Thema 2 en 3: Prehistorie en het Oude Nabije Oosten

Flashcards in de stijl 'fill in the blank' over de prehistorie, Mesopotamië en het Oude Egypte, gebaseerd op de verstrekte lesnotities.

Over de neanderthaler bestaan veel misverstanden; voor $2000$ werden zij vaak afgebeeld als bruut en _______.

primitief

Onze beeldvorming van de prehistorie wordt gebaseerd op _______ vondsten.

archeologische

De reconstructie van de mens van _______ in $2011$ maakte de neanderthaler al menselijker.

Spy

In het jaar _______ werden de eerste resten van een neanderthaler ontdekt.

$$1856$$

De eerste mensen uit Afrika waren geen jagers, maar _______ om aan vlees te komen.

aaseters

Mensen die rondtrekken op zoek naar eten noemen we _______.

nomaden

Om het merg uit de beenderen van dieren te halen, gebruikten de eerste mensen _______ met een scherpe rand.

stenen

De homo sapiens kwam ongeveer _______ jaar geleden aan in Europa.

$$40\,000$$

Het klimaat in Afrika was warm met een savanne-landschap, terwijl Europa een koud klimaat had met een _______-landschap.

toendra

Toen homo sapiens Europa bereikte, heerste er nog een echte _______.

ijstijd

Prehistorische jagers in Europa joegen op grotere dieren zoals herten, beren en _______.

mammoeten

Om op grote dieren te jagen was communicatie en _______ essentieel.

taal

Van een eland werd het gewei gebruikt voor speerpunten of _______.

naalden

De huid van een eland werd gebruikt voor kledij of _______.

tentzeil

De blaas van een eland werd door de prehistorische mens gebruikt als _______.

waterzak

De darmen van een eland werden gebruikt als _______.

touw

De haren van een eland werden gebruikt als _______.

draad

De grondstof _______ wordt ook wel silex genoemd.

vuursteen

Vuursteen dankt zijn naam aan de mogelijkheid om _______ te maken als je het op metaal slaat.

vuurvonkjes

Kleine stenen werktuigen werden onder andere gebruikt om _______ te naaien of vissen te vangen.

huiden

De eerste moderne mensen hadden een _______ ecologische voetafdruk dan neanderthalers.

grotere

De _______ zijn een modern voorbeeld van een natuurvolk dat leeft in het Noorden.

Inuit

Pygmeeën en _______ zijn moderne natuurvolkeren die leven zoals prehistorische jagers-verzamelaars.

Aboriginals

Het Paleolithicum staat bekend als de _______ steentijd.

oude

Het Mesolithicum is de _______ steentijd.

midden

Het Neolithicum staat bekend als de _______ steentijd.

nieuwe

De laatste ijstijd eindigde omstreeks _______ v.C.

$$13\,000$$

Het Neolithicum begon rond _______ v.C.

$$8\,000$$

Het gebied in het Nabije Oosten waar landbouw ontstond, noemen we de _______ Sikkel.

Vruchtbare

Sedentair leven betekent dat mensen zich op _______ plaats vestigden.

$$1$$

Het tam maken van wilde dieren wordt _______ genoemd.

domesticatie

De overgang van nomade naar sedentair leven wordt de _______ revolutie genoemd.

agrarische

Een _______ is een langzame verandering, zoals de ontwikkeling van mensaap tot mens.

evolutie

Een _______ is een korte, snelle verandering, zoals de Franse kamp.

revolutie

De Vruchtbare Sikkel dankt zijn naam aan zijn _______ op de landkaart.

vorm

Mesopotamië wordt ook wel _______ genoemd.

Tweestromenland

De rivieren Tigris en _______ stroomden door Mesopotamië.

Eufraat

Sociale _______ betekent dat de samenleving wordt opgedeeld in groepen met verschillende functies of eigenschappen.

differentiatie

Hoewel de landbouwsamenleving bevolkingsgroei bracht, zorgde het ook voor de verspreiding van _______ door de drukte.

ziektes

Rond _______ v.C. werden sterkere werktuigen en wapens gemaakt van metaal.

$$6000$$

Koper werd voor het eerst bewerkt rond _______ v.C.

$$4000$$

Brons, een mengsel van metalen, werd bewerkt vanaf ca. _______ v.C.

$$3000$$

IJzer werd bewerkt vanaf ca. _______ v.C.

$$1200$$

Metalen voorwerpen zijn beter dan houten voorwerpen omdat ze _______ gaan en sterker zijn.

langer

Een _______ is een rechtopstaande steen in West-Europa.

menhir

Een _______ is een prehistorisch grafmonument gemaakt van grote stenen.

dolmen

Het woord _______ betekent groot en indrukwekkend.

monumentaal

In het Nabije Oosten werd de _______ gebruikt om potten te maken en vrachten te vervoeren.

draaischijf

Het schrift werd rond _______ v.C. ontwikkeld in het Nabije Oosten.

$$3500$$

Het eerste schrift was _______, waarbij elk voorwerp een eigen teken had.

beeldschrift

Stonehenge is gesitueerd in het Verenigd Koninkrijk nabij _______.

