Casus 1 deel 2 neurologie b.ex

Neurologische inspectie

Ontkleedinstructies

Laat de noodzakelijke boven- en/of onderkleding uittrekken zodat de te onderzoeken spieren goed zichtbaar zijn.

Inspectie

• De patiënt staat (zo mogelijk), beoordeel voor- en achterzijde van de patiënt.

• Let op omvang en symmetrie van de spieren, is er sprake van atrofie?

• Let op onwillekeurige bewegingen: fasciculaties (spiertrekkingen onder huid), tremoren (trilling van lichaamsdeel), andere onwillekeurige bewegingen?

Motoriek Tonus

Tonus

• Maak een passieve beweging in de gewrichten, eerst rustig en maak daarna een snellere beweging in dezelfde richting.

• Maak ter afwisseling zijdelingse bewegingen om eventueel zelf meebewegen van patiënt tegen te gaan (hierdoor neemt de voorspelbaarheid van de bewegingsrichting af).

• Onderzoek:

o Elleboog: buig en strek in wisselend tempo, houd een vinger op de bicepspees.

o Pols: buig en strek in wisselend tempo.

Beoordeel steeds of er sprake is van symmetrie en normotonie.

• Hypotonie: Afwezigheid van weerstand.

• Hypertonie: Verergering van weerstand bij snelle beweging.

• Spasticiteit (verhoogde spierspanning): Knipmesfenomeen waarbij de weerstand plotseling wegvalt.

• Rigiditeit: Loden pijp- of tandradfenomeen.

• Specificeer een afwijkende bevinding:

o hypotonie (geen weerstand);

o hypertonie (verergering bij snelle beweging);

 spasticiteit/verhoofdespierspanning (knipmesfenomeen: weerstand valt sel weg)

 rigiditeit (loden pijp- of tandrad fenomeen).

Motoriek Spierkracht

Algemene aandachtspunten

• Voorkom compensatie: Let erop dat alleen de te testen spier(groep) kracht geeft. Voorkom compensatoire bewegingen en fixeer zo nodig het aangrenzende gewricht.

• Uitvoering weerstand: Laat de patiënt de spier eerst zelf aanspannen (tegen de zwaartekracht) zonder de spier maximaal te verkorten. Geef bij voorkeur met een vlakke hand weerstand (niet knijpen).

• Beheersing: Laat de patiënt maximaal spierkracht geven, maar voorkom een grote bewegingsuitslag in het gewricht.

• Vergelijking: Vergelijk steeds links en rechts en benoem de uitslag volgens de MRC-schaal.

Proef met de uitgestrekte armen

• Houding: De patiënt kan staan, zitten of liggen.

• Instructie: Laat de patiënt de armen naar voren uitstrekken met de handpalmen naar boven (supinatie). Leg uit dat de armen op gelijke hoogte gehouden moeten worden.

• Observatie: Vraag de patiënt de ogen te sluiten en observeer één minuut.

• Resultaat: De proef is positief wanneer één van de armen uitzakt, waarbij de hand proneert (latente parese).

Onderzoek per gewricht

Schouder (patiënt staand of zittend)

• Abductoren (m. deltoideus): Laat de patiënt de armen opzij gestrekt op schouderhoogte houden. Probeer beide armen omlaag te drukken.

Elleboog (patiënt staand, zittend of liggend)

• Flexoren (m. biceps brachii): Laat de patiënt de arm gebogen houden in de elleboog, met de onderarm in supinatie. Probeer de arm te strekken.

• Extensoren (m. triceps brachii): Laat de patiënt de arm enigszins gestrekt houden in de elleboog. Probeer de arm te buigen.

Pols (patiënt staand, zittend of liggend)

• Extensoren: Laat de patiënt de pols in extensie houden, met de onderarm in pronatie. Probeer de pols te buigen.

• Flexoren: Laat de patiënt de onderarm in supinatie houden, een vuist maken en de pols flecteren. Probeer de pols te strekken.

Vingers (patiënt staand, zittend of liggend)

• Flexoren: Laat de patiënt zo hard mogelijk in je uitgestrekte wijs- en middelvinger knijpen. Beoordeel de knijpkracht.

• Opponeren (m. opponens pollicis): Laat de patiënt de duim- en pinktop zo stevig mogelijk op elkaar houden. Probeer met een vinger de ontstane cirkel te doorbreken.

NB: Ook bij MRC 5 is het mogelijk de cirkel te doorbreken.

• Sluiters (mm. interossei): Laat de patiënt de vingers strekken en spreiden. Breng je vingers tussen die van de patiënt en laat deze de vingers zo krachtig mogelijk sluiten. Beoordeel de kracht.

• Extensoren: Laat de patiënt de vingers in de MCP-gewrichten in een hoek van 90° houden, met de PIP- en DIP-gewrichten gestrekt. Houd de vingers tegen en vraag de patiënt de vingers te strekken.