begrippen H7

diffusie

verplaatsing van deeltjes van een hoge naar een lage concentratie

osmose

verplaatsing van water door een semipermeabel membraan van een lage naar een hoge concentratie opgeloste stoffen

total body water (TBW)

totale hoeveelheid water in het lichaam; bij volwassenen gemiddeld ongeveer 60% van het lichaamsgewicht.

intracellulaire vocht (ICF)

vocht binnen de lichaamcellen; ongeveerd 2/3 van het totale lichaamswater

extracellulaire vocht (ECF)

vocht buiten de lichaamscellen; ongeveer 1/3 van het totale lichaamswater

interstiteel vocht

vocht tussen de lichaamscellen

plasmawater

vloeibare component van het bloedplasma

elektrolyten

elektrisch geladen deeltjes in lichaamsvloeistoffen, zoals natrium, kalium en chloride.

Na-K-pomp

membraaneiwit dat natrium uit de cel en kalium in de cel transporteert met verbruik van ATP.

Colloïdosmotische druk

druk veroorzaakt door plasma-eiwitten die water in de bloedvaten houdt.

oedeem

abnormale ophoping van vocht in de weefsels

filtratiedruk

druk die de vocht uit de haarvaten naar de weefsel drijft

absorptiedruk

druk die vocht terug in de haarvaten trekt

metabool water

water dat tijdens oxidatie van voedingsstoffen in het lichaam wordt gevormd.

perispiratio insensibilis

onmerkbaar vochtverlies via huid en longen

insensible loss

onbewust, niet meetbaar vochtverlies via huid en ademhaling

waterbalans/vochtbalans

evenwicht tussen vochtopname en vochtverlies

Antidiuretisch hormoon (ADH)

hormoon dat de waterresorptie in de nieren verhoogt en urineverlies vermindert.

huidturgor

elasticiteit van de huid; indicator voor de hydratietoestand

diuretica

stoffen of geneesmiddelen die de urineproductie verhogen

dehydratatie

tekort aan lichaamswater, soorten:

Primaire dehydratatie: vooral waterverlies.

Secundaire dehydratatie: verlies van water én elektrolyten.

Isotone dehydratatie: water- en zoutverlies in gelijke verhouding.

Hypertone dehydratatie: relatief meer waterverlies dan zoutverlies.

Hypotone dehydratatie: relatief meer zoutverlies dan waterverlies.

anurie

vrijwel volledige afwezigheid van de urineproductie

waterintoxicatie

overmatige wateropname waardoor het natriumgehalte in het bloed gevaarlijk daalt.