Selçuklu Tarihi, Haçlı Seferleri ve İlk Türk Beylikleri

Anadolu'nun yurt edinilme süreci, Selçuklu savaşları, Haçlı Seferleri, ilk Türk beylikleri, devlet görevlileri ve teşkilat kavramlarını içeren çalışma kartları.

Miryokefalon Savaşı (1176)

II. Kılıç Arslan zamanında Bizans ile yapılan, Anadolu'nun Türk yurdu olduğunu kesinleştiren ve Türklerin Anadolu'dan atılamayacağını kanıtlayan savaştır.

1. Haçlı Seferi

Doğunun zenginliklerine ulaşma arzusu, 1094 kıtlığı ve kutsal yerleri alma isteğiyle başlayan; Türkiye Selçuklularının başkentini İznik'ten Konya'ya taşımasına, Urfa ile Antalya'da kontluk ve Kudüs'te Latin Krallığı kurulmasına yol açan seferdir.

2. Haçlı Seferi

Musul Atabeyi İmameddin Zengi'nin Urfa Kontluğunu Hristiyanlardan geri alması üzerine başlayan, Selçuklu Sultanı Mesut'un başarı gösterdiği ve Haçlıların hedefine ulaşamadığı seferdir.

3. Haçlı Seferi

Selahaddin Eyyubi'nin Kudüs Latin Krallığına son vermesi üzerine başlayan; Haçlıların Anadolu'da II. Kılıç Arslan'a yenildiği ve Alman İmparatoru 3. Kommand'ın boğulması sonucu başarısızlıkla sonuçlanan seferdir.

4. Haçlı Seferi

Bizans'ın vadettiği parayı ödememesi sebebiyle amacından saparak İstanbul'un yağmalanmasına ve Bizans İmparatorluğu'nun dağılışa geçmesine neden olan seferdir.

Dandanakan Savaşı (1040)

Oğuz Türklerini topraklarında istemeyen Gazneliler ile Oğuzlar arasında yapılan, Gaznelilerin yenilgisiyle sonuçlanan ve Büyük Selçuklu Devleti'nin resmen kurulmasını sağlayan savaştır.

Pasinler Savaşı (1048)

Büyük Selçuklu Devleti ile Bizans arasında yapılan ilk savaş olup Selçukluların kazanmasıyla Anadolu'nun kapılarının Türklere aralandığı savaştır.

Malazgirt Savaşı (1071)

Selçukluların Bizans'ı mağlup ederek Anadolu'nun kapılarını Türklere ardına kadar açtığı, Anadolu'nun Türk yurdu olmasını ve ilk Türk devletlerinin kurulmasını sağlayan savaştır.

Avar Türkleri

Kalıcı olmak maksadıyla İstanbul'a gelip kuşatan fakat fethedemeyen, tarihte İstanbul'u kuşatan ilk Türk devletidir.

Oğuz Türkleri

Orta Asya'da Karahanlı baskısı sebebiyle Gazneli coğrafyasına göç eden ve sonrasında Anadolu'ya gelip kalıcı olmayı başaran Türk boyudur.

Saltuklular

Ebul Kasım Saltuk Bey tarafından Erzurum'da kurulan, Anadolu'da kurulan ilk Türk devletidir.

Mengücekliler

Mengücek Gazi tarafından Erzincan'da kurulan ve Anadolu'nun ilk külliyesi olan Divriği Külliyesi'ni inşa eden beyliktir.

Divriği Külliyesi

Mengücekliler tarafından inşa edilen, Anadolu'daki en önemli mimari şaheserlerden ve Anadolu'nun ilk külliyesi olan yapıdır.

Danişmentliler

Danişment Ahmet Gazi tarafından Sivas'ta kurulan, Anadolu'daki ilk Türk devletlerinin en güçlüsü olan ve ilk medreseyi inşa eden devlettir.

Yağıbasan Medresesi

Danişmentlilere ait olan ve Anadolu'da yapılan ilk medrese olma özelliği taşıyan tarihi yapıdır.

Artuklular

Artuk Bey tarafından kurulan; Hasankeyf, Harput ve Mardin olmak üzere 3 kol halinde varlığını sürdüren devlettir.

Malabadi Köprüsü

Artuklular dönemine ait olan ve bu devletin en önemli eseri olarak kabul edilen tarihi köprüdür.

Çaka Beyliği

İzmir'de kurulan ve Türk tarihinin ilk denizcisi kabul edilen Çaka Bey tarafından temelleri atılan beyliktir.

Veraset

Türklerde tahta geçiş usulüdür; genellikle ülke hanedanın ortak malı sayıldığından taht kavgalarına yol açmış ve ülkeyi zayıflatmıştır.

Emirü'l-Ümera

Selçuklularda vali veya beylerbeyi makamındaki üst düzey askeri ve idari yöneticidir.

Divan-ı Mezalim

Hükümdarın bizzat başkanlık ettiği, ağır suçluların davalarının görüldüğü mahkemedir.

Sultanü'l-Berr ve'l-Bahr

Türkiye Selçuklu hükümdarlarının kullandığı, 'karaların ve denizlerin sultanı' anlamına gelen unvandır.

Gulam Sistemi

Türk-İslam devletlerinde savaş esiri, para ile satın alınan ya da hediye olarak gelen askerlerden oluşan birlik sistemidir.

İkta Sistemi

Selçuklu Türklerinde belirli devlet görevlerinin ve askeri hizmetlerin toprak işletilmesi yoluyla yerine getirilmesi yöntemidir.

Reisü'l-Bahr

Türkiye Selçuklularında deniz kuvvetleri komutanına verilen unvandır.

Baba İshak ve Baba İlyas İsyanları

Sadettin Köpek'in kötü yönetimi, ağır vergiler ve Türkmen halkının küstürülmesi neticesinde çıkan, Selçuklu'nun zaafını Moğollara gösteren isyanlardır.

Kösedağ Savaşı (1243)

İç isyanlar sebebiyle zayıflayan Türkiye Selçuklularının Moğollara yenilerek dağılış sürecine girmesine yol açan savaştır.

Amid

Selçuklu idari teşkilatında sivil vali olarak görev yapan kişidir.

Şıhne

Selçuklularda şehir ve vilayetlerde görev yapan askeri valiye verilen unvandır.

Âmil

Selçuklu devlet teşkilatında mali işlerden ve vergilerin toplanmasından sorumlu olan görevlidir.

Muhtesip

Selçuklularda çarşı, pazar düzeni ve belediye işlerinden sorumlu olan görevlidir.

Subaşı (Serleşker)

Selçuklularda şehir güvenliğinden ve asayişten sorumlu olan komutandır.

Berid

Selçuklu teşkilatında haberleşme ve posta işlerini yürüten görevlidir.

Pervane

Türkiye Selçuklu Devleti'nde arazi ve ikta kayıtlarını tutmakla görevli olan divan yetkilisidir.

Naib-i Saltanat

Türkiye Selçuklularında hükümdarın bulunmadığı durumlarda ona vekâlet eden, saltanat naibi olan görevlidir.