Inleiding tot de Psychologie examen april/UHasselt

psychologie

de wetenschappelijke studie van gedrag en mentale processen

methodologische eisen

systematisch empirisme, verifieerbare kennis, falsifieerbare kennis

gevalstudie

gedetailleerde studie van 1 persoon

naturalistische observatie

observatie van personen of situaties in een natuurlijke situatie buiten het lab

survey

verzamelen van meningen, attitudes via een bevraging

archiefonderzoek

analyse van grote hoeveelheid bestaande data

fysiologische respons

biologische reactie, niet gek

psychologische stimulus

erbij nadenken (na de conditionering)

appetitieve conditionering

onvoorwaardelijke stimulus wordt al prettig ervaren

aversieve conditionering

onvoorwaardelijke stimulus wordt als onprettig ervaren

hogere orde conditionering

uitbreiding van GS door associatie met een nieuwe NS

uitdoving/extinctie bij klassieke conditionering

afleren van associatie tussen OS en GS door GS aan te bieden zonder OS waardoor GR deels verdwijnt

spontaan herstel klassieke conditionering

onverwacht optreden van GR na rustperiode zonder aanbod van GS --> volgend op uitdoving

prikkelveralgemening/generalisatie

GR wordt veralgemeend naar stimuli die lijken op GS

prikkeldiscriminatie

GR wordt beperkt tot GS

positieve bekrachtiging

gedrag versterken door iets bij te voegen

negatieve bekrachtiging

gedrag versterken door iets weg te nemen

positieve bestraffing

gedrag afzwakken door iets bij te voegen

negatieve bestraffing

gedrag afzwakken door iets weg te nemen

uitdoving/extinctie operante conditionering

aangeleerd gedrag krijgt geen gevolg meer

bekrachtigingsschema's

continue bekrachtiging = heel consistent zijn in belonen

intermittende bekrachtiging = af en toe belonen en af en toe niet

shaping (boedseren)

gewenst gedrag aanleren door kleine verbeteringen te belonen

chaining

complex gewenst gedrag aanleren door het gewenst gedrag op te splitsen in een serie van eenvoudige gedragingen

voordeel van belonen

extrinsieke motivatie kan versterkt worden, verlangen om actie uit te voeren owv ee externe consequentie

gevaar van belonen

intrinsieke motivatie kan verzwakken, verlangen om actie uit te voeren owv het beloningsgevoel

latent leren

verborgen leren dat tot pas uiting komt wanneer er motivatie is

inzichtelijk leren

leren door plots inzicht = aha moment

observationeel leren

leren door observeren van gedrag en gevolgen

diffusie van verantwoordelijkheid

hoe meer omstaanders of potentiele hulpverleners aanwezig er aanwezig zijn, hoe kleiner de kans dat het slachtoffer wordt geholpen

bekendheid van de medegetuigen

met een bekende ga je sneller helpen omdat we bij een onbekende onszelf niet voor schut willen zetten of belachelijk willen maken

competentie van de omstaanders

als je weet dat de andere persoon die aanwezig is niet in staat om te helpen grijp je sneller in

kosten en bate analyse

je gaat een afweging maken van de kosten die het eventuele helpen misschien met zich meebrengt en de baten die we erbij ondervinden

inschatten van de ernst van de situatie

eigen ervaringen, empathie, gezond verstand bepalen of je het gaat zien als ernstig of niet

kenmerken van de hulpverlener

persoonlijkheid, normen, gemoedstoestand beinvloeden of je gaat helpen of niet

kenmerken van het slachtoffer

als het slachtoffer mooi gekleed en verzorgd is zullen mensen sneller helpen dan bij een slachtoffer dat er niet verzorgd uitziet

