The tyranny of merit | Michael Sandel

rancorous (a)

having or showing a feeling of hate and continuing anger about something in the past: có hiềm khích

a rancorous dispute

Government leaders appear increasingly rancorous.

Poison our politics

làm đầu độc / làm xấu đi nền chính trị.

Fake news is poisoning our politics.

Meritocratic (a)

thuộc về chế độ trọng dụng người tài
→ tức là ai giỏi, ai có năng lực thì được trao cơ hội/thành công, không phụ thuộc vào gia thế hay tiền bạc.

• We should build a meritocratic education system.

• The company claims to be meritocratic.

pass advantage …… their children

onto

Proclaim (v)

👉 tuyên bố công khai, khẳng định mạnh mẽ (thường một cách trang trọng hoặc tự tin)

• The government proclaimed a new policy.

• He proclaimed his innocence.

• They proclaim themselves as leaders.

hubris (n)

ngạo mạn, coi thường người khác

• His hubris led to his downfall.

• Political leaders must avoid hubris.

inhale too deeply of their success

là một cách nói ẩn dụ, nghĩa là:

👉 quá “say sưa” với thành công của mình → trở nên tự mãn, mất tỉnh táo

Credentialed

có bằng cấp / chứng chỉ chính thức / đủ tư cách được công nhận

• She is a highly credentialed expert in education.

• Only credentialed professionals can access this system.

potent (a)

👉 mạnh mẽ, có sức ảnh hưởng lớn / hiệu lực cao

có ảnh hưởng lớn, dễ gây thay đổi

• a potent force → một lực lượng mạnh mẽ

• a potent argument → lập luận có sức thuyết phục cao

• a potent drug → thuốc có tác dụng mạnh

• Education is a potent tool for social change.

• Fear can be a potent motivator.

Backlash

👉 phản ứng dữ dội / làn sóng phản đối mạnh mẽ từ công chúng

• The policy sparked a public backlash.
  → Chính sách này đã gây ra làn sóng phản đối từ công chúng.

• There was a backlash against the company after the scandal.

• trigger/provoke a backlash = gây ra phản ứng dữ dội

• face a backlash = đối mặt với phản ứng

• public backlash = phản ứng từ dư luận

Legitimate

hợp pháp / chính đáng / hợp lý / có cơ sở

• People have legitimate concerns about privacy.

• The protest is a legitimate response to injustice.

• legitimate concerns / demands / authority

• legitimate criticism = sự chỉ trích hợp lý

• a legitimate source = nguồn đáng tin cậy

Stagnant wages

👉 mức lương bị đình trệ / không tăng theo thời gian

• Many workers are struggling due to stagnant wages.
  → Nhiều người lao động đang gặp khó khăn vì lương không tăng.

• Stagnant wages have widened economic inequality.
  → Lương trì trệ đã làm gia tăng bất bình đẳng kinh tế.

✨ Cụm xịn cho essay:

• wage stagnation = tình trạng lương trì trệ

• stagnant wages and rising living costs = lương không tăng nhưng chi phí sống tăng

• suffer from stagnant wages = chịu ảnh hưởng bởi lương trì trệ

an insult

= lời xúc phạm

That comment was an insult.

ụm xịn cho essay:

• a direct insult = sự xúc phạm trực tiếp

• perceive something as an insult = coi điều gì là xúc phạm

• add insult to injury = đã tệ còn tệ hơn (idiom cực hay)

💡 Ví dụ nâng cao:

• Ignoring people’s struggles can be seen as an insult to their dignity.
  

implicit (a)

👉 ngầm hiểu, không nói ra trực tiếp nhưng vẫn rõ ý

• There was an implicit message in his speech.
  → Có một thông điệp ngầm trong bài phát biểu của anh ấy.

• She gave implicit approval.
  → Cô ấy ngầm đồng ý (không nói ra trực tiếp).

✨ Cụm xịn cho essay:

• implicit bias = thiên kiến ngầm

• implicit assumption = giả định ngầm

• implicit understanding = sự hiểu ngầm

Arbiter (n)

👉 người phân xử / người quyết định điều gì đúng – sai (một cách có thẩm quyền)

• The court is the final arbiter of justice.
  → Tòa án là người phân xử cuối cùng của công lý.

• She became an arbiter in the dispute.
  → Cô ấy trở thành người phân xử trong cuộc tranh chấp.

folly

sự ngu ngốc / hành động dại dột (thường dẫn đến hậu quả xấu)

• Trang trọng hơn stupidity

• Hay dùng trong essay, văn học, debate

• Thường mang ý: đáng lẽ có thể tránh được nhưng lại sai lầm

• It was a folly to ignore the warning signs.
  → Việc phớt lờ các dấu hiệu cảnh báo là một sai lầm ngu ngốc.

