Đặc điểm chung của tự nhiên

Địa hình núi cao trên 2000 m

Chỉ chiếm 1\% diện tích.

Hướng địa hình chính

Tây Bắc - Đông Nam + Hướng vòng cung.

Cấu trúc địa hình

Trẻ lại nhờ vận động Tân kiến tạo.

Vùng núi Đông Bắc (cũ)

Nay thuộc Vùng Trung tâm phía Bắc sáp nhập.

Cánh cung Đông Bắc

Sông Gâm, Ngân Sơn, Bắc Sơn, Đông Triều.

• Đây là tên 4 cánh cung núi lớn nằm trong khu vực vùng núi Đông Bắc của Việt Nam. Các dãy núi này nổi bật với đặc điểm uốn hình vòng cung, chụm lại ở phía Bắc (thượng nguồn sông Lô, thượng nguồn sông Gâm) và mở rộng, xòe ra về phía Đông và Đông Nam. [1, 2, 3]

Vùng núi Tây Bắc

Cao nhất cả nước + Hướng Tây Bắc - Đông Nam.

Dãy Hoàng Liên Sơn

Đỉnh Fansipan cao 3143 m.

Trường Sơn Bắc

Các dãy núi chạy song song và so le.

Trường Sơn Nam

Các cao nguyên xếp tầng + Đối xứng hai sườn.

Đồng bằng sông Hồng

Hệ thống đê ngăn lũ + Chia cắt thành nhiều ô.

Đồng bằng sông Cửu Long

Thấp, bằng phẳng + Mạng lưới kênh rạch dày đặc.

Đồng bằng ven biển miền Trung

Nhỏ hẹp + Bị chia cắt bởi các dãy núi đâm ra biển.

Nhiệt độ trung bình năm

Trên 20độC (trừ vùng núi cao).

Tổng số giờ nắng

Từ 1400 - 3000 giờ/năm.

Lượng mưa trung bình

1500 - 2000 mm/năm.

Độ ẩm không khí

Luôn cao, trên 80%.

Gió mùa Đông Bắc

Lạnh khô (đầu mùa) + Lạnh ẩm (cuối mùa).

Gió mùa Tây Nam

Gây mưa lớn cho Nam Bộ và Tây Nguyên.

Gió Tây Nam khô nóng (Gió Lào)

Đặc trưng vùng ven biển miền Trung.

Sự phân hóa khí hậu

Theo Bắc - Nam + Theo độ cao.

Sông ngòi dày đặc

2360 con sông dài trên 10 km.

Hướng sông chính

Tây Bắc - Đông Nam + Vòng cung.

Hệ thống sông lớn nhất

Sông Hồng và Sông Mê Công.

Đất Feralit

Chiếm diện tích lớn nhất ở vùng đồi núi.

Đất Phù sa

Tập trung ở các vùng đồng bằng.

Đất đỏ Bazan

Thế mạnh của vùng Nam Trung Bộ (Tây Nguyên sáp nhập).

Đất mùn núi cao

Phát triển rừng đặc dụng và cây dược liệu.

Đất phèn, đất mặn

Khó khăn tại ĐBSCL.

Sinh vật

Đa dạng thành phần loài và nguồn gen.

Rừng nguyên sinh

Rừng rậm nhiệt đới ẩm lá rộng thường xanh.

Rừng ngập mặn

Lá chắn ven biển + Nuôi trồng thủy sản.

Khoáng sản nhiên liệu

Than đá, dầu mỏ, khí đốt.

Khoáng sản kim loại

• Sắt (Hà Tĩnh, Yên Bái, và Thái Nguyên.)

• đồng (Lào Cai)

• vàng (Quảng Nam)

• thiếc(Cao Bằng, LC)

• bô-xít. (Tây Nguyên)

Tài nguyên thiên nhiên

Cơ sở để phát triển đa ngành kinh tế.

Địa hình Ca-xtơ (đá vôi)

Phát triển du lịch (Vịnh Hạ Long, Phong Nha).

Thềm lục địa nông, rộng

Tiềm năng dầu khí và thủy sản.

Hiện tượng xâm nhập mặn

Do nước biển dâng + Địa hình thấp.

Thoái hóa đất

Do xói mòn (miền núi) + Phèn, mặn (đồng bằng).

Ô nhiễm nguồn nước

Do chất thải công nghiệp và sinh hoạt.

Suy giảm diện tích rừng

Do khai thác quá mức + Cháy rừng.

Bảo vệ môi trường

Nhiệm vụ cấp bách để phát triển bền vững.

Thảm thực vật

Thay đổi theo đai cao khí hậu.

Hệ sinh thái nông nghiệp

Thay thế dần các hệ sinh thái tự nhiên.

