Hoofdstuk 13: hobbyisten, P2P, deeleconomie, 'commons', 'open, 'free'

Communicatietechnologie internet: globalisatie en localisatie

• platformen/sociale media → brengen mensen met gelijkaardige interesses eenvoudig samen

• digitalisering data/bestanden → eenvoudig om te delen

• publieke toegankelijke data → online vinden

• lokale problemen → opgenomen door globaal netwerk

• IT → zorgt voor vorm globalisering → overbruggen tijd + afstand

Commons

• = gedeelde hulpbron

• mensen kunnen aanvullen, uitbreiden, aanpassen, kopiëren, delen, …

  • hulpbron → ‘vrij’

• commons gebaseerde technologieën → open source software, open data, …

Hobbyisten/amateurs in wetenschappelijk onderzoek

• burgerwetenschap:

  • betrekken leden publiek bij bepaald aspect wetenschappelijk onderzoek

  • betrokkenheid grote publiek bij wetenschappelijke onderzoeksactiviteiten waarbij burgers actief bijdragen aan wetenschap

Amateurs in onderzoeksjournalistiek: Bellingcat

• = groep vrijwilligers die open source software gebruiken + gebruik maken van sociale media data + open data → verschillende onderwerpen te onderzoeken

• brengen gespecialiseerde vrijwilligers samen

• maken handleidingen + casestudy’s → andere leren hoe ze het zelf moeten doen

• bv.: Werfalli executies

  • generaal in Libië → gekend voor uitvoeren executies gevangenen

  • onderzoek gestart naar executies → Bellingcat ondersteunt

  • gebruiken → OSINT + open data sets

The ‘open’

• = betekent dat iedereen vrije toegang heeft tot gebruik, wijzigen en delen voor elk doel

Open licenties: tegenbeweging op IP

• tegenbeweging op → auteursrecht/copyright

• auteursrecht

  • = bescherming originele creatie geest

  • maker → monopolie/exclusieve rechten op werk

  • termijn → tot 70 jaar na dood

  • verzetten tegen namaak

  • geen procedure

  • enkel bescherming → concrete vorm van idee

Open licenties: creatieve commons licenties

• copyleft = strategie auteursrecht + licenties gebruiken met als doel gelijk + onvervreemdbaar recht toe te kennen om creatieve werken te kopiëren, delen, wijzigen en verbeteren

• creative commons → biedt creatieve makers vrijheid om op flexibele manier om met hun auteursrecht om te gaan

  • keuze uit 6 gratis beschikbare standaardlicenties → bepalen welke mate werk verspreid mag worden + welke voorwaarden

Wikipedia

• = meertalige, webgebaseerde, gratis encyclopedie, gezamenlijk geschreven door mensen die gebruiken

• wiki = fast

• gebruikers samen → wijzigen inhoud + structuur → rechtstreeks vanuit webbrowser

• policy voor schrijvers:

  • neutral point of view = NPOV

  • geen origineel onderzoek

  • verifieerbare bron

  • vermijden ‘wezelwoorden’ → vage, onduidelijke woorden

  • evenwicht tussen standpunten