pklp t1 l4

Ang pilipinas sa ilalim ng diktaturyang marcos

diktaturya

• ang isang __ ay isang pinuno na may absolute na kapangyarihan at karaniwang kasangkapan ang pwersa ng militar at kapulisan para pamahalaan ang mamamayan

• absolute na kontrol - walang checks and balances mula sa ibang sangay

pwersang militar

paggamit ng takot at dahas sa pagpapatupad ng batas

sensura

pagkontrol sa impormasyon at media

rehiyonal na pulitika: ang cold war

• matapos ang wwii, nagkaroon ng tunggalian ang usa at ussr

• banta ng komunismo mula sa china at russia

• proxy wars sa korea at vietnam

• interes ng amerika na mapanatili ang mga base militar sa silangang asya

basbas ng estados unidos

• sinuportahan ng us ang mga diktadura (taiwan, s korea, indonesia, pilipinas) basta’t sila ay alyado laban sa komunismo

• ilang buwan bago ang deklarasyon, nakipagpulong na si marcos kay henry byroade (Us Ambassador) tungkol sa plano ng batas militar

ilokanisasyon ng militar

• istratehiya ni marcos na punuin ang sandatahang lakas ng mga taong may personal na katapatan sa kanya

• 18 sa 22 heneral ng konstabularya ay pawang mga ilokano

• ang metropolitan command ay pinuno rin nga mga taga-balwarte niya

• layunin: masiguro ang suporta ng militar sa oras ng deklarasyon

1970

first quarter storm (fqs)

ang diliman commune (1971)

• Pebrero 1-9, 1971

• binarikadahan ng mga mag-aaral, guro, at tsuper ang campus ng up diliman

• protesta laban sa pagtaas ng presyo ng langis

• pagkubkob sa campus bilang “libre at demokratikong komunidad”

• tinugon ito ng sapilitang pagpasok ng pulis at pagdakip sa mga kabataan

1971 (june)

constitutional convention

1971 (aug)

plaza miranda bombing

1972 (sept)

batas militar (ML)

enerso hanggang marso 1970

• serye ng nga kilos-protesta mula sa mga manggagawa, maralita, at lider-estudyante

• isyu ng katiwalian sa eleksyong 1969

• pagtaas ng presyo ng langis at bilihan

• presensya ng base-militar ng us

• resulta: marahas na pagaresto at dispersals

philippine concon

• binuo upang palitan ang 1935 constitutiin na hindi na raw naaayon sa panahon

• ibinunyag ni eduardo quintero na nagbigay ng suhol si marcos sa mga delegado upang payagang manatili siya sa pwesto

• result: lalong nangalit ang taumbayan, matapos ideklara ang ml, inaresto ang mga delegadong anti-marcos

proclamation no. 1081

• setyembre 21, 1972 (bagamat inianunsyo noong setyembre 23), nilagdaan ni marcos ang utos napasailalim ang bansa sa batas militar

• dahilan: banta ng insurhensya (cpp-npa), kaguluhang sibil sa lansangan, sapakatan ng “makakaliwa” at “makakanan”

save the republic

pagsugpo sa rebelyon at insurgency upang mapanatili ang kaayusan

reform the society

pagkatapos sa paghahari ng “Oligarkiya” na kumokontrol sa negosyo

democratic revolution

isang pagbabago mula sa itaas (top-down) para sa disiplina ng bayan

letter of instruction no 1

• ipinag-utos ang pagkumpiska sa mga media outlets na kiritiko ng pamahalaan

• abs cbn - kinumpiska mula sa pamilya lopez

• kontrolado na ng estado ang daloy ng impormasyon

• umiiral ang sensura: lahat ng ilalathala ay dapat suriin muna

crony capitalism: ang bagong elite

pinalitan ang mga lumang oligarkiya ng mga malalapit na kaibigan at kamag-anak ni marcos (cronies)

robert benedicto

“sugar king” pinamunuan ang philsucom at nasutra, kontrolado ang industriya ng asukal

juan ponce enrile

kalihim ng depensa at isa sa mga arkitekto ng batas militar

27B

• foreign debt (1986)

