Türk Borçlar Kanunu (TBK) Genel Hükümler

Müşterek ve özel borç ilişkilerini düzenleyen 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun temel kavramlarını içeren sözlük tipi çalışma kartları.

Sözleşme

Tarafların iradelerini karşılıklı ve birbirine uygun olarak açıklamalarıyla kurulan hukuki işlemdir.

Esaslı Noktalar

Sözleşmenin kurulmuş sayılması için tarafların üzerinde uyuşmuş olması gereken temel unsurlardır.

Süreli Öneri

Kabul için bir süre belirlenerek yapılan ve önerenin bu sürenin sona ermesine kadar bağlı kaldığı öneri türüdür.

Süresiz Öneri (Hazır Olanlar Arasında)

Hemen kabul edilmediği takdirde önereni bağlılıktan kurtaran, doğrudan iletişim sırasında yapılan öneridir.

Ismarlanmayan Şeyin Gönderilmesi

Öneri sayılmayan ve alıcının geri göndermek veya saklamakla yükümlü olmadığı durumdur.

Örtülü Kabul

İşin özelliği gereği açık bir kabul beklenmiyorsa, önerinin uygun sürede reddedilmemesiyle sözleşmenin kurulmuş sayılmasıdır.

İlan Yoluyla Ödül Sözü Verme

Bir sonucun gerçekleşmesi karşılığında ödül vaat eden kişinin, sözünü yerine getirme yükümlülüğüdür.

Yazılı Şeklin Geçerliliği

Kanunda aksi öngörülmedikçe, borç altına girenlerin imzalarının bulunmasının zorunlu olduğu şekil şartıdır.

İmza

Borç altına girenin el yazısıyla atılması zorunlu olan ve güvenli elektronik imza ile aynı hukuki sonuçları doğuran işarettir.

Muvazaalı İşlem

Tarafların gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradelerinin esas alındığı işlemdir.

Genel İşlem Koşulları

Bir sözleşme yapılırken düzenleyenin, ileride çok sayıdaki benzer sözleşmede kullanmak amacıyla önceden tek başına hazırladığı hükümlerdir.

Kesin Hükümsüzlük

Kanunun emredici hükümlerine, ahlaka, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkânsız olan sözleşmelerin durumudur.

Aşırı Yararlanma (Gabin)

Edimler arasındaki açık oransızlığın, zarar görenin zor durumda kalmasından veya deneyimsizliğinden yararlanılarak gerçekleştirilmesidir.

Önsözleşme

Bir sözleşmenin ileride kurulmasına ilişkin yapılan ve geçerliliği ileride kurulacak sözleşmenin şekline bağlı olan sözleşmedir.

Saikte Yanılma

Hata yapanın yanıldığı sebebi sözleşmenin temeli sayması ve bu durumun dürüstlük kuralına uygun olması halinde esaslı kabul edilen yanılma türüdür.

Aldatma (Hile)

Taraflardan birinin diğerini yanıltarak, yanılması esaslı olmasa bile sözleşme yapmaya sevk etmesi durumudur.

Korkutma (İkrah)

Kişinin veya yakınlarının malvarlığına ya da kişilik haklarına yönelik ağır ve yakın bir zarar tehlikesiyle sözleşme yapmaya zorlanmasıdır.

Yetkili Temsil

Temsilcinin bir başkası adına ve hesabına yaptığı hukuki işlemin sonuçlarının doğrudan temsil olunanı bağlamasıdır.

Haksız Fiil Sorumluluğu

Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar verenin bu zararı giderme yükümlülüğüdür.

Maddi Tazminat Belirlenmesi

Hâkimin tazminatın kapsamını kusurun ağırlığını ve durumun gereğini göz önüne alarak belirlemesidir.

Manevi Tazminat

Bedensel bütünlüğün zedelenmesi veya kişilik haklarının saldırıya uğraması durumunda ödenen bedeldir.

Müteselsil Sorumluluk

Birden çok kişinin aynı zarardan çeşitli sebeplerle veya birlikte sorumlu olmaları durumudur.

Adam Çalıştıranın Sorumluluğu

Çalışanın işi sırasında verdiği zarardan, adam çalıştıranın özen yükümlülüğünü ispat edemedikçe sorumlu tutulmasıdır.

Yapı Malikinin Sorumluluğu

Bir binanın yapımındaki bozukluklardan veya bakımındaki eksikliklerden doğan zararlardan malikin sorumlu olmasıdır.

Tehlike Sorumluluğu

Önemli ölçüde tehlike arz eden işletmelerin faaliyetlerinden doğan zararlar için öngörülen kusursuz sorumluluk türüdür.

Zamanaşımı (Haksız Fiil)

Zarar ve tazminat yükümlüsünün öğrenilmesinden itibaren $2$ yıl ve her halde fiilden itibaren $10$ yıl olan süredir.

Sebepsiz Zenginleşme

Haklı bir sebep olmaksızın, bir başkasının malvarlığından veya emeğinden zenginleşen kişinin geri verme yükümlülüğüdür.

Muacceliyet

İfa zamanı kararlaştırılmamış borçlarda borcun doğumu anında talep edilebilir hale gelmesidir.

Para Borçlarının İfa Yeri

Aksine bir anlaşma yoksa, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yeridir.

Alacaklının Temerrüdü

Önerilen edimi haklı bir sebep olmaksızın kabulden kaçınan alacaklının durumudur.

Borçlunun Temerrüdü

Muaccel bir borcun borçlusunun alacaklının ihtarıyla veya belirli vadenin geçmesiyle ifada gecikmesi durumudur.

İfa İmkânsızlığı

Borcun borçlunun sorumlu tutulamayacağı sebeplerle yerine getirilemez hale gelmesi ve borcun sona ermesidir.

Takas

Karşılıklı, muaccel ve özdeş edimlerin daha az olan miktar oranında sona erdirilmesidir.

İbra

Alacaklı ve borçlunun borcu ortadan kaldırmak üzere yaptıkları şekle bağlı olmayan sözleşmedir.

Geciktirici Koşul

Bir sözleşmenin hüküm ifade etmesinin gerçekleşip gerçekleşmeyeceği bilinmeyen bir olguya bırakılmasıdır.

Ceza Koşulu (Cezai Şart)

Sözleşmenin hiç veya gereği gibi ifa edilmemesi durumu için tarafların serbestçe belirlediği tazminat bedelidir.

Alacağın Devri

Alacaklının borçlunun rızasını aramaksızın alacağını üçüncü bir kişiye yazılı olarak geçirmesidir.

Borcun Üstlenilmesi

Borçlunun yerine yenisinin geçmesi amacıyla üstlenen ile alacaklı arasında yapılan sözleşmedir.

Borca Katılma

Mevcut bir borca borçlunun yanında yer almak üzere katılan ile alacaklı arasında yapılan sözleşmedir.

Satış Sözleşmesi

Satıcının zilyetlik ve mülkiyeti devretme, alıcının ise karşılığında bedel ödeme borcunu üstlendiği işlemdir.