor moeders) stimuleerde intellectuele stimulatie van kinderen.

Conclusie:

stimulering verbetert vooral schoolsucces, minder sterk effect op IQ.

Wat was het TEEP-project?

Een interventie waarbij praatgroepen werden georganiseerd voor moeders. Het doel was om moeders te stimuleren hun kinderen intellectueel te stimuleren, zodat de kinderen betere academische en sociale vaardigheden ontwikkelen.

Wat toonde de studie van Ritchie et al. aan over de relatie tussen scholing en intelligentie?

- Intelligentie op 11 jaar voorspelt opleidingsduur (r = .42).

- Geen direct effect van opleiding op algemene intelligentie (g) op 70 jaar.

Wel effect op specifieke cognitieve vaardigheden (steun voor H3).

Opleiding verklaart slechts 1% extra variantie in IQ op latere leeftijd.

Conclusie:

intelligentie → opleidingsduur → (beperkt) effect op latere intelligentie, geen sterk effect van scholing op algemene g.

Wat zijn de 3 categorieën studies die het effect van onderwijs op intelligentie testen?

- CPI (Controlled Prior Intelligence):

Vergelijkt IQ vóór en na jaren onderwijs.

- PC (Policy Change):

Onderzoekt of testscoreverschillen komen door onderwijs- of beleidsveranderingen.

- SAC (School Age Cutoff):

Vergelijkt kinderen met verschillende leeftijden in hetzelfde schooljaar.

Conclusie:

langere onderwijsduur heeft causaal effect op hogere intelligentie.

Wat toonde Detterman aan over schoolprestaties?

Slechts 10% van schoolprestaties komt door schoolkenmerken; 90% door persoonlijke kenmerken van de leerling.

Wat bleek uit het onderzoek van Stecher et al. over het verbeteren van effectiviteit van leraren?

Een investering van $575 miljoen om leraren effectiever te maken had geen succes.

Toch is scholing nuttig: je wordt beter in wat je oefent (zoals lengte helpt bij basketbal).

Wat toonde de meta-analyse van Ritchie & Tucker-Drob over het effect van scholing op IQ?

Gemiddeld 1,2 tot 5,2 IQ-punten stijging per extra jaar scholing.

Gecontroleerd voor startintelligentie, beleid & schoolleeftijds-cutoff.

Maar:

-Is het effect blijvend tot in volwassenheid?

- Zijn de effecten additief?

- Heeft het effect op de algemene intelligentie (g)?

Wat toonde het onderzoek van Hegelund et al. aan over het effect van opleiding op IQ?

- IQ op 12 jaar voorspelt IQ op latere leeftijd.

- Opleiding zorgt voor 22 IQ-punten verschil op jongvolwassen leeftijd (7 vs. 17 jaar opleiding), en 13 punten verschil op middenvolwassen leeftijd.

- Slechts 7% van de variantie in IQ op latere leeftijd verklaard door opleiding.

- Effect sterker bij lagere IQ’s (rond 90).

Hoe verklaar je het verschil tussen de studies van Ritchie (1%) en Hegelund (7%) over het effect van opleiding op IQ?

- Toegang tot hoger onderwijs:

Denemarken (Hegelund) heeft brede toegang

- Leeftijd van meting:

* Ritchie: ouderen (mogelijk cognitief verval)

* Hegelund: jong- en middenvolwassenen

- Type intelligentie:

* Ritchie keek vooral naar Gf

* Hegelund toont dat opleiding vooral effect heeft op Gc

Nog leren (52)

Je hebt een begin gemaakt met het leren van deze termen. Hou vol!