Houf - deel VVG : oriëntering - Organisatie en evolutie vd opleiding in de VVG

invloed op organisatie vanuit Europa

• Volksgezondheid bewaakt door Europa en FAVV

• Het beroep dierenarts bewaakt door Europa

  • Ligt als één van de enige vast in de Europese Verordening: verhuizen binnen de EU kan dankzij overkoepelende wetgeving

Toekomst: als dierenarts proberen te voorkomen ipv genezen

• Curatief : klinische symptomen gaan behandelen (vroeger)

• Preventief (Preventive Veterinary Medicine) (nu) houdt in:

  • Vaccinatieplan opstellen

  • Ongedierte bestrijding

  • Medicijnen zorgvuldig bestrijden

evolutie van de VVG (KOE) —> zie schema goodnotes

Let op, niet alle delen op deze wereld zitten in dezelfde fase. Dierenartsen zonder grenzen of

dierenartsen die migreren naar ander werelddeel moeten dus weten hoever het land in kwestie staat.

Bijvoorbeeld in Europa: Wat niet goed is, komt niet in de voedselketen. Dwz dat wij alleen met

gezonde dieren werken! Inschatten hoeveel er van het dier er nog te redden valt is gedaan!

• fase 1 : Georganiseerde strijd tegen dierziekte

• fase 2: Vleeskeuring en zoönose bewaking

• fase 3 : gezondheidswetenschap

fase 1 : Georganiseerde strijd tegen dierziekte

• Kenmerkend : nadruk op voedselvoorziening en vleeskeuring, meer dan veterinaire volksgezondheid, dwz: elk stukje van dier moet beoordeeld worden: eetbaar of niet? Wat als niet eetbaar wordt gezien, snijden ze eruit, de rest wordt geconsumeerd.

• Wie zit in deze fase ?

  • Europa in 19e eeuw

  • Huidige derde wereldlanden

  • Ontwikkelde landen zonder veterinaire structuur

• Slachtingen gemeentelijk georganiseerd ( ≈belangconflict ?)

  • veel kleine lokale slachthuizen en huisslachtingen

  • lokale dierenarts

  • keuren van eigen dieren

⇒ (zoönotische) dierziekten met macroscopische letsels

⇒ maximale recuperatie van karkassen en organen (voedselvoorziening > veiligheid) : Vlees was duur —> veel tekorten aan vlees —> nadruk op recuperatie

(gevaarlijk vr gezondheid?… —> dierenarts = patholoog)

fase 2: Vleeskeuring en zoönose bewaking

• institutionalisering (oprichting nationale controle instituten) —> Be: I.V.K. (Instituut voor Veterinaire Keuring) + Be overheid gaat nationale wetten maken

• Kenmerkend : beoordeling door ante-mortem (identificatie en gezondheidsonderzoek) en post-mortem keuring (organen en karkas) in slachthuis

  • Enorme sprong voor diergeneeskunde op vlak van volksgezondheid want TBC en brucellose uit de populatie geraakt

  • Dierenartsen die vleeskeurders waren moesten

    • Goede kennis en opsporing van dierziekten en zoönose

    • Geregeld door stringente (nationaal/Europese) wetgeving

• Wie zit in deze fase ?

  • België (sinds 19e eeuw + afgelijnde wetgeving omtrent slachthuis vanaf 1952)

  • Meeste geïndustrialiseerde landen

• Reden dat vleeskeuring minder en minder voorkomt

  • Stijging van industrialisatie veehouderij, import levensmiddelen en diergeneeskundige inspectie en bedrijfsbegeleiding

  • Daling in voedselschaarste, dierziekten en vleesconsumptie

• verdere focus op (zoönotische) dierziekten met macroscopische letsels

• nog steeds max recuperatie v karkassen en organen

• taak overheid = regulerend, controlerend en verantwoordelijk

  • Be kijken op nr overheid, vragen hulp daaraan

  • bv bij zaak Dutroux was het de minister die schuldig was en ontslag moest nemen

  • verantwoordelijkheid = betalen => belastingbetaler moet dus betalen vr verantwoordelijkheid overheid

fase 2 - probleemstelling (KOE)

99,9% vd karkassen ah slachthuis geschikt vr humane consumptie; weinig tot niets te zien om het af te keuren dankrij goede DGK, goede landbouwbedrijven (dr goed geschoolde en gemotiveerde mensen die hun vak kennen) en toch toename v voedsel gerelateerde infecties

• Door onverantwoord omgaan met producten, zoals kip en groenten op zelfde plank snijden

