Begrippen Markten - Economie

Woordenlijst en kernbegrippen over markten, marktvormen, vraag, aanbod en kosten uit de lessen economie.

Markt

Het geheel van vraag en aanbod van een bepaald product

Concrete markt

Markt met een concrete (echte) ontmoetingsplaats van vragers en aanbieders

Abstracte markt

Markt zonder een concrete (echte) ontmoetingsplaats van vragers en aanbieders

Vraag

De hoeveelheid producten die de klanten willen kopen bij een bepaalde prijs

Aanbod

De hoeveelheid goederen of diensten die bij een bepaalde prijs wordt aangeboden

Betalingsbereidheid

Het maximale bedrag dat een koper wil betalen voor een product

$5$ vraagfactoren naar een product

1. De prijs van het product of de dienst; 2. Het inkomen van vragers; 3. De behoefte (voorkeuren) van vragers; 4. De prijs van andere (substitutie)goederen; 5. De prijs van complementaire goederen

Verschuiving op/langs de lijn van de vraagcurve

Vindt plaats bij een verandering van de gevraagde hoeveelheid (op de vraaglijn) die wordt veroorzaakt door een prijsverandering

Verschuiving van de vraaglijn naar links of rechts

Vindt plaats bij een verandering van de gevraagde hoeveelheid die wordt veroorzaakt door één van de overige vraagfactoren. De prijs blijft wel gelijk.

Prijselasticiteit van de vraag

Procentueel verandering van de vraag door een procentuele verandering van de prijs

Inelastische vraag

Als de gevraagde hoeveelheid niet reageert op een prijsverandering (de uitkomst van de elasticiteit = $0$)

Inkomenselasticiteit van de vraag

Geeft aan in hoeverre of de vraag naar een product verandert als het inkomen verandert

Inferieure goederen

Goederen waar minder van gekocht wordt als het inkomen stijgt

Substitutiegoederen

Goederen die eenvoudig te vervangen zijn door andere goederen

Complementaire goederen

Goederen die elkaar aanvullen. Het gebruik is positief gerelateerd aan het gebruik van een bepaald product.

Drempelinkomen

Het inkomen dat minimaal verdient moet worden voordat goederen aanschaft worden

Break-even afzet

Productie omvang waarbij heen winst of verlies is

Vraagcurve (vraagfunctie)

Geeft de vraag naar goederen bij een bepaalde prijs weer

Consumentensurplus

Het verschil tussen de tot stand gekomen prijs en het bedrag dat een vrager maximaal bereid is te betalen (betalingsbereidheid)

Afzet

Het aantal verkochte producten ($q$)

Omzet

De totale geldopbrengst van de verkopen (afzet $\times$ verkoopprijs) ($P \times Q$)

Constante kosten

Kosten die niet veranderen als je meer of minder gaat produceren. Deze kosten zijn dus onafhankelijk van de productieomvang.

Variabele kosten

Kosten die veranderen als je meer of minder gaat produceren. Deze kosten zijn dus afhankelijk van de productieomvang.

Break-evenomzet

Omzet waarbij een bedrijf geen winst of verlies maakt

Aanbodlijn

Dat is de lijn die verband weergeeft tussen de prijs en de aangeboden hoeveelheid van de totale aanbieders

Aanbodfactoren

1. De prijs van een goed of dienst; 2. De productiekosten; 3. Aantal aanbieders

Marktevenwicht

Punt waar vraag en aanbod aan elkaar gelijk zijn

Volledige mededinging (volkomen concurrentie)

Veel vragers en aanbieders die een homogeen product aanbieden op en transparante markt (makkelijk in- en uittreden) en waar de prijs (binnen bepaalde marges) vast staat

Monopolie

Marktvorm met $1$ aanbieder die zelf de prijs kan bepalen

Oligopolie

Marktvorm met enkele aanbieders (maximaal $10$) die samen meer dan $80\%$ marktaandeel hebben

Kartelvorming

Bedrijven die onderling afspraken maken over o.a. prijsvorming, verdeling van de markt. Kartelvorming is bij de wet verboden indien dit nadelig is voor de consument (hogere prijzen)

Monopolistische concurrentie

Marktvorm met veel aanbieders (=de concurrentie) en vrager gelijksoortig product. Alleen verschillen deze producten allemaal t.o.v. de concurrent. Ze zijn net iets anders dan die van de concurrent.

Privatisering

Het proces van verzelfstandiging van staatsbedrijven

Homogene goederen

Producten die in de ogen van de consument hetzelfde is

Heterogene producten

Product die in de ogen van de consument niet hetzelfde is

Productdifferentiatie

Producenten laten verschillen door bijv. vorm, kwaliteit, dienstverlening etc.

Prijsdiscriminatie

Bedrijven vragen voor hetzelfde product verschillende prijzen aan verschillende (groepen) klanten verkoopt. Prijsdiscriminatie is alleen mogelijk als je je klanten in verschillende segmenten kunt verdelen (bijv. op leeftijd of studerende groep).

4P’s (Marketingmix)

Product, Prijs, Plaats, Promotie