Milieu- en Energietechnieken : Examenvragen Deel 1 t/m 7

Deze flashcards dekken de kernconcepten van milieu-economie, waterzuivering, milieumanagement (ISO 14001), atmosferische processen en bodemsanering gebaseerd op de examenvragen van deel 1 tot en met 7.

Industriële Revolutie

Een periode die begon rond $1750$ waarbij door mechanisatie, steenkool en bevolkingsgroei de druk op ecosystemen sterk toenam en milieuproblemen een mondiaal karakter kregen.

Externe kost

Schadelijke effecten van productie, zoals milieuschade of gezondheidskosten, die niet worden opgenomen in de marktprijs van een product.

Vrij goed

Een goed waarvoor men niets hoeft op te offeren om het te gebruiken, zoals theoretisch zuivere lucht voor ademhaling.

Schaars goed

Een goed waarvoor middelen moeten worden opgeofferd omdat het beperkt beschikbaar en economisch waardevol is, zoals aardolie of vruchtbare bodem.

Marginale kost van vervuiling

De extra schadekost voor de huidige én toekomstige generaties veroorzaakt door één bijkomende eenheid vervuiling.

Optimale hoeveelheid pollutie

Het niveau van vervuiling waarbij de maatschappelijke kost van extra vervuiling in evenwicht is met de kost om die vervuiling te reduceren.

BBT (Best Beschikbare Technieken)

Technieken die technisch haalbaar, economisch aanvaardbaar en milieukundig het meest doeltreffend zijn om de impact op mens en milieu te beperken.

Milieuheffing

Een economisch instrument waarbij vervuiling een prijs krijgt om gedragsverandering te stimuleren en externe kosten te internaliseren.

Emissiehandel (cap-and-trade)

Een systeem waarbij de overheid een maximale totale uitstoot (cap) vastlegt en verhandelbare emissierechten verdeelt onder bedrijven.

Participatiebeginsel

Het principe dat burgers betrokken moeten worden bij de milieubesluitvorming via toegang tot informatie, inspraak en justitie.

Voorzorgsbeginsel

De regel dat men preventief moet handelen bij mogelijke ernstige milieuschade, zelfs als de schadelijke effecten nog niet volledig wetenschappelijk bewezen zijn.

Preventiebeginsel

Het principe dat milieuschade zoveel mogelijk aan de bron moet worden voorkomen in plaats van deze achteraf te proberen herstellen.

Solidariteit tussen generaties

Het kernaspect van duurzame ontwikkeling waarbij de huidige generatie hulpbronnen niet mag opgebruiken ten koste van toekomstige generaties.

COP ($\text{Coefficient of Performance}$)

De efficiëntie van een warmtepomp, berekend als de verhouding tussen de geleverde warmte en de verbruikte elektriciteit.

N-type halfgeleider

Een halfgeleider gedoteerd met een vijfwaardig element (zoals fosfor), waardoor er extra vrije elektronen als ladingsdragers aanwezig zijn.

P-type halfgeleider

Een halfgeleider gedoteerd met een driewaardig element (zoals boor), waardoor er positieve gaten (elektronentekorten) als ladingsdragers ontstaan.

Fotovoltaïsch effect

Het proces waarbij fotonen uit zonlicht elektronen vrijmaken in een halfgeleider, wat via een $P-N$ overgang leidt tot een elektrische stroom.

Koolstoftrap

De eerste fase van aerobe waterzuivering waarbij bacteriën met zuurstof organische stoffen (eiwitten, vetten) afbreken tot $CO_2$ en water.

Nitrificatietrap

De fase in de biologische zuivering waarbij ammonium of ammoniak biologisch wordt geoxideerd tot nitriet en vervolgens tot nitraat.

Zelfreinigend vermogen

Het natuurlijke vermogen van oppervlaktewater om via micro-organismen een beperkte hoeveelheid afvalstoffen af te breken.

$BOD_5$ ($\text{Biochemisch Zuurstofverbruik}$)

De hoeveelheid zuurstof die bacteriën gedurende $5$ dagen bij $20$ °C nodig hebben om organische stoffen biologisch af te breken.

$COD$ ($\text{Chemisch Zuurstofverbruik}$)

De hoeveelheid zuurstof die nodig is om de totale hoeveelheid organisch materiaal in water chemisch te oxideren.