• Door veel uit eten te gaan: indien kok fout maakt, grote groep ziek geworden

• Door proberen van nieuwe dingen (korkodil, kangoeroe) met andere microflora dan wij gewend zijn

• Door onzichtbare pathogenen

fase 2 - probleemstelling (KOE) : onzichtbare pathogenen

• Dieren die zulke pathogenen hebben worden er niet ziek van (apathogeen voor de dieren)

  • Geen klinische symptomen ante mortem

  • Geen macroscopische letsels post mortem

  • Fenomeen van “dragers” en “superuitscheiders”: steeds uitscheiden in grote hoeveelheden

  • Fenomeen van intermitterende uitscheiding: soms wel en soms niet uitscheiden

• Voorbeelden

  • Salmonella in varken: varken ondervindt geen effect

  • Campylobacter (meest voorkomende voedselinfectie), leeft met 109 per gram faeces in de blinde darm van de kip. Kip zal hier echter nooit effect van ondervinden en is niet ziek.

fase 2 - probleemstelling (KOE) : grootste uitdaging voor landen

• Ziekteverwekkers die je niet zien, maar wel gevaarlijk zijn voor mensen. Je kan dit testen, maar wij zijn niet genoeg gemoderniseerd om hier al zover mee te staan.

• Emerging food pathogens of opkomende dierziekten

  • Blauwtong was vroeger een tropische ziekte en is nu actief in België! (Idem vossenlintworm)

  • Beperkte wetenschappelijke kennis: en wij liggen aan de basis van de ontdekking als dierenarts! Weinig kennis wat betreft:

    • Isolatie, identificatie, karakteristieke methoden?

    • Incidentie, prevalentie?

    • Reservoir en transmissieroutes?

    • Pathogeen

    • Infectieuze dosis, incubatie periode, immuniteit …

fase 3 - gezondheidswetenschap

wetgeving van nationaal nr europees (hier overal dierenarts kunnen w)

alles van dierGENEESKUNDE en voedselveiligheid is federale materie

• Europese organisatie en wetgeving

  • white paper on food safety (2000)

  • oprichting EFSA (2002) en ECDC (2004)

• federaal – veiligheid anders georganiseerd (FAVV)

  • dierwelzijn nt (is regionaal) : bv dieren slachten is overal in BE verboden behalve in Brussel

  • daarboven staat europa

• Veiligheid belangrijker dan welzijn (KOE)

  • vanaf je iets ziet dat niet correct is, meteen afgekeurd

  • overheid nt meer verantwoordelijk, mr producent

• focus op zoönotische agentia

  1. veiligheid > voorziening (dus niet noodzakelijk recuperatie)

  2. overheid: regulerend, controlerend op basis van risicoanalyse

  3. producent: verantwoordelijk

vooruitzichten en uitdagingen

• WHO = 70% vd ‘emerging’ agentia/ziekten zijn dier gerelateerd (zoönose)

• ‘eigenaar is dierenarts’ : “bv rauw vlees is goed vr honden want was ook goed vr wolven” —> hond is geen wolf

• klassiekers

• minder gekende uitdagingen en met potentiële contradictorische belangen

vooruitzichten en uitdagingen - klassiekers

• ab-resistentie

  • dreigement v slachtoffers maken (je sterft dr banale ziekten wr je 10j geleden nt van stierf) —> dierenarts nt alle medicijnen gebruiken

  • preventief

  • bv paard

• emerging pathogens

  • opkomende ziektes

  • oa dr contact met organismes dr ontbossing, klimaatveranderingen, andere vectoren…

eetwaren van dierlijke oorsprong

• bacteriën: belangrijke focus

• virussen (enkel vector)

• parasieten : (voorlopig) onder controle

vooruitzichten en uitdagingen - minder gekende uitdagingen en met potentiële contradictorische belangen (7)

• illegale import v bushmeat

  • bv van aap

  • “kijk eens wat ik mij kan permitteren” —> drm op elke luchthaven dierenartsen —> risico neemt toe

• herintroductie n rehabilitatie v wildlife

  • vossenlintworm die 20j later grote blazen in ons lichaam maakt —> wnr ontploft ikke dood

  • vosje kijkt ons aan : schattig

• aanpassen productie aan dierwelzijn eisen (bv meer gemengd contact ipv per box)

• aanpassen nr biologische teelt (meer contact met omgeving)

• verdringen landbouw nr derde landen (introductie stammen - ethische kwesties - klimaat)

• associatie voedselpathogenen en sequelae (campylobacter)

• associatie pathobionten en chronische aandoeningen (Inflammatory Bowel Disease)

fase 4 noodzakelijk?

…