Amesbury

Het _______ is vruchtbare modder die achterblijft na een overstroming.

slib

_______ bevloeing of irrigatie betekent dat de mens zelf zorgt voor wateraanvoer naar de akkers.

Kunstmatige

De Vruchtbare Sikkel werd ook wel het land van melk en _______ genoemd.

honing

Omdat er bij de grote stromen een grote cultuur opkwam, spreken we van een _______.

stroomcultuur

In Mesopotamië was samenwerking tussen boeren nodig voor de aanleg van _______ om water over het land te verspreiden.

kanaaltjes

_______ zijn voedselvoorraden die niet direct nodig zijn om te overleven.

Landbouwoverschotten

De stad _______ in Mesopotamië is een voorbeeld van een vroege stadstaat rond $3000$ v.C.

Ur

Een _______ is een rangorde waarbij mensen niet evenveel macht of rechten hebben.

hiërarchie

De _______ was de leider van een Mesopotamische samenleving.

priester-koning

De _______ Ur-Nammu is één van de oudste bewaarde wetteksten op kleitabletten.

Codex

Een _______ is een gewichtseenheid van ongeveer $11$ gram in het Oude Nabije Oosten.

shekel

Van beeldschrift werd overgestapt op _______, net zoals wij nu gebruiken.

klankschrift

Het Mesopotamische schrift met wigvormige tekens heet _______.

spijkerschrift

De prehistorie eindigt in een samenleving zodra het _______ wordt gebruikt.

schrift

Een _______ ziggurat was het economisch centrum van de stad Ur.

reconstructie

Egypte wordt door Herodotus het _______ van de Nijl genoemd.

geschenk

De Nijl is _______ kilometer lang.

$$6\,650$$

In Egypte loopt de Nijl van _______ naar het noorden.

zuid

De overstroming van de Nijl vond plaats tussen de maanden juli en _______.

oktober

De tijd om te oogsten in het Oude Egypte was tussen maart en _______.

juni

De _______ is een hefboom met een tegengewicht om water uit de Nijl te scheppen.

sjadoef

De belastingen werden in Egypte bijgehouden door _______ in een tempelcomplex.

priesters

Egyptische huizen hadden _______ muren om de warmte buiten te houden.

witte

De vorm van de bewoonbare strook in Egypte is een lange, _______ strook.

smalle

De gebieden _______ en Sinaï boden natuurlijke bescherming aan Egypte.

woestijn

Het Egyptische schrift heet het _______.

hiërogliefenschrift

Koning _______ bracht rond $3000$ v.C. Opper- en Neder-Egypte samen.

Narmer

Een _______ is een opeenvolging van heersers uit dezelfde familie.

dynastie

Farao Narmer koos _______ als eerste hoofdstad van het verenigde Egypte.

Memphis

In de sociale piramide van Egypte staat de _______ direct onder de farao.

vizier

Egypte was opgedeeld in ongeveer _______ gouwen of provincies.

$$40$$

De opperste rechter onder de farao was de _______.

vizier

Egyptische boeren betaalden hun belastingen _______, wat betekent met goederen in plaats van geld.

in natura

In een _______ koningschap wordt de macht doorgegeven van vader op zoon.

erfelijk

Het huwelijk in het Oude Egypte was vooral _______, wat betekent met één persoon.

monogaam

Een _______ is een groep vrouwen die bij één man horen, vaak bij rijke Egyptenaren.

harem

Een _______ werd gebruikt om de waterstand van de Nijl te meten.

nilometer

Het hiërogliefenschrift werd ontcijferd dankzij de Steen van _______.

Rosetta

Napoleon voerde in het jaar _______ een expeditie uit naar Egypte.

$$1798$$

De Steen van Rosetta bevat drie talen: hiërogliefen, Grieks en _______.

Demotisch

De Fransman _______ ontcijferde in $1822$ het hiërogliefenschrift.

Champollion

De god _______ is de god van de onderwereld en het dodenrijk.

Osiris

De god _______ heeft de kop van een jakhals en is de god van de mummificatie.

Anoebis

Tijdens het wegen van het _______ werd bepaald of iemand het hiernamaals mocht betreden.

hart

Lichamen werden behandeld met _______ (natron) om ze volledig uit te drogen.

zout

Een _______ is een grafmonument met schuine wanden en een plat dak.

mastaba

Farao _______ bouwde de grootste piramide ooit, van $146$ meter hoog.

Cheops

Voor de piramide van Cheops werden naar schatting _______ miljoen blokken kalksteen gebruikt.

$$2,3$$

Farao _______ voerde een monotheïstische religie in gericht op de zonnegod Aton.

Echnaton