1/18
Looks like no tags are added yet.
W jakim miejscu powstają limfocyty B i T, a gdzie zachodzi proces dojrzewania limfocytów?
Zarówno limfocyty B, jak i T powstają w szpiku kostnym. Dojrzewanie limfocytów B u płodu zachodzi w wątrobie (do 3 trymestru), a potem w szpiku kostnym, podczas gdy limfocyty T dojrzewają w centralnym narządzie limfatycznym – grasicy, a ostatecznie w narządach obwodowych, takich jak śledziona i węzły chłonne.
Na czym polega selekcja beta w procesie dojrzewania limfocytów T (faza komórek potrójnie ujemnych DN)?
Jest to proces sprawdzenia poprawności rearanżacji genów dla łańcucha beta (VDJ). W prawidłowych limfocytach T dochodzi do wyłączenia allelicznego (zablokowania rearanżacji genów dla TCR beta). Po pomyślnej selekcji beta komórki DN4 zaczynają tworzyć antygeny CD4 i CD8.
Czym różni się selekcja pozytywna od negatywnej w późnej fazie dojrzewania limfocytów T w grasicy?
W selekcji pozytywnej w korze grasicy przeżywają limfocyty, w których pomyślnie zrearanżowano geny VJ dla łańcucha alfa i potrafią one rozpoznać własne antygeny MHC. Selekcja negatywna (głównie na granicy kory i rdzenia) polega na usunięciu na drodze apoptozy limfocytów autoreaktywnych.
Jak w przypadku dojrzewania limfocytów B wygląda proces selekcji pozytywnej i negatywnej?
Selekcja pozytywna polega na sprawdzeniu, czy łańcuch ciężki miu łączy się pomyślnie z łańcuchem lekkim. Selekcja negatywna to z kolei usunięcie komórek autoreaktywnych – niedojrzałe tranzytowe limfocyty B, które trafią do śledziony i rozpoznają własne antygeny, ulegają obumarciu.
Jakie białka, w podanej kolejności, są zaangażowane w wieloetapowy proces przechodzenia krążących limfocytów do węzłów chłonnych przez HEV (High Endothelial Venules)?
Wymień trzy główne subpopulacje limfocytów B (B1, B2, regulatory) oraz z jakimi antygenami i markerami się one kojarzą?
Limfocyty B1 produkują przeciwciała bez pomocy limfocytów T (komórki z jam ciała). Limfocyty B2 to klasyczne grudkowe komórki B (FO) i komórki strefy brzeżnej (MZ), które posiadają wysokie poziomy CD19 i IgM. Limfocyty regulatorowe mają markery takie jak CD1d.
Jak przebiega różnicowanie naiwnego limfocytu T w poszczególne populacje T pomocniczych (Th1, Th2, Th17, Treg, Tfh) po aktywacji w węźle?
Th1 (pod wpływem IL-12 tworzy IFN-gamma by zwalczać wirusy i bakterie wewnątrzkomórkowo)
Jak przebiega różnicowanie limfocytów CD8+ w obecności różnych cytokin?
Prekursory CD8+ w obecności IFN-gamma (i braku IL-4) stają się komórkami Tc1 wydzielającymi IL-2 i IFN-gamma. Jeśli natomiast w środowisku dominuje IL-4 (i brakuje IFN-gamma), przekształcają się w komórki Tc2, które wydzielają IL-4, IL-5 i IL-10.
Czym charakteryzują się komórki NKT w porównaniu do klasycznych limfocytów T i komórek NK?
Komórki NKT to hybrydowa podgrupa limfocytów (T alfa-beta). W przeciwieństwie do klasycznych limfocytów T nie rozpoznają peptydów na MHC I i II, ale antygeny lipidowe prezentowane przez cząsteczki CD1d. Potrafią gwałtownie i bardzo szybko wydzielać cytokiny takie jak IFN-gamma i IL-4.
Jakie są podstawowe właściwości i funkcje komórek NK?
Należą do dużych limfocytów ziarnistych (LGL) i stanowią ok. 10% limfocytów krwi obwodowej. Zabijają spontanicznie zakażone wirusem komórki i komórki nowotworowe bez restrykcji MHC, a najważniejszą cytokiną wspierającą ich proliferację jest IL-15.
Wymień dwie główne populacje komórek NK (oparte na ekspresji CD56 i CD16) oraz podaj ich funkcje?