• debt-driven growth, ang mga proyekto ay galing sa utang, hindi sa produksyon

• pagsalba sa mga naluging negosyo ng mga cronies

• gastos sa mga “white elephant” projects gaya ng bataan nuclear power plant

poverty incidence

lumobo mula 41% noong 1960s tungong 59% pagsapit ng 1986

insurhensya

dahil sa gutom, lumobo ang npa mula 7,900 (1972) tungong 24,000 (1980s)

negros famine

krisis sa asukal na nagresulta sa matinding malnutrisyon ng mga bata sa negros

sining bilang kontra diskurso

• ginamit ang _ upang ipakita ang tunay na kalagayan ng bansa sa kabila ng sensura

• pelikula - maynila: sa mga kuko ng liwanag (brocka), himala (bernal), sister stella l (de leon)

• musika - mga awitin nina jess santiago, heber bartolome, at asin na nagbigay tinig sa mga nasa laylayan

• xerox journalism - alternatibong pahayagan na nireprodyus sa pamamagitan ng photocopy para maipasa ang balita

human rights violations (ra 10368)

• 11,103 recognized victims

• sa ilalim ng human rights victims claims board, napatunayan ang mga sumusunod:

• summary execution (salvaging), torture at panggagahasa, enforced disappearances (desaparecidos), arbitrary detention

macli-ing dulag at ang chico dam

• isang pangat (pinuno) ng bugnay, kalinga na lumaban sa chico river basic development project

• “how can you own that which outlives you? only the people own the land because only the people live forever

• assassination: pinatay ng mga sundalo noong abril noong abril 24, 1980

pebrero 22-25, 1986 (rebolusyong edsa)

• ang sama-samang pagkilos ng sambayanan upang wakasan ang dalawang dekadang diktadura

• bloodless revolution

• pagbawi sa demokrasya at kalayaan

• simbolo ng pagkakaisa laban sa paniniil

corazon aquino (1986-1992)

• kauna-unahang babaeng pangulo ng pilipinas

• nagbalik ng demokrasya sa pamamagitan ng 1987 constitution

• nilagdaan ang family code at local government code

• simbolo ng people power sa buong mundo

fidel v ramos (1992-1998)

• pinangasiwaan ang paglago ng ekonomiya (philippines 2000)

• nag-host ng apec summit noong 1996

• nakatuon sa deregulasyon at pribatisasyon

• nag-iisang non-catholic na pangulo hanggang sa kasalukuyan

joseph estrada (1998-2001)

• kilala sa titulong “erap para sa mahirap”

• idineklara ang “all-out-war” laban sa milf

• hinarap ang unang impeachment proceeding sa asia

• pinatalsik noong 2001 sa pamamagitan ng edsa II

gloria macapagal arroyo (2001-2010)

• ikalawang babaeng pangulo; bihasa sa ekonomiya

• nagpatupad ng evat (expanded value added tax)

• pinangasiwaan ang mataas na paglago ng ekonomiya

• unang pangulo na nanumpa sa labas ng luzon (cebu)

benigno aquino III (2010-2016)

• nagpatupad ng k-12 education program

• kampanya ng “daang matuwid” at “no wang-wang”

• nakamit ang mataas na 7.1% economic growth noong 2012

• unang bachelor president ng pilipinas

rodrigo duterte (2016-2022)

• pinasimulan ang “build! build! build!” program

• nilagdaan ang universal health care act

• nagpatupad ng TRAIN Law para sa reporma sa buwis

• kampanya laban sa iligal na droga at korporasyong abusado

ferdinand marcos jr (2022 - present)

• ikalabing anim na pangulo ng republika ng pilipinas

• isinusulong ang adbokasiya ng “bagong pilipinas” para sa pagkakaisa at pag-unlad

• ipinagpatuloy at pinalawak ang mga proyektong impastraktura sa ilalim ng “build better more” program

• binibigyang-diin ang modernisasyon sa sektor ng agrikultura at seguridad sa pagkain

• aktibong nakikipag-ugnayan sa ibang bansa upang palakasin ang ekonomiya at diplomasya