| lev | H:3 §1 t/m 7 |

levensbeschouwing hoofdstuk 3 §1 t/m §7 begrippen.

humanisme

Gemeenschappelijke levensbeschouwing waarin de mens en menselijke waardigheid centraal staat.

humanist

Aanhanger van het humanisme.

humaan

menselijk/menswaardig

waarden

belangrijke idealen (zoals tolerantie en zelfbeschikking)

de vijf punten van het mensbeeld van een humanist:

De mens is een …

• waardig wezen

• open wezen

• vrij wezen

• sociaal wezen

• redelijk wezen

waardig wezen

we bezitten waardigheid omwille van ons menszijn, dus we moeten andere mensen gelijkwaardig behandelen.

open wezen

we kunnen en moeten onszelf ontwikkelen

vrij wezen

we moeten verantwoordelijk handelen

sociaal wezen

we moeten andere mensen vrij laten/maken

redelijk wezen

we moeten ons verstand gebruiken

leden van een humanistische organisatie

humanisten die bij een organisatie zijn aangesloten die bij hun levensbeschouwing past. (Bijv. het Humanistische verbond en omroep HUMAN)

mensen die zich humanist noemen

Mensen met een humanistische levensbeschouwing, maar neit zijn aangesloten bij een humanistische organisatie.

mensen met sympathie voor het humanisme

Anonieme/naamloze humanisten wier mens- en wereldbeeld verwantschap toont met de humanistische levensbeschouwing.

HUMAN

De naam van de Nederlandse humanistische omroep.

Humanistisch Verbond

Een Nederlandse vereniging die zich inzet voor een humanistische samenleving.

middeleeuwen

periode van 500 tot 1500 waarbij het christendom de allesbepalende gemeenschappelijke levensbeschouwing is.

Renaissance

Wedergeboorte van de indivuele mens, waarbij de kunst cultuur uit de Klassieke Oudheid wordt herontdekt en -gewaardeerd. Begint in de late middeleeuwen.

eerste humanisme

Het religieus humanisme dat in de late middeleeuwen opkomt als gevolg van de Renaissance. Het wil humanistische idealen gebruiken om het middeleeuwse geloof te humaniseren.

Verlichting

Periode van wetenschappelijke en culturele bloei, waarbij verstand als vertrekpunt in het denken wordt genomen.

tweede humanisme

Het moderne niet-religieuze humanisme dat sterk is beïnvloed door de Verlichting.

tolerantie

Het vrijwillig dulden van een mening of gedrag waartegen men bezwaar heeft (synoniem = verdraagzaamheid).

berusting

Het neerleggen bij iets waartegen men bezwaar heeft, maar enkel omdat de persoon in kwestie niet over middelen beschikt om er iets tegen te ondernemen.

Desiderius Erasmus

Christen-humanist die pleitte voor meer tolerantie, het afschaffen van geloofsvervolging en grote waarde hechtte aan vrijheid in denken en schrijven. Hij was en bleef katholiek en wilde de R.K. kerk van binnenuit hervormen met humanistische idealen.

Lof der Zotheid

Bekendste werk van Erasmus. In dit boek uit hij op komische en spottende wijze kritiek op kerkelijke leiders, geleerde, rijke en vorsten.

Dirck Volckertszoon Coornhert

Christen-humanist die de onverdraagzaamheid van zowel katholieke als protestantse christenen veroordeelde. Hij pleitte voor geloofs- en gewetensvrijheid. De overheid mag volgens hem geen godsdienst voorschrijven of verbieden. Zijn humanistische idealen hadden invloed op belangrijke personen die mede de totstandkoming van de tolerante Nederlandse Republiek hebben mogelijk gemaakt (Hugo de Groot en Willem van Oranje).

religieus humanisme

Stroming waarvan de aanhangers openstaan voor de waarheden en wijsheden die in godsdiensten naar voren komen. Theïstische stroming.

antigodsdienstige humanisme

Stroming waarvan de aanhangers niet-gelovige zijn en religie zien als een slechte invloed op mens en maatschappij. Atheïstische stroming.

Ongodsdienstige humanisme

Stroming waarvan de aanhangers niet weten of God bestaat en voor wie dit geen belangrijke of interessante vraag is. Agnostische stroming.

theïsme

De overtuiging dat God bestaat (theïst).

atheïsme

De overtuiging dat God niet bestaat (atheïst).

agnosticisme

Niet weten of God wel of niet bestaat (agnost).

zelfbeschikking

Het recht om zelf keuzes te kunnen maken over jouw leven. Zelfbeschikking is een humanistische waarde.

euthanasie

Het opzettelijk beëindigen van iemands leven n.a.v. ernstig lijden, uitgevoerd door een arts.