1/18
Woordenschat- en begrippenkaartjes over Hoofdstuk 1: Klieren (exocriene en endocriene klieren, schildklierwerking en hormoonfuncties) voor Anatomie & Fysiologie.
Effectoren
Onderdelen van het lichaam die reageren op prikkels, met name klieren en spieren.
Secretie
Het afgeven van een nuttig klierproduct, zoals traanvocht.
Excretie
Het afgeven van een niet nuttig klierproduct, zoals zweet.
Exocriene klier
Een klier met klierzakjes, weinig bloedvaten rondom en een afvoerbuis naar het uitwendig milieu; geeft klierproducten af aan het uitwendig milieu (uitwendige secretie of excretie, zoals speeksel-, zweet- en traanklieren).

Endocriene klier
Een klier bestaande uit groepjes kliercellen of klierblaasjes met veel bloedvaten rondom en zonder afvoerbuis; geeft klierproducten rechtstreeks af aan het bloed (inwendige secretie, zoals schildklier, bijnier en eierstokken).

Melkklier
Een exocriene klier die melk via melkgangen doorgeeft aan het uitwendig milieu ter hoogte van de tepel.

Schildklier
Klier in de hals net onder het strottenhoofd en voor de luchtpijp; gebruikt jodium als grondstof om thyroxine aan te maken en regelt de stofwisseling en het energieniveau.

Snelle schildklier
Toestand die leidt tot een versnelde stofwisseling, gewichtsverlies, zweten, een hoge hartslag en een warm gevoel.
Trage schildklier
Toestand die leidt tot een vertraagde stofwisseling, vermoeidheid, droge huid, trager denken en een koud gevoel.
Hypothalamus
Klier die hypofysestimulerend hormoon afgeeft om de hypofyse aan te zetten tot werking.
Hypofyse
Klier die groeihormoon (stimuleert de groei) en follikelstimulerend hormoon (regelt de ontwikkeling van zaad- en eicellen) afscheidt.
Pijnappelklier (epifyse)
Klier die het slaaphormoon melatonine produceert.
Thyroxine
Klierproduct van de schildklier dat de groei en stofwisseling beïnvloedt.
Bijnier
Klier die adrenaline aanmaakt om het lichaam voor te bereiden op snelle actie.
Nieren (hormonale functie)
Organen die het hormoon epo afgeven om de aanmaak van rode bloedcellen te stimuleren.
Alvleesklier (eilandjes van Langerhans)
Klierdeel dat glucagon en insuline produceert voor de regeling van het glucosegehalte in het bloed.

Eierstokken
Vrouwelijke klieren die oestrogeen en progesteron afgeven voor de ontwikkeling van secundaire geslachtskenmerken en een rol spelen bij menstruatie en zwangerschap.
Teelballen
Mannelijke klieren die testosteron produceren voor de ontwikkeling van secundaire geslachtskenmerken en de productie van zaadcellen.
Endocriene klieren van het menselijk lichaam
Het stelsel van inwendige klieren bestaande uit de hypothalamus, hypofyse, pijnappelklier (epifyse), schildklier, alvleesklier (eilandjes van Langerhans), bijnieren, nieren en eierstokken of teelballen.