fysieke nabijheid tussen proefpersoon en pseudoproefpersoon

hoe groter de afstand hoe meer gehoorzaamheid

morele tegendruk

morele tegendruk heeft weinig effect op gehoorzaamheid

fysieke nabijheid proefleider

fysieke nabijheid van proefleider verhoogt gehoorzaamheid

vertrouwen in expertise proefleider

vertrouwen in expertise verhoogt gehoorzaamheid

groepsdruk vs difussie van verantwoordelijkheid

groepsdruk beinvloed gehoorzaamheid

self fuflfilling prophecy

je gaat op een bepaalde manier attribueren op iemands gedrag, waardoor je (on)bewust het gedrag dat jij verwacht uitlokt

hardnekkigheidseffect

wanneer we een bepaald beeld van iemand hebben, gaat het heel moeilijk zijn om dar oorspronkelijke idee nog te veranderen of uit je hoofd te zetten

fundamentele attributiefout

gedrag van andere toeschrijven aan interne attributie (persoon zelf)

de actor - observator attributiefout

eigen gedrag verklaren door externe attributie (situatie) en andermans gedrag verklaren door interne attributie (persoon)

zwaarwichtigheid van de gevolgen

hoe ernstiger de gevolgen, hoe meer de reflex om dat met interne attributie te verklaren

primacy effect

aan info die je in het begin krijgt schenk je meer aandacht

recency effect

info die je aan het einde krijgt ga je beter onthouden

halo effect

treedt op wanneer de eerste indruk die iemand maakt positief is, alle volgende indrukken zullen hierdoor ook eerder positief zijn

horn effect

treedt op wanneer de eerste indruk die iemand mijn negatief is, alle volgende indrukken zullen hierdoor ook eerder negatief zijn

tendens tot zelfconsistentie

we hebben de neiging om ons zelfconcept zo stabiel mogelijk te houden, we houden er niet van als dat veranderd

tendens tot zelfverheffing

neiging om onszelf altijd in positief daglicht te bekijken of te zetten

social loafing, sociaal parafraseren, sociaal lanterfanten

neiging van individuen binnen een groep om minder inspanning te leveren naarmate de grootte van de groep toeneemt

sociaal compenseren

neiging van individu binnen een groep om extra inspanning te leveren om sociaal parafraseren van anderen op te vangen

centrale route

je laat je leiden door rationele, inhoudelijke afwegingen waar je grondig over nadenkt en die je helpen een verstandige keuze te maken

perifere route

maakt gebruik van meer oppervlakkige impulsen en van uiterlijke kenmerken en prikkels, verloopt sneller en vergt minder tijd en energie

Dunning-krugereffect

mensen die weinig kennis of vaardigheden hebben, die hebben de neiging om heel zelfzeker te zijn en zichzelf te overschatten

opwaartse sociale vergelijking

je vergelijkt jezelf met iemand die beter is dan jou, dit kan motiverend zijn maar je kan je ook slechter of onzekerder voelen

neerwaartse sociale vergelijking

je vergelijkt je met iemand die slechter is dan jij, dit kan je vertrouwen verhogen

conformisme

volledig aanpassen aan de groep, eigen norm niet weg maar verstoppen bv. experiment van Ash

sociale normering

je gaat je normen vanzelf meer en meer aanpassen, je gaat ze niet verstoppen maar ze echt veranderen

cognitieve dissonantie

ambivalent gevoel dat ontstaat wanneer attitudes, gedachtes en gevoelens in strijd staan met elkaar

Habituatie

je gaat minder sterk reageren op een prikkel omdat je er herhaaldelijk wordt aan blootgesteld, er vindt gewenning plaats

filterbubbel

bubbel waarin je zit waar beelden of materiaal wordt gefilterd naar dingen die we leuk vinden

Aanbiedingseffect

hoe vaker we iets gaan zien, hoe vaker iets wordt aangeboden, hoe positiever de attitude er tegenover wordt

confirmatiebias

eens een attitude gevormd vindt er bevestiging plaats, we gaan zelf bepaalde zaken selecteren als die overeenkomen met onze bestaande attitude

ingroup vs outgroup

verschil tussen groepen vergroten, verschil in groepen verkleinen

Nog leren (2)

Je hebt een begin gemaakt met het leren van deze termen. Hou vol!