Modern Imperialisme

Wat is Eurocentrisme?

Het (on)bewust centraal stellen van Europese cultuur, waarden & normen

Geef een voorbeeld van Eurocentrisme.

Europa die centraal op de wereldkaart staat.

Vertekening van de kaart, waarbij Noordelijke staten groter worden weergegeven dan Zuidelijke staten.\

De tijd: afgestemd op Greenwich

Wat doen verschillende landen in het begin van de 19^de eeuw?

Ze gaan op expeditie in Afrika

Hoe wordt er duidelijk gemaakt op deze prent dat men aan katholisering doet?

Jezus staat afgebeeld op het kruis en een priester links.

Hoe is te zien dat men de Industriële Revolutie naar Afrika meeneemt?

Wat nemen ze nog mee naar Afrika?

Ze gaan aan de hand van stoomboten met militaire macht naar Congo

Handel

Waarvoor staat de weggaande Arabier teken?

Staat teken als Arabieren die slaven verkochten: de Belgen hebben hem weggejaagd.

Waarom dragen Congolezen losgebroken boeien?

Als teken van verlossing, hierdoor lijkt het alsof ze de Belgen vereren.

Wat wordt er bedoeld met “Beschavend Belgenland“?

Welke vraag kan beantwoord worden aan de hand van deze bron?

Ze brengen beschaving naar Congo

“Hoe keken de Belgen naar Congo?”

Welk beeld hadden de Belgen in de 20^ste eeuw?

Een Eurocentrisch beeld

Welk koninkrijk was de machtigste staat in Centraal Afrika tussen 1850-1890?

Hoe groot was het?

Het koninkrijk van de Yeke

Even groot als Frankrijk

Wat voor handel voerden het koninkrijk van de Yeke met Portugal?

Ivoorhandel

Was het koninkrijk van de Yeke blij met de Europese overheersing?

Neen, ze toonden veel verzet ertegen aan de hand van veel geweld en uitbuiting van onderworpenen.

Welk beeld heeft Europa van de primietieve Afrikaan?

• Donker continent

• Veel natuur

• Geen cultuur

• Primitieve kleding

Hoe komt het dat de Europeanen dit beeld hebben van de primitieve Afrikaan?

Wegens hun beeldvorming en omdat er geen bronnen zijn vanuit het perspectief van Afrikaanse inwoners.

Wat is imperialisme?

Geef hier een voorbeeld van

Het overheersen van andere volken en gebieden die niet tegen het origineel gebied liggen / het vormen van een groot wereldrijk

België met Congo

Wat is de tijdsperiode van Modern Imperialisme?

1870 → 1914

Geef 3 oorzaken waarom men aan imperialisatie deed

1. Economische oorzaken

2. Politieke oorzaken

3. Culturele oorzaken

Leg uit waarom er economische oorzaken waren voor imperialisme (4)

Gelinkt aan de IR:

• Men zocht nieuwe afzetmarkten

• Zoektocht naar grondstoffen (rubber, katoen, mineralen, …)

• Kapitalistische context (winstgevende kansen)

• Steunpunten voor overzeese handel

Leg uit waarom er politieke oorzaken waren voor imperialisme (6)

• Om status grootmacht te bereiken (zorgt voor prestige en aanzien)

• Concurreren met Europese staten zonder evenwicht te verstoren

• Geopolitiek:

  • Politieke belangen beschermen op basis van aardrijkskundige factoren

  • Strategische plaatsen in bezit nemen om zeeroutes te controlen (bv. Straat van Hormuz, Iran)

• Aandacht afleiden van binnenlandse problemen (versterkt eenheid)

• Gekrenkte nationale trots compenseren

• Beperkte binnenlandse macht compenseren

Leg uit waarom er culturele oorzaken waren voor imperialisme (3)

• Beschavingsmissie

  • White Man’s Burden

• Superioriteitsgevoel

  • Gesteund door pseudo wetenschappelijke verklaringen voor minderwaardigheid van niet-blanken

• Christelijke bekeringsijver → missionarissen

Leg uit waarom de IR kolonisatie mogelijk heeft gemaakt (4 redenen)

IR zorgde voor:

• Superieure bewapening (geweren, kanonnen, …)

• Snel transport van mensen en goederen

• Vlotte communicatie

• Geneesmiddelen voor tropische ziekten

Geef nog 3 redenen waarom kolonisatie mogelijk werd gemaakt.

