TMDV Short answer

Maritime Transport Services — Vận tải biển

Luật chính cần nhớ:

• Phân ngành: Passenger transportation CPC 7211 và Freight transportation CPC 7212.

• Cam kết là “less cabotage”, tức không bao gồm vận tải biển nội địa.

• Nếu lập công ty vận hành đội tàu mang cờ Việt Nam: vốn nước ngoài tối đa 49%.

• Thuyền viên nước ngoài không quá 1/3 tổng số lao động trên tàu.

• Thuyền trưởng hoặc first chief executive phải là công dân Việt Nam.

Telecommunications Services — Viễn thông / Internet

Luật chính cần nhớ:

Phải tách 2 loại:

Non-facilities-based services
Dịch vụ không sở hữu hạ tầng truyền dẫn.

• WTO: thường giới hạn đến 65%.

• VPN có thể đến 70%.

• CPTPP mở hơn vì có lộ trình bỏ giới hạn vốn/JV requirement trong một số mảng.

Facilities-based services
Dịch vụ có hạ tầng mạng.

• Basic facilities-based services: thường giữ giới hạn 49%.

• Value-added facilities-based services: có thể cao hơn, nhưng vẫn không phải tự do hoàn toàn.

3. Distribution Services — Dịch vụ phân phối / bán lẻ

Luật chính cần nhớ:

• Từ 01/01/2009, Việt Nam bỏ hạn chế vốn nước ngoài trong dịch vụ phân phối theo WTO Schedule.

• Tuy nhiên, cơ sở bán lẻ ngoài cơ sở thứ nhất vẫn phải qua ENT – Economic Needs Test.

• ENT xét theo các tiêu chí như:

  • số lượng nhà cung cấp hiện có;

  • sự ổn định của thị trường;

  • quy mô địa lý.

• Một số hàng hóa nhạy cảm bị loại khỏi cam kết, ví dụ: thuốc lá, sách báo, dược phẩm, vàng bạc, dầu thô, gạo, đường…

4. Education Services — Giáo dục

Luật chính cần nhớ:

Phải tách đúng cấp học.

Secondary education CPC 922

• Mode 3 là Unbound.

• Nghĩa là Việt Nam chưa cam kết mở cửa hiện diện thương mại cho giáo dục trung học.

Higher education CPC 923, Adult education CPC 924, Other education CPC 929

• Từ 01/01/2009, cho phép 100% foreign-invested education entities.

• Nội dung giáo dục phải được Bộ Giáo dục và Đào tạo phê duyệt.

• Giáo viên nước ngoài phải có kinh nghiệm và bằng cấp được công nhận.

5. Financial Services — Banking

Luật chính cần nhớ:

• Từ 01/04/2007, Việt Nam cho phép thành lập 100% foreign-owned banks.

• Điều kiện: parent bank phải có tổng tài sản trên US$10 billion vào cuối năm trước khi nộp đơn.

• Chi nhánh ngân hàng nước ngoài từng bị giới hạn nhận tiền gửi VND từ cá nhân Việt Nam trong giai đoạn chuyển tiếp.

• Đến 01/01/2011: full national treatment đối với hạn chế nhận tiền gửi VND đó.

Dễ vào short answer kiểu:

Ngân hàng Hàn Quốc muốn lập ngân hàng con 100% vốn nước ngoài tại Việt Nam.

Câu chốt cần nhớ:

100% foreign-owned bank được từ 01/04/2007, nhưng có điều kiện cấp phép và prudential regulation.

6. Tourism and Travel Agency Services — Du lịch / lữ hành

Luật chính cần nhớ:

• Phân ngành: Travel agencies and tour operator services CPC 7471.

• Được lập liên doanh với đối tác Việt Nam.

• Không giới hạn tỷ lệ vốn nước ngoài trong liên doanh.

• Nhưng phạm vi hoạt động chỉ gồm:

  • inbound services;

  • domestic travel for inbound tourists.