Komórki CD56 dim (słaba ekspresja CD56) stanowią >90% we krwi, mają dużo ziaren litycznych, silny efekt cytotoksyczny, a ich główna funkcja to ADCC i naturalna cytotoksyczność. Komórki CD56 bright (silna ekspresja CD56) nie mają ziaren CD16, dominują w węzłach chłonnych, produkują dużo cytokin (np. IFN-gamma, GM-CSF) i stanowią pulę macicy uNK.
Na czym polega zasada "zgodności w zakresie MHC", determinująca brak zabijania przez komórkę NK (tzw. "missing self")?
Zdrowa komórka wykazuje ekspresję własnego MHC I, które wiąże się z hamującym receptorem KIR na komórce NK, generując silny sygnał negatywny (blokujący zabicie). Kiedy nowotwór lub wirus obniży ekspresję MHC I, brak sygnału hamującego przy jednoczesnym działaniu sygnału z receptora aktywującego na NK prowadzi do zabicia komórki.
Jak działają alogeniczne komórki NK u pacjenta i czy atakują jego zdrowe tkanki (GvHD)?
Alogeniczne (obce) komórki NK nie odczytują MHC I biorcy na komórkach rakowych jako "swoich", więc nie mają sygnału hamującego (co pozwala na silniejsze niszczenie białaczki). Z drugiej strony, nie zabijają one zdrowych komórek gospodarza, ponieważ aby zabić cel, komórka NK musi otrzymać sygnał z receptora aktywującego, którego na zdrowych tkankach nie ma.
Jakie białka są składnikami litycznych ziarnistości cytotoksycznych (u CTL i NK) i jaka jest ich funkcja?
Perforyna: wbudowuje się w błonę celowanej komórki tworząc kanały (pory). Granzymy (np. granzym A i B): wnikają przez pory, w cytozolu aktywują szlaki apoptozy za pomocą kaspaz. Granulizyna: uszkadza błony komórkowe.
Jak Granzym A i Granzym B prowadzą do zniszczenia komórki po wniknięciu do niej przez kanał perforynowy?
Granzym A działa destrukcyjnie na DNA – m.in. niszczy nukleolinę, degraduje histon H1, niszczy laminę oraz unieczynnia enzymy naprawcze. Granzym B to klasyczny induktor apoptosomu – atakuje kaspazy efektorowe (3 i 7) aktywując procesy apoptotyczne komórki docelowej.
Czym jest zespół hemofagocytowy (Hemofagocytarna limfohistiocytoza - HLH) i co leży u jego podstaw?
HLH to śmiertelnie groźny stan hiperzapalenia z uogólnioną hiperferrytynemią (często >2000 ng/ml) oraz cytopeniami. U dzieci (wrodzona HLH) często wynika z dziedzicznej dysfunkcji (niesprawności) komórek NK i cytotoksycznych limfocytów T (brak odpowiedniego tłumienia reakcji), co skutkuje niekontrolowanym pochłanianiem własnych komórek krwi przez makrofagi w szpiku.
Na czym polega mechanizm apoptozy wywołany przez receptory z rodziny TNF (FASL) w wykonaniu limfocytu T cytotoksycznego (CTL)?
Zamiast ziaren litycznych z granzymem, zaktywowany limfocyt CD8+ CTL produkuje na swojej błonie ligand FASL, który mocno łączy się z receptorem śmierci FAS na komórce nowotworowej. Połączenie FASL-FAS powoduje aktywację proteazy P19 oraz kaspaz (kaspaza 8), co skutkuje bezpośrednią apoptozą komórki nowotworowej.
Na czym polega cytotoksyczność komórkowa zależna od przeciwciał (ADCC) z udziałem różnych komórek efektorowych?
Gdy przeciwciała (np. IgG lub IgE) opłaszczą intruza, komórki efektorowe takie jak komórki NK (FcgRIII - CD16), eozynofile czy neutrofile łapią za ich odstające ramiona Fc swoimi własnymi receptorami (FcR), co bezpośrednio aktywuje u nich degranulację i wpompowywanie morderczych enzymów w opłaszczony cel.
W jaki sposób komórki żerne (np. makrofagi) są zdolne do cytotoksyczności po rozpoznaniu i aktywacji w pobliżu guza rakowego?
Aktywowane makrofagi zamiast używać perforyn i granzymów, potrafią masowo produkować pożerające błonę substancje: reaktywne formy tlenu (ROS) i azotu (NO), a także wylewać proteazy lizosomalne. Dodatkowo mogą wydzielać induktory apoptozy m.in. TNF-alfa i ligand TRAIL, doprowadzając do destrukcji komórki z rakiem.