Wprowadzenie do relacyjnych baz danych

Flashcards vocabulary covers fundamental concepts of relational databases, normalization forms (1NF-4NF), integrity rules, and database design principles according to the lecture notes.

Edgar F. Codd

Osoba, która w 1970 roku wynalazła relacyjne bazy danych i rozwijała je przez kolejne 20 lat w oparciu o precyzyjną teorię matematyczną.

Relacja (tabela)

Zestaw struktur danych służący do ich organizacji i przechowywania, posiadający unikalną nazwę, unikalne nazwy kolumn oraz rekordy zawierające wyłącznie wartości atomowe.

Wartości atomowe

Pojedyncze wartości w każdej kolumnie i rekordzie; relacje nie dopuszczają zestawów wartości, takich jak listy.

Klucz główny (Primary key)

Minimalny zestaw kolumn w tabeli, których wartości są unikalne dla całej tabeli, co zapobiega istnieniu identycznych rekordów.

Klucz potencjalny (Candidate key)

Każdy dodatkowy zestaw kolumn (poza kluczem głównym), który gwarantuje unikalność wartości w całej tabeli i którego żaden podzbiór nie jest kluczem.

Klucz złożony (Composite key)

Klucz składający się z więcej niż jednej kolumny, niezbędny do identyfikacji rekordu, gdy pojedyncza kolumna nie jest unikalna.

NULL

Oznaczenie dla wartości „nieznanej” (unknown) lub „niedostępnej” (not available); każda operacja porównania z NULL zwraca logiczny fałsz.

ROI (Return on Investment)

Wskaźnik zwrotu z inwestycji, jedna z metod uzasadnienia finansowego projektu informatycznego jako inwestycji generującej dochód.

NPV (Net Present Value)

Wartość bieżąca netto, formalna metoda obliczania dochodu generowanego przez projekt oprogramowania.

Zakres i granice systemu (Scope and system boundaries)

Pierwszy krok projektowania bazy danych, polegający na określeniu co system obejmuje, a czego nie (np. system HR nie musi zawierać środków trwałych).

Procesy biznesowe (Business processes)

Kluczowe działania (np. generowanie raportów sprzedaży), które system bazodanowy powinien optymalizować poprzez redukcję kosztów i ryzyka błędów.

Normalizacja

Proces projektowania encji mający na celu eliminację redundancji, unikanie anomalii modyfikacji oraz redefiniowanie atrybutów.

1NF (Pierwsza postać normalna)

Stan encji, w której zidentyfikowano klucz główny i wyeliminowano nieatomowe wartości (listy) poprzez utworzenie nowych kolumn lub encji.

Klucz obcy (Foreign key)

Deklaracja, że każda kombinacja wartości w danych kolumnach musi istnieć w rekordach encji nadrzędnej (referenced entity).

Spójność referencyjna (Referential integrity)

Zasada gwarantująca, że każda wartość klucza obcego odpowiada istniejącej wartości klucza głównego, zapobiegająca powstawaniu rekordów osieroconych.

Rekord osierocony (Orphan record)

Rekord odwołujący się do nieistniejącej wartości klucza głównego, co jest niedozwolone w poprawnie zaprojektowanej bazie danych.

2NF (Druga postać normalna)

Stan, w którym encja jest w 1NF, a wszystkie atrybuty niekluczowe są w pełni zależne od całego klucza głównego (a nie tylko od jego części).

3NF (Trzecia postać normalna)

Stan, w którym encja jest w 2NF, a atrybuty niekluczowe są niezależne od siebie nawzajem i zależą wyłącznie od klucza głównego; jest to standard przemysłowy dla systemów OLTP.

OLTP (Online Transaction Processing)

Systemy ukierunkowane na przetwarzanie dużej liczby zmian (wstawianie, aktualizacja, usuwanie), gdzie standardem jest stosowanie 3NF.

MVD (Multivalued dependency)

Zależność wielowartościowa występująca, gdy wartość atrybutu A jest zawsze skojarzona z tym samym zestawem wartości atrybutu B.

4NF (Czwarta postać normalna)

Stan, w którym encja jest w 3NF, nie posiada nakładających się kluczy potencjalnych ani niezależnych atrybutów wielowartościowych.