Inwonersequivalent ($IE$)

De eenheid die de gemiddelde dagelijkse vuilvracht van één inwoner uitdrukt, gebruikt om de capaciteit van waterzuiveringsinstallaties te berekenen.

Retourslib

Actief slib dat na bezinking in de nabezinktank wordt teruggevoerd naar het beluchtingsbekken om voldoende bacteriën te behouden.

Biogas

Een mengsel van voornamelijk methaan ($CH_4$) en $CO_2$ dat ontstaat bij de anaerobe afbraak van organisch materiaal.

UASB-reactor ($\text{Upflow Anaerobic Sludge Blanket}$)

Een anaerobe reactor waarbij afvalwater van onder naar boven door een dichte laag korrelvormig slib stroomt.

WKK ($\text{Warmtekrachtkoppeling}$)

Een installatie die tegelijkertijd elektriciteit en nuttige warmte produceert uit één brandstofstroom, zoals biogas.

Eutrofiëring

De overmatige groei van algen en planten in water door een te hoge concentratie aan nutriënten zoals stikstof en fosfor.

$DAF$ ($\text{Dissolved Air Flotation}$)

Een techniek waarbij kleine luchtbelletjes worden gebruikt om zwevende deeltjes of vetten naar het wateroppervlak te laten drijven.

Coagulatie

Het toevoegen van positief geladen zouten om de negatieve lading van kleine zwevende deeltjes te neutraliseren zodat ze kunnen samenklonteren.

Adsorptie

Een techniek, vaak met actief kool, waarbij vervuilende stoffen zich hechten aan het grote interne oppervlak van een vaste stof.

Vrij water

Het water dat zich tussen de slibdeeltjes bevindt en relatief eenvoudig kan worden verwijderd via bezinking of gravitaire indikking.

Slibstabilisatie

Het minder biologisch actief maken van slib (bijv. via anaerobe gisting) om geurhinder te beperken en de ontwaterbaarheid te verbeteren.

$$ISO\text{ }14001$$

De internationale standaard voor een milieumanagementsysteem gericht op continue verbetering via de $PDCA$-cyclus.

Milieuaspect

Een onderdeel van de activiteiten, producten of diensten van een organisatie dat in wisselwerking staat met het milieu (bijv. dieselverbruik).

Milieueffect

Elke verandering in het milieu, gunstig of ongunstig, die voortvloeit uit een milieuaspect (bijv. klimaatverandering door $CO_2$-uitstoot).

Preventiehiërarchie

De prioriteitsvolgorde voor risicobeheersing: eerst vermijden, dan bestrijden aan de bron, vervolgens collectieve bescherming en laatst persoonlijke bescherming.

$$SMART$$

Een methode om doelstellingen te formuleren: Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch en Tijdgebonden.

Ishikawa-methode

Een visgraatdiagram dat wordt gebruikt om de oorzaken van een probleem te analyseren binnen categorieën als mens, machine, materiaal en methode.

Troposfeer

De onderste laag van de atmosfeer waar zich de meeste weersverschijnselen en luchtverontreiniging voordoen.

Stratosfeer

De atmosferische laag tussen $10$ en $50\text{ }km$ hoogte die de ozonlaag bevat en waar de temperatuur stijgt met de hoogte.

$CO_2$-equivalent

Een maatstaf gebaseerd op de $GWP$ ($\text{Global Warming Potential}$) om de klimaatimpact van verschillende broeikasgassen te vergelijken.

$SCR$ ($\text{Selectieve Katalytische Reductie}$)

Een techniek waarbij ammoniak of ureum wordt gebruikt om $NO_x$ in rookgassen om te zetten in stikstofgas en water via een katalysator.

Puntbron

Een duidelijk lokaliseerbare plaats van bodemverontreiniging, zoals een lekkende tank of een lozingspunt.

Diffuse bron

Een niet-gelokaliseerde bron van verontreiniging waarbij stoffen verspreid over een groot gebied in de bodem terechtkomen, vaak via lucht of water.

In situ reiniging

Het saneren van een verontreinigde bodem ter plaatse zonder de grond af te graven, bijvoorbeeld door bodemluchtextractie of $pump-and-treat$.