Begrippenlijst goed leven met dementie

Goed leven met dementie

Het actief kunnen vormgeven van persoonlijke waarden in het dagelijks leven, ondanks de beperkingen die dementie met zich meebrengt; niet per se wezenlijk anders dan goed leven zonder dementie.

Persoonlijke waarden

Zaken die iemand belangrijk vindt in het leven, zoals plezier, vrijheid, veiligheid, gezondheid, respect, goede relaties en geborgenheid; worden zichtbaar in alledaagse activiteiten.

Botsende waarden

Spanning doordat betrokkenen (cliënt, naaste, professional) verschillende waarden belangrijk vinden (bijv. autonomie versus hygiëne).

Botsende waarheden

Spanning doordat betrokkenen de werkelijkheid verschillend beleven of interpreteren (bijv. onenigheid over de diagnose of over rijvaardigheid).

Botsende behoeften

Spanning doordat betrokkenen verschillende dingen willen (bijv. tijd samen versus tijd voor jezelf).

Verleden-zelf versus heden-zelf

De spanning tussen vasthouden aan wie iemand vroeger was en aansluiten bij wie iemand nu, door de dementie veranderd, is.

Voelsprieten (ontwikkelen van)

Het vermogen om goed aan te voelen wat iemand nodig heeft of prettig vindt, ook als diegene dit zelf niet goed kan verwoorden.

Leiden

Afstemvaardigheid: de ander zachtjes meenemen in plannen/activiteiten/ideeën, bijvoorbeeld door uit te leggen, gerust te stellen of humor te gebruiken.

Volgen

Afstemvaardigheid: aansluiten bij de behoeften/voorkeuren van de ander en bewust afwachten om onnodige conflicten te vermijden.

Normatieve professionaliteit

Beroepscompetentie: het vermogen om bewust om te gaan met eigen en andermans waarden, waarheden, behoeften en 'zelven' in de zorg- en hulpverlening.