1/35
Looks like no tags are added yet.
functies van afgeleiden van vetzuren en steroïden
reserveopslag
structuur geven aan membranen
signaalfunctie
vetzuren en cholesterol indeling

membraanlipiden

structuur glycerofosfolipiden

synthese van fosfatidaat
fosfataat kan naar geactiveerde vorm gaan, nl CDP-diaglycerol door te binden met CTP (cytinidedifosfaat) en 2Pi’s te verliezen in de reactie
vervolgens kan CDP-diacylglycerol + CTP + fosfatidaat + serine + CMP → fosfatidylserine
CMP +2ATP → CTP + 2ADP

salvageweg fosfolipiden
voor de novo synthses van fosfolipiden (horizontaal) is er een decarboxylatie en een methylering via SAM

sfingolipiden
groepen
sfingosine (zonder speciale groep)
ceramides (met vetzuurresidue)
sfingomyelines (met fosfocholinegroep)
cerebrosides (met 1 suikerresidue)
gangliosides (met oligosaccharideresidue)

sfingosine → sfingolipiden

lipidenboodschappers uit fosfolipiden

fosfolipide C

primaire en secundaire boodschappers

fosfolipase A2

postaglandines
TXAG en PGI2 hebben tegengestelde werking

leukotriënen

resolvines

essentiële en semi-essentiële vetzuren

synthese endocannabinoïden

functie endocannabinoïden

sfingosine-1-fosfaat en ceramide

afgeleiden van cholesterol

cytochroom-P450
Superfamilie van enzymes
Mono-oxygenase
Bevat heemijzer dat O2 splitst met vorming
water en gehydroxyleerd molecule
Doel: lipofiele biomoleculen meer
wateroplosbaar maken
NADPH nodig als cofactor (electrondonor
zorgt voor splitsing van dizuurstofmol naar een zuurstofmol dat op een ander mol kan worden geplaatst
endogeen metabolisme
→ biosynthese van cholesterol-afgeleide prod
exogeen metabolisme
→ lipofiele lichaamsvreemde mol tot polaire stoffen die uitgescheiden kunnen worden

detoxificatiereactie CYP450
hydroxylatie gemedieerd door CYP450
RH + O2 → ROH + NADP+ +H2O
polymorfismen van CYP-genen werken sneller of trager
CYP2A6
inductie = transcriptie CYP1A1-gen verhoogd door blootstelling van organisme aan dioxines
tolerantie = geneesmiddel dat tot inductie leidt (meer nodig op lange termijn)
conjugatie
toevoegen polaire groep → product meer wateroplosbaar
glucurondering, aminozuurconjugatie, etc
excretie via gal of urine of huid

galzouten
galzouten
amfipatische moleculen
grote vetdruppels → micellen
efficiëntere inwerking van pancreatische lipase
enterohepatische cyclus van galzouten
productie door hepatocyten in de lever → galwegen
contractie galblaas tijdens spijsvertering → duodenum om te helpen met vetvertering
reabsorptie door dunne darm
terug naar lever via portaal bloed
herexcretie door lever naar gal
klein beetje via stoelgang
cholesterol kan ook steroïdhormonen en vitD3 worden

steroïden
regeling via hypofysaire hormonen
hypofysaire hormonen binden aan receptor dwc
activatie van sec boodschapper → meer cAMP
enzymatische CYP11A1 stijgt
StAR → transport cholesterol naar mitochondrium
cholesterolvoorraad aangevuld
celspec CYP enzymes → verdere omzetting in mito en ER

endocriene feedback

aanmaak mineralocorticoïden
in de zona glomerulosa van de bijniercortex

aanmaak glucocorticoïden
in de zona fasciculata van de bijniercortex

aanmaak dehydro-epiandrosteron
in de zona reticularis van de bijniercortex

aanmaak androgenen

endocriene feedback mannen

oestrogenen
testosteron kan ookdoor aromatase omgezet worden tot oestradiol

endocriene feedback vrouwen

geslachtssteroïden tijdens zwangerschap

bindingseiw voor steroïdhormonen

nucleaire receptoren voor signaalfunctie

vit D3
is zelf een precursor, calcitriol is de actieve vorm
zowel calcitriol als vit D zitten in het bloed gebonden op bindingseiwit (GC)
calcitriol bindt aan vitDR in DWC
calciumhuishouding: reabsorptie in nier en darm; inbouw in bot
0.5-1µg productie