Khí hậu miền núi

Phân hóa rõ rệt theo độ cao.

Lưu lượng nước sông

Thay đổi thất thường do biến đổi khí hậu.

Đắp đê ngăn lũ

Đặc trưng canh tác tại đồng bằng Bắc Bộ.

Phù sa sông Hồng

Màu mỡ, bồi đắp cho đồng bằng hàng năm.

Phù sa sông Cửu Long

Đang giảm do các đập thủy điện thượng nguồn.

Thủy năng sông ngòi

Tiềm năng lớn để phát triển thủy điện.

Bão biển

Tấn công mạnh nhất vào vùng ven biển miền Trung.

Lũ quét, sạt lở

Nguy cơ thường trực tại vùng núi phía Bắc.

Hạn hán mùa khô

Khó khăn lớn cho nông nghiệp Nam Trung Bộ.

Nhiệt độ miền Bắc hạ thấp

Do ảnh hưởng trực tiếp của gió mùa Đông Bắc.

Miền Nam ít bão hơn

Do vị trí nằm ở vĩ độ thấp hơn.

Độ che phủ rừng

Đang tăng lại nhờ chính sách giao đất giao rừng.

Khoáng sản bô-xít

Trữ lượng lớn tại vùng núi sáp nhập phía Nam.

Than đá Quảng Ninh

Nay thuộc Thành phố Đông Bắc Bộ.

A-pa-tit Lào Cai

Phục vụ sản xuất phân bón hóa học.

Đá vôi làm xi măng

Tập trung tại các tỉnh vùng trung tâm phía Bắc.

Năng lượng mặt trời

Thế mạnh của các tỉnh Nam Trung Bộ.

Năng lượng gió

Phát triển tại các vùng ven biển và đồi núi.

Nước khoáng, nước nóng

Tiềm năng du lịch nghỉ dưỡng và chữa bệnh.

Thủy triều

Ảnh hưởng đến giao thông đường thủy và sản xuất muối.

Sinh vật biển

Giàu có về thành phần loài và sản lượng.

Biến đổi khí hậu

Thách thức lớn nhất đối với các vùng sáp nhập mới.

Giải pháp thích ứng

Chuyển đổi cơ cấu cây trồng + Xây dựng đê bao.

Trồng rừng ven biển

Chống cát bay + Bảo vệ đê biển.

Phân vùng thiên tai

Để chủ động phòng tránh và giảm nhẹ thiệt hại.

Đất mùn thô

Hình thành ở độ cao trên 2400 m.

Thổ nhưỡng VN

Phản ánh tính chất nhiệt đới ẩm của khí hậu.

Rừng tre nứa

Rừng thứ sinh sau khi rừng nguyên sinh bị phá.

Loài sinh vật di cư

Từ Hoa Nam, Ấn Độ - My-an-ma, Ma-lai-xi-a.

Tài nguyên nước mặt

Dồi dào nhưng phân bố không đều theo thời gian.

• Nước mặt (hay nước bề mặt) là toàn bộ lượng nước tồn tại trên bề mặt Trái Đất. Nguồn nước này rất dễ nhận biết, tiếp cận và khai thác, bao gồm

Tài nguyên nước ngầm

Trữ lượng lớn, tập trung ở các đồng bằng.

Biển Đông

Nguồn dự trữ nhiệt ẩm dồi dào.

Biển Đông

Điều hòa khí hậu đất liền.

Hệ sinh thái vùng cửa sông

Đa dạng sinh học rất cao.

Sa mạc hóa

Đang diễn ra cục bộ tại một số tỉnh miền Trung.

Canh tác trên đất dốc

Cần áp dụng mô hình nông lâm kết hợp.

Địa hình bờ biển

Rất đa dạng (vũng vịnh, bãi cát, bãi triều).

Vùng núi Tây Bắc sáp nhập

Tăng khả năng kết nối biên giới.

Lưu vực sông Hồng

Diện tích lớn, bồi đắp đồng bằng Bắc Bộ.

Lưu vực sông Mê Công

Đóng vai trò then chốt cho nông nghiệp miền Nam.

Hồ thủy lợi

Điều tiết nước mùa khô + Nuôi trồng thủy sản.

Hệ thống kênh rạch

Giao thông + Tưới tiêu + Rửa mặn.

Phù sa ven sông

Đất trồng cây hoa màu lý tưởng.

Quặng sắt Thạch Khê

Trữ lượng lớn tại vùng Bắc Trung Bộ.

Titan ven biển

Khai thác phục vụ công nghiệp kĩ thuật cao.

Đá quý

Phân bố tại một số tỉnh vùng phía Bắc và Tây Nguyên.