• Avonturiers en ontdekkingsreizigers verkennen onbekend terrein en rapporteren hierover in de krant

• Interne verdeeldheid en rivaliteit onder inheemse bevolking

• Internationale conferenties

Bij welke conferentie kwamen landen bijeen om Afrika te verdelen? Wanneer was dit?

Conferentie van Berlijn, 1885

Wat werd er bij de Conferentie van Berlijn besproken? (2)

• Regels vastleggen voor kolonisatie van nieuwe gebieden

• Verdere verdeling van Afrika

Werd er tijdens de Afrikaanse kolonisatie rekening gehouden met de bevolking van die plekken?

Neen, verschillende volkeren werden gewoon gemengd met andere volkeren, afhankelijk van waar ze zaten

Wanneer was er een onafhankelijke Congostaat?

Van 1885 tot 1908

Welke 2 landen willen elk het grootste deel van Afrika?

Frankrijk en Groot-Britannië

Als je dit leest, stuur dan is ‘houtschors‘!

Welke 2 gebieden wouden Frankrijk en GB?

Frankrijk wou Afrika schuin doorkruisen

GB wouden een Noord-Zuidverbinding

Waarom lukte het niet voor Frankrijk en GB om hun idee waar te maken?

België nam Congo en andere landen wouden absoluut niet dat dit mogelijk werd voor FR en GB

Wanneer was de voorbereidende fase voor de inname van Congo?

In 1876 tot 1885

Wat deed men in België ter voorbereiding voor de inname van Congo?

Mensen werden warm gemaakt voor kolonisatie in Congo

Wat deed men in Congo ter voorbereiding voor de Belgische bezetting?

• Stanley moest voor Leopold II Congo toegankelijk maken door bv. wegen aan te leggen, dorpen te bouwen en stamhoofden contracten te laten tekenen

Was Stanley populair in Congo? Waarom?

Neen, hij werd beschouwd als “de Vernietiger“ en brak alles eerst af wat de Congolezen reeds opgebouwd hadden

Wat waren de officiële motieven van Leopold II voor kolonisatie?

• Beschaving brengen

• Slavenhandel tegen gaan

Wat waren de onofficiële motieven van Leopold II voor kolonisatie?

• Machtshonger

• Handel voor geld

Wanneer werd Kongo-Vrijstaat uitgeroepen?

Wat betekende dit voor de koning?

1 Julie 1885 met Leopold II als koning

Congo was nu privé-bezit

Wou Leopold II betrokken worden in Congolese aangelegenheden?

Neen, er was wel steun van België

Op welke voorwaarde mocht Leopold II Kongo-Vrijstaat hebben?

Waarom kreeg Leopold II dit gebied?

• Geen tollen

• Grootmachten kregen deel van de buit

Om machtsevenwicht te behouden

Waarom kreeg Leopold II al snel kritiek na de Conferentie van Berlijn? (4)

• Kwan beloftes niet na

• Nadruk op economische ontginning en het aanleggen van verbindingswegen

• Verlieslaten → Leopold II had een lening van de Belgische staat nodig

• Getuigenissen over mishandelingen

Wat was het Rubberregime?

Waarom kwam dit er?

Een brutaal systeem van geforceerde arbeid voor rubber

Door de enorme rubbervoorraad in Congo

Waarvoor zorgde het Rubberregime? Wat waren de gevolgen?

Voor de verplichte inzameling van rubber.

