Lesson 1: Mga Tala at Puna sa Sucesos de las Islas Filipinas ni Antonio Morga

Anotasyon

Tala o paliwanag na idinadagdag sa teksto o diagram upang mas madaling maunawaan ang mahihirap o teknikal na konsepto.

Las Islas Filipinas

Pangalan ng Pilipinas na ipinangalan kay Haring Philip II ng Espanya.

Sucesos

Mula sa Kastila na nangangahulugang pangyayari o kaganapan; isinulat bilang ulat ng isang tapat na nagmamasid.

Sucesos de las Islas Filipinas

Aklat na nailimbag noong 1609 sa Mexico na naglalarawan sa kalagayang politikal, sosyal, at pang-ekonomiya ng Pilipinas sa ilalim ng Espanya.

Unang Pitong Kabanata ng Sucesos

Nagpapakita ng kalagayan ng Pilipinas sa ilalim ng 11 gobernador

Ikawalong Kabanata ng Sucesos

Naglalarawan sa mga katutubo, kaugalian, pamahalaan, at kalagayan ng Pilipinas bago dumating ang mga Espanyol.

Antonio de Morga Sanchez Garay

Espanyol na manunulat, opisyal ng pamahalaan, at may akda ng Sucesos de las Islas Filipinas

Canon Law

Batas ng Simbahang Katolika na pinag-aralan ni Antonio de Morga.

Oidor

Hukom ng Real Audiencia ng Maynila.

Real Audiencia

Pinakamataas na hukuman noong panahon ng Espanyol sa Pilipinas.

Lieutenant Governor

Ikalawang pinakamataas na opisyal ng pamahalaan pagkatapos ng Gobernador

Olivier van Noort

Olandes na kalaban ng armadang Espanyol na pinamunuan ni Antonio de Morga noong 1600.

1609

Taon ng paglalathala ng Sucesos de las Islas Filipinas.

1890

Taon kung kailan nilagyan ni Jose Rizal ng anotasyon ang aklat ni Morga.

British Museum

Lugar sa London kung saan natagpuan ni Rizal ang aklat ni Morga.

Layunin ng Anotasyon ni Rizal

Pukawin ang kamalayan ng mga Pilipino tungkol sa kanilang nakaraan.

Ikalawang Layunin ni Rizal

Itama ang mga maling paniniwala tungkol sa Pilipinas na ipinalaganap ng mga Kastila.

Ikatlong Layunin ni Rizal

Patunayan na may sariling sibilisasyon ang Pilipinas bago dumating ang mga Espanyol.

Agosto 18, 1888

Kinopya ni Rizal nang buo ang 1609 na edisyon ng aklat ni Morga habang nasa London.

Marso 19, 1889

Dinala ni Rizal sa Paris ang manuskripto upang mas mura itong mailimbag.

Pananaw ni Morga sa mga Katutubo

Inilarawan niya ang ilang katutubo bilang marahas at hindi madaling pasunurin.

Pananaw ni Rizal sa mga Katutubo

Naniniwala siyang ang paglaban ng mga katutubo ay tugon sa pang-aabuso at sapilitang pagpapasunod ng mga prayle.

Tattoo ng mga Bisaya

Ayon kay Morga, nilalagyan muna ng disenyo bago lagyan ng itim na pulbos ang balat.

Dote

Regalong ibinibigay ng lalaking ikakasal na karaniwang nagmumula sa kanyang mga magulang.

Bahandin

Tawag ni Morga sa tahanang tinitirhan ng mga magulang at anak.

Pamamahay

Ayon kay Rizal, ito ang tamang tawag sa bahay sa wikang Tagalog.

Inasawa

Tawag ni Morga sa asawang babae ng isang katutubong lalaki.

Asawa

Ayon kay Rizal, ito ang wastong katawagan sa asawang babae.

Asawang Pilipina

Ayon kay Rizal, katuwang ng asawa at hindi itinuturing na pabigat sa pamilya.

Sistema ng Pagsulat ng mga Pilipino

May sariling sistema ng pagsulat bago dumating ang mga Espanyol.

Baybayin

Sinaunang sistema ng pagsulat ng mga Pilipino.

Abecedario

Isa pang uri ng sistemang pagsulat na binanggit ni Rizal.

Bagoong

Pagkaing binanggit ni Morga na mas masarap umano kapag nagsisimula nang mabulok.

Pag-inom ng Alak

Ayon kay Morga, mahilig uminom ng alak ang mga katutubo lalo na sa mga kasalan.

Pananaw ni Rizal sa Pag-inom

Kahit nalalasing ang mga Pilipino, nakakauwi pa rin sila nang maayos sa kanilang tahanan.

Bahaque o Bahag

Kasuotang nakapulupot sa baywang ng mga katutubong lalaki.

Pototong

Telang ibinabalot sa noo ayon sa paglalarawan ni Morga.

Bahag ayon kay Rizal

Makulay na tela na may gintong guhit at isinusuot na parang turbante.

Relihiyon ayon kay Morga

Pagsamba sa kalikasan, mga bagay, at paniniwala sa pamahiin.

Katalonan

Pari o pinunong panrelihiyon ng mga sinaunang Pilipino.

Pamahiin

Mga paniniwalang ginagamit upang mahulaan ang kapalaran o kalagayan ng isang tao.