Barok - Notatki z Wykładu

Zbiór słownictwa i kluczowych pojęć dotyczących epoki baroku, w tym etymologii nazwy, ram czasowych, wydarzeń historycznych oraz filozofii Blaise'a Pascala.

Barroco (pochodzenie portugalskie)

Perła o nieregularnym kształcie.

Barocco (pochodzenie włoskie)

Coś dziwnego, przesadnego.

Baroque (pochodzenie francuskie)

Bogactwo zdobienia.

Cechy kultury baroku

Przepych, bogactwo formy, kontrasty, dynamika, emocje oraz nieregularność i skomplikowanie.

Cele kultury barokowej

Poruszenie odbiorcy, wywołanie emocji oraz zaskoczenie.

Ramy czasowe baroku w Europie

Koniec XVI w. do połowy XVIII w.

Ramy czasowe baroku w Polsce

Około 1580-1764 (do śmierci Augusta III).

Fazy baroku

Wczesny, dojrzały oraz późny.

Reformacja i kontrreformacja

Rozłam w Kościele katolickim i reakcja Kościoła w XVI w., prowadząca do wzmocnienia religijności i rozwoju sztuki sakralnej.

Wojna trzydziestoletnia

Konflikt religijno-polityczny w Europie trwający w latach 1618-1648, powodujący kryzys gospodarczy, moralny i społeczny.

Kryzys światopoglądowy baroku

Upadek średniowiecznej wizji świata, w której ziemia i człowiek nie są już w centrum, prowadzący do niepewności poznawczej.

Absolutyzm

System silnej władzy króla, w którym państwo kontroluje kulturę, a sztuka dworska służy jako narzędzie propagandy i pokazuje potęgę władzy.

Motywy vanitas i memento mori

Tematy odzwierciedlające poczucie nietrwałości świata oraz nieuchronność śmierci.

Sceptycyzm

Nurt barokowy poddający w wątpliwość wielkie, twórcze i poznawcze możliwości człowieka.

Blaise Pascal

Żyjący w latach 1623-1662 filozof, matematyk i fizyk, autor dzieła pt. "Myśli" (Pensées).

Tragizm człowieka według Pascala

Postrzeganie człowieka jako istoty sprzecznej: wielkiej, bo myślącej, ale nędznej, śmiertelnej i słabej.

Ratunek według Blaise'a Pascala

Tylko wiara może zapewnić człowiekowi szczęście, ponieważ rozum nie jest w stanie pojąć nieskończoności.