→ Te weinig/ongehoorzamend: neergeschoten en daarna de rechterhand afgehakt als bewijs

→ Afranseling met chicotte (een zweep) of zelfs opgehangen

Wie brachten de mishandelingen aan het licht in Congo?

Britse missionarissen

Waarom kwam Leopold II in de problemen? (3)

• Er werd een onderzoekscommissie naar Congo gestuurd en ze bevestigden de wantoestanden

• Hij kon zijn lening niet terugbetalen aan de Belgische Staat (+- 25 miljoen Belgische franken)

• Komt beloftes niet na aan andere EU-landen (bv. deel v/d opbrengst afgeven, beschaving brengen, …), hierdoor voelde ze zich bedrogen

Van wanneer tot wanneer was Belgisch Congo er?

1908 → 1960

Wat gebeurde er in 1908?

Er werd beslist om Congo aan de Belgische Staat over te dragen → werd nu Belgisch Congo

Welk politiek gevolg had de afgave van Congo aan de Belgische Staat?

Alle beslissingen werden in Brussel genomen, ong. 6000km verder weg, hierbij hadden de Congolozen geen inspraak, aangezien ze niet opgeleid waren voor verantwoordelijke functies

Welk economisch gevolg had de afgave van Congo aan de Belgische Staat?

Veel continuïteit: nogsteeds een nadrak op ontginningen en alle rijkdommen te benutten, er kwamen ook mijnen bij voor uranium, diamant, ijzer en koper

Welk gevolg had de afgave van Congo aan de Belgische Staat qua scholing?

Wie had de scholen in handen?

Wat ontstond hierdoor?

Er kwam een lager onderwijs

Priesters en zusters

Statuut évoluées

Welk gezondheidsgevolg had de afgave van Congo aan de Belgische Staat?

Er werden ziekenhuizen gebouwd, samen met medische hulpposten.

Gezonde werknemers → betere prestaties

Vanaf wanneer was er een negatieve bijklank aan de term kolonialisme?

Na Wereldoorlog II

Wat zijn de gevolgen van kolonialisme voor het Europese land? (7)

• Meer macht, prestige en inkomsten

• Uitwijkmogelijkheid en/of tewerkstellingskansen voor de bevolking

• Goedkope leverancier van grondstoffen

• Gemakkelijke klant die niet naar de concurrentie gaat

• Reserve om moeilijke economische tijden door te komen

• Ruimere verspreiding van eigen taal en cultuur

• Sociale promotie voor welke blanke dan ook die zich in de kolonie vestigt.

Wat zijn de gevolgen van kolonialisme voor het gekoloniseerde land?

Veel ingrijpender, werkzaam op veel langere termijn en hoofdzakelijk ongunstig:

Leg uit waarom de gevolgen van kolonialisme erg waren voor gekoloniseerde landen op politiek domein.

Autoritaire regimes onstonden en zorgden voor onstabiliteit

Leg uit waarom de gevolgen van kolonialisme erg waren voor gekoloniseerde landen op economisch domein.

Economie is volledig gericht op behoeften en winstbejag van de Europese landen, grondstoffen gaan onverwerkt naar EU.

Meer afhkankelijkheid van buitenlandse investeringen, zorgde wel voor tewerkstelling en infrastructuurwerken

Leg uit waarom de gevolgen van kolonialisme erg waren voor gekoloniseerde landen op sociaal domein.

Er blijft een blank superioriteitsgevoel, veel racisme.

Samenlevingsvormen zijn vernietigd/verstoord

Veel goedkope, ongeschoolde arbeiders

Leg uit waarom de gevolgen van kolonialisme erg waren voor gekoloniseerde landen op cultureel domein.

Oorspronkelijke cultuur vervangen door de cultuur van de kolonisator

Scholing en onderwijs was vooral om eigen cultuur te vervreemden

Leg uit wat er rechts en links gebeurd.

Rechts → oostendse visservolk dankt Leopold II

Links → Congolezen danken Leopold II om slavenjagers weg te jagen