• Hướng dẫn viên trong doanh nghiệp FDI phải là công dân Việt Nam.

 Horizontal Commitments — Cam kết chung

Luật chính cần nhớ:

Horizontal commitments là cam kết áp dụng chung cho tất cả các ngành trong Biểu cam kết, trừ khi từng ngành có quy định riêng.

Các điểm hay hỏi:

• Mode 3: doanh nghiệp nước ngoài được hiện diện thương mại dưới hình thức:

  • BCC;

  • joint venture;

  • 100% foreign-invested enterprise.

• Representative office được lập nhưng không được trực tiếp sinh lợi.

• Branches nói chung là unbound, trừ ngành nào có cam kết riêng.

• Doanh nghiệp FDI được thuê đất để thực hiện dự án đầu tư.

• Mua cổ phần doanh nghiệp Việt Nam phải tuân theo giới hạn vốn của từng ngành.

Riêng freight forwarding:

• Thuộc Freight transport agency services CPC 748.

• Có ghi bao gồm freight forwarding services.

• Ban đầu cho phép JV với vốn nước ngoài tối đa 51%.

• Sau 7 năm từ khi gia nhập WTO thì không còn hạn chế

8. CPTPP Telecommunications — Viễn thông trong CPTPP

Luật chính cần nhớ:

CPTPP mở hơn WTO, nhưng không mở hoàn toàn.

Các điểm chính:

• Non-facilities-based services: tối đa 65%, VPN 70%.

• Có lộ trình bỏ giới hạn vốn/JV requirement trong một số dịch vụ không sở hữu hạ tầng.

• Facilities-based basic services: vẫn giữ mức 49%.

• Facilities-based value-added services: có thể tăng lên 65% sau lộ trình.

• Việt Nam vẫn giữ quyền quản lý licensing, hạ tầng mạng, an ninh quốc gia, và dịch vụ viễn thông ở vùng sâu vùng xa/dân tộc thiểu số.

9. Financial Services / Fintech / E-payment

Luật chính cần nhớ:

• E-payment có thể rơi vào nhóm payment and money transmission services, thuộc banking and other financial services.

• Không xử lý như dịch vụ công nghệ thông thường.

• CPTPP Annex III cho phép Việt Nam giữ không gian quản lý tài chính.

• Với new financial services, Việt Nam có thể yêu cầu pilot testing programme.

• Pilot/sandbox nghĩa là cho thử nghiệm có kiểm soát:

  • giới hạn số lượng nhà cung cấp;

  • giới hạn phạm vi thử nghiệm;

  • yêu cầu cấp phép;

  • có thể yêu cầu hiện diện tại Việt Nam.

10. Annex II Reservations / Negative List

Luật chính cần nhớ:

• GATS/WTO dùng chủ yếu positive list: chỉ ngành nào ghi trong biểu cam kết mới bị ràng buộc.

• CPTPP dùng negative list: ngành nào không bảo lưu thì về nguyên tắc bị mở.

• Vì vậy, Annex II rất quan trọng để giữ policy space cho tương lai.

• Annex II thường dùng cho ngành nhạy cảm:

  • tourist guides;

  • education;

  • mass communication;

  • cultural heritage;

  • land ownership;

  • distribution products;

  • transport cabotage;

  • gambling/lottery;

  • public services.

11. Franchising / Retail Model Avoiding ENT

Luật chính cần nhớ:

• Nếu nhà bán lẻ nước ngoài trực tiếp mở chuỗi cửa hàng thì có thể vướng ENT cho outlet thứ hai trở đi.

• Cách tránh là dùng mô hình franchising / nhượng quyền thương mại.

• WTO Schedule có phân ngành Franchising services CPC 8929.

• Từ 01/01/2009, không còn hạn chế vốn nước ngoài đối với franchising.

• Sau 3 năm từ ngày gia nhập WTO, branching trong franchising được cho phép.