• His actions were driven by pride and folly.
  → Hành động của anh ta bị chi phối bởi sự kiêu ngạo và dại dột.

✨ Cụm xịn:

• an act of folly = một hành động dại dột

• the folly of doing something = sự ngu ngốc khi làm gì đó

Decent

1. 👉 tốt, ổn, chấp nhận được (không quá xuất sắc)

• He did a decent job.

• The food is decent.

2. 👉 đàng hoàng, tử tế (về đạo đức, cách cư xử)

• She is a decent person.

3. 👉 khá nhiều / khá lớn (informal)

• He earns a decent salary.

✨ Cụm xịn cho essay:

• a decent standard of living = mức sống ổn định

• decent wages = mức lương đủ sống / hợp lý

• a decent society = một xã hội tử tế

Venture

📌 1. Danh từ (noun)

👉 một dự án / hoạt động mới, thường có rủi ro

• They started a new business venture.
  → Họ bắt đầu một dự án kinh doanh mới.

• It was a risky venture.

📌 2. Động từ (verb)

👉 dám làm gì đó (thường là mạo hiểm / chưa chắc chắn)

• He ventured into a new field.
  → Anh ấy dấn thân vào một lĩnh vực mới.

• She ventured to ask a question.
  

✨ Cụm xịn cho essay:

• a risky venture = dự án mạo hiểm

• venture into something = dấn thân vào lĩnh vực mới

• a joint venture = liên doanh

Sentiment

👉 cảm xúc / quan điểm (đặc biệt là của nhiều người, dư luận),tâm lý chung của xã hội

• Public sentiment is changing.
  → Dư luận công chúng đang thay đổi.

• There is growing sentiment against the policy.
  → Có sự gia tăng phản đối đối với chính sách này.

✨ Cụm xịn cho essay:

• public sentiment = dư luận công chúng

• popular sentiment = quan điểm phổ biến

• anti-government sentiment = tâm lý phản đối chính phủ

• shape/influence sentiment = định hình cảm xúc dư luận

Sanitation worker

công nhân vệ sinh / người thu gom rác / làm việc trong hệ thống vệ sinh môi trường

Assassinated

bi am sat

rampant

👉 lan tràn, hoành hành mạnh mẽ (thường là điều tiêu cực, khó kiểm soát)

• Corruption is rampant in some countries.
  → Tham nhũng lan tràn ở một số quốc gia.

• Rumors spread rampant on social media.

• The diseases are rampant

dignity

(n) 👉 phẩm giá / sự tôn nghiêm / giá trị của con người cần được tôn trọng

• Everyone deserves to be treated with dignity.
  → Ai cũng xứng đáng được đối xử với sự tôn trọng.

• He handled the situation with dignity.
  → Anh ấy xử lý tình huống một cách đàng hoàng, giữ phẩm giá.

• all labor has dignity

✨ Cụm xịn cho essay:

• human dignity = phẩm giá con người

• preserve/protect dignity = bảo vệ phẩm giá

• strip someone of their dignity = tước đi phẩm giá của ai

Warehouse worker

👉 công nhân kho (người làm việc trong kho hàng)

• Warehouse workers are essential to supply chains.
  → Công nhân kho là lực lượng thiết yếu trong chuỗi cung ứng.

• Many warehouse workers face long hours and low pay.
  → Nhiều công nhân kho phải làm việc nhiều giờ với mức lương thấp.

grocery store clerks,

👉 nhân viên cửa hàng tạp hóa / siêu thị (người bán hàng, thu ngân, hỗ trợ khách hàng)

• Grocery store clerks often work long hours on their feet.
  → Nhân viên siêu thị thường phải đứng làm việc nhiều giờ liền.

• During the pandemic, grocery store clerks were considered essential workers.
  → Trong đại dịch, nhân viên siêu thị được xem là lao động thiết yếu.

humility

sự khiêm tốn

Experiencing failure often instills humility and prevents hubris.

Virtue

👉 đức tính tốt / phẩm chất đạo đức / điều tốt đẹp về mặt moral

• onesty is a virtue.
  → Trung thực là một đức tính tốt.

• She is a woman of great virtue.
  → Cô ấy là người có nhiều phẩm chất tốt đẹp.

✨ Cụm xịn cho essay:

• moral virtue = đức hạnh

• personal virtue = phẩm chất cá nhân

• virtue of honesty / humility / fairness

🔥 Ví dụ nâng cao:

• Society often praises virtue but fails to reward it equally.