parazytologia

giardia intestinalis nazwa choroby

giardioza

objawy zakażenia giardia intestinalis

biegunka

nudności

brak łaknienia

ból w nadbrzuszu

zgaga

stany podgorączkowe

centrum diagnostyczne i inwazyjne giardia intestinalis

diagnostyczne - cysta, trofozoit

inwazyjne - cysta

drogi i sposoby inwazji giardia intestinalis

do zarażenia dochodzi przez połknięcie cyst znajdujących się w wodzie, żywności lub drogą fekalno-oralną (przenosiciele muchy, karaluchy)

podstawy diagnostyki giardia intestinalis

badanie kału, testy immunologiczne ELISA, testy molekularne PCR, badanie treści dwunastnicy

miejsce lokalizacji giardia intestinalis

jelito cienkie - dwunastnica i jelito czcze

materiał do badań giardia intestinalis

kał, treść dwunastnicy

entamoeba histolytica nazwa choroby

pełzakowica jelitowa/pozajelitowa

entamoeba histolytica objawy

bóle brzucha, parcie na stolec (tenesmus)

osłabienie, gorączka

odwodnienie

spadek masy ciała

ropień wątroby

powiększenie wątroby rzadziej płuca, mózg, skóra

biegunka z śluzem i krwią

stadium inwazyjne i diagnostyczne entamoeba histolytica

inwazyjne - cysta dojrzała

diagnostyczne - cysta w uformowanym kale, biegunka: trofozoity

stadia w cyklu entamoeba histolytica

trofozoit, cysta

podstawy diagnostyki entamoeba histolytica

badanie mikroskopowe kału

testy antygenowe ELISA

techniki biol. molekularnej PCR

badania serologiczne (szczególnie w postaciach pozajelitowych)

USG/TK przy podejrzeniu ropnia wątroby

miejsce lokalizacji entamoeba histolytica

jelito grube - kątnica, okrężnica oraz wątroba

balantidium coli nazwa choroby i u kogo może najczęściej występować

balantydioza (czerwonka orzęskowa), najczęściej u hodowców świń

objawy balantidium coli

biegunka z śluzem i krwią

bóle brzucha

parcie na stolec

gorączka

nudności, wymioty

osłabienie

odwodnienie

w ciężkich wypadkach: owrzodzenie, perforacja jelit

stadium inwazyjne, diagnostyczne i w cyklu (balantidium coli)

inwazyjne - cysta

diagnostyczne - dojrzałe cysty wydalane z kałem

w cyklu - trofozoit i cysta

drogi i sposoby inwazji balantidium coli

drogą pokarmową, zanieczyszczone produkty spożywcze i woda

podstawy diagnostyki balantidium coli

badanie mikroskopowe kału (cysty lub trofozoity)

trofozoity są duże, orzęsione i łatwe do rozpoznania

badanie endoskopowe + biopsja (rzadko)

miejsce lokalizacji balantidium coli

jelito grube - kątnica, okrężnica, odbytnica

trichomonas vaginalis po polsku

rzęsistek pochwowy

trichomonas vaginalis nazwa choroby

rzęsistkowica

trichomonas vaginalis objawy u kobiet

pieniste żółto-zielone jpławy o nieprzyjemnym zapachu

świąd

pieczenie pochwy

zaczerwienienie i obrzęk sromu

ból przy oddawaniu moczu i podczas stosunku

„truskawkowa szyjka macicy” (wybroczyny)

trichomonas vaginalis objawy u mężczyzn

często bezobjawowo

zapalenie cewki moczowej

pieczenie przy oddawaniu moczu

skąpa wydzielina z cewki

trichomonas vaginalis stadium inwazyjne i diagnostyczne

inwazyjne - trofozoit

diagnostyczne - trofozoit

trichomonas vaginalis drogi i sposoby inwazji

stosunek płciowy

używanie wspólnych przedmiotów

kąpiele w ciepłych basenach solankowych

trichomonas vaginalis podstawy diagnostyki u kobiet i mężczyzn

u kobiet - wydzielina z pochwy, szyjki macicy

u mężczyzn - mocz, wydzielina z cewki moczowej i gruczołu krokowego

ogólnie:

testy antygenowe

PCR (najczulsza metoda)

posiew (rzadziej stosowany)

badanie mikroskopowe świeżego preparatu

trichomonas vaginalis miejsce lokalizacji

u kobiet - pochwa, szyjka macicy, cewka moczowa

u mężczyzn - cewka moczowa, prostata, pęcherzyki nasiennne

fasciola hepatica po polsku

motylica wątrobowa

fasciola hepatica nazwa choroby

fascjoloza (motylicza choroba wątroby)

objawy fasciola hepatica

faza ostra (migracja larw):

gorączka

bóle w prawym podżebrzu

powiększenie wątroby

nudności, wymioty

biegunka

eozynofilia

objawy alergiczne (pokrzywka)

faza przewlekła fasciola hepatica

postać żółciowa:

bóle brzucha

kolki żółciowe

żółtaczka mechaniczna

zapalenie dróg żółciowych

kamica żółciowa

wyniszczenie

fasciola hepatica stadium inwazyjne i diagnostyczne

inwazyjne - metacerkaria

diagnostyczne - jajo

drogi i sposoby inwazji fasciola hepatica

spożycie wody lub surowych roślin wodnych zawierających metacerkarie

podstawy diagnostyki fasciola hepatica

badanie żółci

testy serologiczne (ELISA - szczególnie w fazie ostrej)

