Psychologia rozwojowa — Test 1 · 2/6 Teorie rozwoju

Freud — podział psychiki i zasady

id — zasada przyjemności · ego — zasada rzeczywistości · superego — zasada doskonałości. Haczyk: przypisanie ego zasadzie przyjemności.

Freud — pięć faz psychoseksualnych

oralna · analna · faliczna · latencja · genitalna. Do każdej przykład fiksacji. W materiałach nie ma widełek wieku faz — nie dopisywać.

Mechanizmy obronne — po co i które adaptacyjne?

Funkcja: <b>ochrona ego</b> przed lękiem. Adaptacyjne m.in. <font color="#188A68"><b>humor</b></font>, <font color="#188A68"><b>sublimacja</b></font>, <font color="#188A68"><b>antycypacja</b></font>. W materiale opisano <font color="#188A68"><b>19</b></font> mechanizmów.

Wzmocnienie negatywne a kara — różnica

Wzmocnienie negatywne: zabranie czegoś złego → zachowanie częstsze. Kara: dodanie czegoś złego → zachowanie rzadsze. Haczyk: utożsamienie obu pojęć.

Kara — warunki skuteczności

Musi być <font color="#5B2A86"><b>natychmiastowa</b></font>, <font color="#5B2A86"><b>spójna</b></font>, <font color="#5B2A86"><b>adekwatna</b></font> i wskazywać <font color="#5B2A86"><b>zachowanie zastępcze</b></font>; inaczej uczy unikania, nie zmiany zachowania.

Mały Albert — co pokazał?

Wiek <font color="#188A68"><b>7–9 miesięcy</b></font>; <b>wyuczalność lęku</b> przez warunkowanie i <b>generalizacja</b> na inne białe, puszyste obiekty; wkład w <b>regulacje etyczne</b> badań. <font color="#C2185B"><b>Haczyk: przypisanie eksperymentu Pawłowowi</b></font>.

Bandura — uczenie przez obserwację: liczby

3 formy uczenia się + 4 rodzaje modelowania + wzajemna determinacja (osoba ↔ zachowanie ↔ środowisko). Haczyk: dopisywanie czterech procesów (uwaga/zapamiętywanie/odtwarzanie/motywacja), których w materiale nie ma.

Piaget — asymilacja, akomodacja, równoważenie

Asymilacja: wchłonięcie bodźca w istniejącą strukturę · akomodacja: zmiana struktury · równoważenie: motor rozwoju.

Piaget — cztery stadia z granicami

0–2 sensomotoryczne · 2–7 przedoperacyjne · 7–11 operacje konkretne · 12+ operacje formalne.

Erikson — osiem stadiów (wieki i kryzysy)

0–1 ufność vs nieufność · 2–3 autonomia vs wstyd · 4–5 inicjatywa vs wina · 6–12 pracowitość vs niższość · 12–18/22 tożsamość vs pomieszanie ról · 23–34 intymność vs izolacja · 35–60 generatywność vs stagnacja · 60+ integralność vs rozpacz.

Tabela 2.8 (Erikson) — jakie ma kolumny?

Cztery kolumny: faza + wiek | kryzys (bieguny) | obszary wg Newmanów | zadania Havighursta. Tabela NIE MA kolumny cnót — cnoty bierze się z tekstu podręcznika.

Erikson — cnoty: które potwierdzone, których brak?

Potwierdzone: 1 <font color="#188A68"><b>nadzieja</b></font>, 3 <font color="#188A68"><b>przedsiębiorczość</b></font>, 4 <font color="#188A68"><b>kompetencja</b></font>, 6 <font color="#188A68"><b>wierność</b></font> (przypisanie niepewne), 7 <font color="#188A68"><b>troskliwość</b></font>, 8 <font color="#188A68"><b>mądrość</b></font>. <font color="#C2185B"><b>Dla stadiów 2 i 5 cnoty BRAK w materiałach</b></font> — nie wpisywać „wola” jako pewnika.

Erikson — który etap ma dwa kryzysy?

Stadium <font color="#188A68"><b>5</b></font> (tożsamość vs pomieszanie ról, <font color="#188A68"><b>12–18/22</b></font>) — <b>dwa</b> kryzysy do rozstrzygnięcia, nie jeden.

Bowlby — trzy fazy przywiązania

0–3 mies. niesprecyzowane ustosunkowanie · 3–6 mies. skupienie na wybranych osobach · 6–30 mies. jedna figura przywiązania (bezpieczna baza).

Jung — wiek i kierunek rozwoju

Od ok. <font color="#188A68"><b>40. roku życia</b></font>: <b>ekspansja → indywiduacja</b>.

Maslow — na czym stoi jego teoria?

Na <font color="#5B2A86"><b>hierarchii potrzeb</b></font>: zaspokojenie niższych uruchamia wyższe; na szczycie <font color="#5B2A86"><b>samorealizacja</b></font>.

Rogers — co jest osią teorii?

Ja i samorealizacja; rozwój zależy od warunku akceptacji — bezwarunkowa sprzyja, warunkowa zaburza obraz siebie.

Tabela 1.2 — koncepcje wobec psychologii rozwoju

Kolumny: <font color="#1565C0"><b>behawiorystyczna</b></font> · <font color="#1565C0"><b>psychodynamiczna</b></font> · <font color="#1565C0"><b>poznawcza</b></font> · <font color="#1565C0"><b>humanistyczna</b></font> · <font color="#1565C0"><b>systemowa/ekologiczna</b></font>; wiersze = pytania psychologii (czym jest rozwój, co go warunkuje, ciągłość, uniwersalność). <font color="#C2185B"><b>W tabeli NIE MA Junga, Maslowa, Rogersa ani Bandury</b></font> — gotowa pułapka.