Leerproblemen en intelligentie - VU Amsterdam

Deze flashcards behandelen de kernconcepten van het hoorcollege Leerproblemen en Intelligentie, inclusief diagnostiek, intelligentiemeting, en de criteria en behandeling van dyslexie en dyscalculie.

Welke drie soorten diagnostiek onderscheiden Gesquire & Ruijssenaars?

1. Classificerend (labels plakken), 2. Verklarend (verklaring vanuit theoretisch model), 3. Handelingsgericht (gericht op behandeling en advisering).

Wat zijn de zes fasen van de handelingsgerichte diagnostiek (HGD)?

1. Intakefase, 2. Strategiefase, 3. Onderzoeksfase, 4. Integratie- en aanbevelingsfase, 5. Adviesfase, 6. Interventie en evaluatie.

Hoe groot is de correlatie tussen intelligentie en schoolprestaties?

$0.50$, wat intelligentie de beste voorspeller van schoolprestaties maakt.

Hoeveel procent van de populatie valt binnen de normale verdeling in de categorie 'gemiddeld' ($IQ$ tussen $85$ en $115$)?

$68\%$. (Daarboven en daaronder vallen telkens $14\%$ tussen $1$ en $2$ SD, en $2\%$ buiten $2$ SD).

Wat zijn de drie criteria voor de diagnose dyslexie?

1. Achterstand (laagste $6.7-10\%$), 2. Hardnekkigheid/resistentie (ondanks systematische hulp), 3. Exclusiviteit (niet verklaard door andere aandoening zoals slecht zien).

Aan welke statistische grenswaarden moet een leerling voldoen voor een dyslexie-diagnose?

Minstens $\le -1.5\,SD$ op woordlezen of spelling in combinatie met $\le -1.28\,SD$ op (pseudo)woordlezen.

Wat is het verschil tussen fonologisch en fonemisch bewustzijn?

Fonologisch bewustzijn is het besef van de klankstructuur van woorden; fonemisch bewustzijn is het specifiek kunnen horen, identificeren en manipuleren van individuele fonemen.

Wat zijn de drie criteria voor de diagnose dyscalculie?

1. Ernst (significante achterstand in rekendomeinen), 2. Achterstand (beneden verwachting op basis van ontwikkeling), 3. Resistentie (hardnekkig ondanks deskundige begeleiding).

Wat is de dominante hypothese over het cognitieve tekort bij dyscalculie?

Een beperking in het verwerken van numerieke hoeveelheden (numerical magnitudes).

Wat is de prevalentie van comorbiditeit tussen dyslexie en dyscalculie volgens Dirks et al. (2008)?

Meer dan $50\%$.

Wat zijn kenmerken van een leerling met slechte rekenvaardigheden?

Moeite met getalbetekenis, moeizame automatisering, snel overbelast werkgeheugen, twijfel aan eigen kunnen (lage self-efficacy) en rekenangst.

Wat houdt het concept 'dispenseren' in bij de behandeling van leerstoornissen?

Het vrijstellen van bepaalde onderdelen of eisen (dingen niet meer hoeven) dankzij een officiële verklaring.

Wat zijn de minimale eisen voor een effectieve leesinterventie qua tijd?

Minimaal $3 \times 20\,\text{min}$ of $1\,\text{uur}$ per week.

Wat zijn RALFI en Connect?

Programma's voor de begeleiding van technisch lezen, bedoeld voor kinderen bij wie de leesontwikkeling traag verloopt en niet automatiseert.

Wat is het doel van 'flitsen' bij lees- of rekenoefeningen?

Het verhogen van het tempo en het bevorderen van automatisering door letters, woorden of sommen steeds korter te tonen.

Wie mag de officiële diagnose dyslexie of dyscalculie stellen in de extern-onderzoeksfase?

Een GZ-psycholoog of een orthopedagoog.

Wat is het hoofddoel van het Protocol ERWD?

Zorgen dat leerlingen afstuderen in hun gewenste beroep en rekenvaardig genoeg zijn om zich te redden in de maatschappij.