USG/TK/MR dróg żółciowych

badanie kału

lokalizacja fasciola hepatica

większe przewody żółciowe wątroby

dicrocoelium dendriticum po polsku

motylica lancetowata

dicrocoelium dendriticum nazwa choroby

dikrocekioza

dicrocoelium dendriticum objawy

(zwykle skapoobjawowe lub bezobjawowe)

bóle brzucha

wzdęcia

biegunki lub zaparcia

osłabienie

zaburzenia pracy wątroby

eozynofilia

dicrocoelium dendriticum stadium inwazyjne i diagnostyczne

inwazyjne - metacerkaria obecna w mrówkach

diagnostyczne - jajo, małe z miracidium widoczne w kale

podstawy diagnostyki dicrocoelium dendriticum

badanie kału

żółci

różnicowanie z jajami fasciola hepatica

miejsce lokalizacji dicrocoelium dendriticum

mniejsze przewody żółciowe wątroby

taenia solium po polsku

tasiemiec uzbrojony

nazwa choroby taenia solium

tenioza - tasiemczyca zjedzenie mięsa wieprzowego z wągrem, obecność postaci dorosłej w jelicie

cysticerkoza (wągrzyca) - poprzez zarażenie jajami, obecność larw w tkankach

objawy teniozy

bóle brzucha

nudności

biegunka lub zaparcia

spadek masy ciała

reakcje alergiczne

obecność członów w kale

objawy cysticerkozy

mózg (neurocysticerkoza): drgawki, bóle głowy, wodogłowie

mięśnie: guzki

oczy: zaburzenia widzenia

serce, skóra

stadium inwazyjne i diagnostyczne taenia solium

inwazyjne - wągier, jajo

diagnostyczne - człony maciczne

drogi inwazji taenia solinum

drogą pokarmowa

podstawy diagnostyki taenia solinum

badanie kału (jaja, człony)

identyfikacja członów

serologia ELISA TK/MR (cysticerkoza)

badanie histopatologiczne wycinków mięśni

miejsce lokalizacji taenia solinum

postać dorosła - jelito cienkie

larwy - w gałce ocznej

taenia saginata po polsku

tasiemiec nieuzbrojony

taenia saginata nazwa choroby

tenioza - tasiemczyca

taenia saginata objawy

bóle brzucha

zwiększony apetyt lub jego brak

spadek masy ciała

nudności

ruchliwe człony samodzielnie wychodzące z odbytu

taenia Saginata stadium inwazyjne i diagnostyczne

inwazyjne - wągier

diagnostyczne - pojedyncze prognostycy maciczne

taenia saginata droga inwazji

drogą pokarmową, forma inwazyjna są wągry obecne w mięsie wołowym

taenia saginata podstawy diagnostyki

badanie kału

identyfikacja członów

wywiad żywieniowy

taenia saginata miejsce lokalizacji

jelito cienkie

trypanosoma brucei gambiense nazwa choroby

śpiączka afrykańska-trypanosomoza

trypanosoma brucei gambiense objawy faza 1 (hemolimfatyczna)

gorączka falująca

bóle głowy

bóle mięśni i stawów

powiększenie węzłów chłonnych

osłabienie

wysypka

trypanosoma brucei gambiense oprawy faza 2 (mózgowa)

zaburzenia snu

zmiany osobowości

zaburzenia koncentracji

drżenia, ataksja

śpiączka

śmierć (bez leczenia)

trypanosoma brucei gambiense stadium inwazyjne i diagnostyczne

inwazyjne - trypomastigota metacyiczna

stadium diagnostyczne - trypomastigota we krwi → przenoszona przez muchę tzw-tse (glossina) przez łożysko oraz jatrogenna np. przez transfuzję krwi

trypanosoma brucei gambiense diagnostyka

krew

chłonka

płyn mózgowo-rdzeniowy

trypanosoma brucei gambiense lokalizacja

krew

chłonka

PMR

OUN

trypanosoma cruzi nazwa choroby

choroba Chagasa

objawy trypanosoma cruzi faza ostra

gorączka, osłabienie

powiększenie węzłów chłonnych, wątroby i śledziony

obrzęk w miejscu wniknięcia pasożyta

objaw Romanã (jednostronny obrzęk powieki)

zapalenie mięśnia sercowego u dzieci

objawy trypoanasoma cruzi faza przewlekła (po latach)

kardiomiopatia rozstrzeniowa

zaburzenia rytmu serca

niewydolność serca

megacolon (rozszerzenie jelita grubego)

