આપણી આસપાસમાં દ્રવ્ય (Matter In Our Surroundings)

આ ફ્લેશકાર્ડ્સ 'આપણી આસપાસમાં દ્રવ્ય' પ્રકરણના મુખ્ય શબ્દો, વ્યાખ્યાઓ અને એકમોની સમજૂતી આપે છે.

દ્રવ્ય (Matter)

બ્રહ્માંડની દરેક વસ્તુ જે સામગ્રીમાંથી બનેલી છે, જે જગ્યા રોકે છે અને દળ ધરાવે છે તેને 'દ્રવ્ય' કહેવામાં આવે છે.

પંચતત્ત્વ

ભારતના પ્રાચીન તત્ત્વજ્ઞાનીઓ દ્વારા પદાર્થનું પાંચ મૂળભૂત તત્ત્વોમાં કરવામાં આવેલું વર્ગીકરણ, જેમાં હવા, પૃથ્વી, અગ્નિ, આકાશ અને પાણીનો સમાવેશ થાય છે.

દ્રવ્યના વર્ગીકરણના આધુનિક આધારો

આધુનિક વૈજ્ઞાનિકોએ દ્રવ્યના ભૌતિક ગુણધર્મો અને રાસાયણિક સ્વભાવ (પ્રકૃતિ)ના આધારે તેનું બે પ્રકારમાં વર્ગીકરણ કર્યું છે.

દ્રવ્યનો ભૌતિક સ્વભાવ

દ્રવ્ય રેતીના કણની માફક નાના-નાના કણોનો બનેલો છે.

દળનો SI એકમ

દળનો SI એકમ કિલોગ્રામ ($kg$) છે.

કદનો SI એકમ

કદનો SI એકમ ઘનમીટર ($m^3$) છે.

લિટર ($L$) અને મિલિલિટર ($mL$) વચ્ચેનો સંબંધ

$$1\,L = 1000\,mL$$

મિલીલીટર ($mL$) અને ઘન સેન્ટીમીટર ($cm^3$) વચ્ચેનો સંબંધ

$$1\,mL = 1\,cm^3$$

પાણીમાં ખાંડ અથવા મીઠાનું ઓગળવું

જ્યારે આપણે મીઠાને પાણીમાં ઓગાળીએ છીએ ત્યારે પાણીના કણો વચ્ચેના ખાલી સ્થાનોમાં મીઠાના કણો સમાઈ જાય છે.

પોટેશિયમ પરમેંગેનેટ ($KMnO_4$)

તે એક એવો પદાર્થ છે જેના સ્ફટિકના બે-ત્રણ કણ પણ $100\,mL$ પાણીને રંગીન બનાવી શકે છે, જે દર્શાવે છે કે દ્રવ્યના કણો અત્યંત સૂક્ષ્મ હોય છે.