spec kunst geschiedenis les 4 Egypte/ Mesopotamië

hiërogliefen

Grieks: heilig inscripties

schrift meer dan 3500 jaar in gebruik

oudste hiërogliefen uit Abydos

3400 voor chr

hiërogliefen op zegel: gebruikt om voorraden te verzegelen,

economische redenen

steen van rosettta

boven: hiërogliefen ( rechts naar links)

midden: demotisch schrift ( rechts naar links)

onderaan: grieks( links naar rechts)

2e eeuw voor chr

Cartouches: hiërogliefen in groep, ovaal vorige omlijning rond naam meestal van farao

elk hiërogliefwaarde 1 letter: acrofonisch→ teken dat de eerste klank van de afbeelding weergeeft

→ geen vaste lees richting, je weet de richting als je de dieren in de ogen kan kijken

Papyrus

letterlijke betekenis: koninklijk materiaal

hoe gemaakt:

• papyrus plant

• dunne stroken witte kern

• kruiselings gelegd

• plat geperst

• lijm effect

• drogen

• gladmaken

3000 voor christus tot 11e eeuw

schrijf benodigdheden

• paletje: links

• zak met pigment → rood of zwart: midden

• houder voor biesborstel

→ steeds een snelere manier van weergeven

→ teken stelt' ‘klerk’ voor

evolutie van hierogliefen naar hiëratisch schrift naar het demotisch schrift

tekst van Klerk Inéna

heel uitzonderlijk dat we de naam weten van de klerk

vultekens gebruikt om kolommen netjes uit te vullen

dodenboeken

• meegegeven in graf

• begeleid overledenen naar hiernamaals

15e eeuw voor chr

Ostraca: goedkoop alternatief

• schrijven op kalkstenen/ scherven

• gebruikt om onbelangrijke teksten op te schrijven

13e eeuw voor chr

rolzegel

materiaal: meestal steen, moet een hard materiaal zijn, soms lapuslazuli, maar is duur, kan ook in been

ondertekenen van documenten

boven aan gaatjes, waar touwtjes door kunnen om het te dragen als ketting, dit was een statussymbool

zijkant heeft een fries met afbeelding, onderkant stempel voor in klei.

niet vervalsbaar

3500 voor chr

summarische envelop/ Bulla

envelop is metafoor voor soort vaas

daarin stak je verschillende tokens, diende als een soort contract

persoon die de bult krijgt moet openbreken

→ later tokens op de buitenaf aanbrengen

→ evolutie van driedimensionaal, naar tweedimensionaal →tablet

3700 voor chr

klei tablet uit Uruk

eerste fase tweedimensionaal schrift

pictografische, logografische en ideografische tekens

3000 voor chr

kleitabletten met sumerische tekens

pictrografisch schrift

vroegere fase: lijn tekening met puntige stylus

latere fase: diepere druk met driehoekige inkeping met driehoekige stylus→ lijkt op spijker→ daarvan spijkerschrift

2500 voor chr

schrijf tafeltjes

house plankjes uitgehold waar men kei in deed

herbruikbaar want klei droogde niet op want was afgesloten

→soort notitieboekje

oudste schrijftafeltje met ivoren scharnieren

1e afbeelding: 8e eeuw voor chr

2e afbeelding: 13e eeuw voor chr

later Grieken ook, maar vulde het met was