megaesophagus (rozszerzenie przełyku)

zaburzenia połykania, zaparcia

nagła śmierć sercowa

stadium inwazyjne i diagnostyczne trypoanasoma cruzi

diagnostyczne - trypomastigota

inwazyjne - trypomastigota metacykliczna → przenoszona przez pluskwiaki z rodziny triatominae (tzw. całujące pluskwy), zakażenie przez wtarcie kału owada w ranę lub błony śluzowe

trypoanasoma cruzi metody diagnostyki

obecność postaci Trypomastigota w grubej kropli lub rozmazach krwi barwionych barwnikiem Giemsy

trypoanasoma cruzi drogi inwazji

przez uszkodzoną skórę, spojówkę lub błonę śluzową jamy ustnej

trypoanasoma cruzi miejsce lokalizacji

krew, komórki tkanek, chłonka

leishmania donovani nazwa choroby

leiszmanioza trzewna

leishmania donovani objawy

wyniszczenie organizmu (spadek masy ciała, osłabienie)

powiększenie śledziony (splenomegalia) i wątroby (hepatomegalia)

anemia i inne zaburzenia krwi (pancytopenia)

hiperpigmentacja (ciemne, szare przebarwienia skóry)

obrzęki biegunka, powiększenie węzłów chłonnych

długotrwała nawracająca gorączka (napady)

możliwe wyniszczenie i zgon

leishmania donovani stadium inwazyjne i diagnostyczne

inwazyjne - metacykliczne promastigoty

diagnostyczne - amastigota

leishmania donovani drogi inwazji

rozgniecenie owada i wtarcie wiciowców w uszkodzoną skórę, drogą kropelkowa, kontakty seksualne

leishmania donovani lokalizacja

śledziona, wątroba, szpik kostny, węzły chłonne

leishmania donovani diagnostyka

bioprądy węzłów chłonnych, wątroby, śledziony, szpiku kostnego

plasmodium vivax nazwa choroby

malaria (zimnica) - postać trzydniowa (tertiania)

plasmodium vivax stadium inwazyjne

dla komara - gametocyty

dla człowieka - sporozoit

plasmodium vivax stadia diagnostyczne

pierścień

dojrzały trofozoit

schizont

plasmodium vivax sposoby inwazji

wektor biologiczny, podczas ssania samica komara wprowadza do organizmu sporozoity

plasmodium vivax miejsce lokalizacji

wątroba (hepatocyty), krew (erytrocyty)

plasmodium vivax objawy

napady gorączki co 48h

dreszcze → gorączka → poty

bóle głowy i mięśni

niedokrwistość

powiększenie śledziony i wątroby

plasmodium vivax podstawy diagnostyki

rozmaz krwi (cienki i gruby) - barwienie Giemsa (złoty standard)

wymień rodzaje plasmodium wywołujące malarię

p.vivax

p.ovale

p.malariae

p.falciparum

Plasmodium vivax

malaria trzydniowa tetriana - gorączka co 48h

tworzy hipnozoity w wątrobie → nawroty

najczęstszy poza Afryką

plasmodium ovale (zimnica trzydniowa)

malaria trzydniowa (tetriarna) - gorączka co 48h

tworzy hipnozoity

rzadszy, Afryka zachodnia

plasmodium malariae - zimnica czterodniowa

malaria czwartaczkowa (quartana) - gorączka co 72h

nie tworzy hipnozoitów

może dawać bardzo przewlekłe zakażenia

podobna diagnostyka - rozmaz krwi

plasmodium falciparum nazwa choroby

malaria tropikalna

plasmodium falciparum stadium inwazyjne i diagnostyczne

inwazyjne - sporozoit

diagnostyczne - pierścień, niedojrzały trofozoit

plasmodium falciparum miejsce lokalizacji

wątroba, krew

plasmodium falciparum objawy

powiększenie wątroby i śledziony

nieregularna gorączka

dreszcze

ciężka anemia

zaburzenia świadomości

niewydolność narządowa

malaria mózgowa

zażółcenie twardówek i skóry

plasmodium falciparum diagnostyka

rozmaz krwi gruby cienki giemsa

PCR

testy szybkie (HRP2)

acanthamoeba castellani nazwa choroby

akantameboza

acanthamoeba castellani nazwa choroby

akantameboza

acanthamoeba castellani stadium inwazyjne

cysta, trofozoit

acanthamoeba castellani miejsce lokalizacji

OUN, rogówka oka, skóra, krew

acanthamoeba castellani objawy

zapalenie rogówki (ból, światłowstręt)

GAE - bóle głowy, objawy neurologiczne

acanthamoeba castellani diagnostyka

mikroskopia, hodowla, PCR

naegleria fowleri nazwa choroby

neglerioza - pełzakowate zapalenie opon mózgowych i mózgu (PAM)

naegleria fowleri stadium inwazyjne

trofozoit pełzakowaty

naegleria fowleri drogi inwazji

trofozoity wnikają przez jamę nosa