1/63
Looks like no tags are added yet.
adequate voeding
geschikte/gepaste voeding (om ziekte te voorkomen)
== op maat van persoon met groei en ontwikkeling als doel
keelholte
farynx
slokdarm
oesophagus
dunne darm (delen)
duodenum
jejunum
ileum
peristaltiek
duwt de spijsbrij door het spijsverteringskanaal
segmentatiebewegingen
kneden en verkleinen de spijsbrij in de dunne darm
mechanische digestie
fysieke bewerking van vast voedsel door tong en tanden en de knedende en mengende bewegingen in het maag-darmkanaal met als doel oppervlaktevergroting vh voedsel zodat het voedsel makkelijker kan afgebroken worden door enzymen
chemische digestie
verschillende enzymen zorgen voor de chemische afbraak v voedsel tot kleinere organische bouwstoffen (=hydrolyse) die kunnen opgenomen worden doorheen de darmwand
ingestie
opname v voedsel via de mond
secretie
productie v water, zuren, buffers, enzymen door het epitheel vh maagdarmstelsel en door de accessoire organen
opname
verplaatsing v kleine organische moleculen, elektrolyten, vitaminen, minderalen en water doorheen de wand vh maagdarmstelsel
excretie
= uitscheiding
verwijdering van niet-gebruikte en afvalstoffen
dysfagie
slikstoornissen
odynofagie
pijn bij of vlak na het slikken
globusgevoel
het constante gevoel dat er een brok in je keel zit of dat je keel wordt dichtgeknepen, terwijl er bij onderzoek geen fysieke blokkade of afwijking te vinden is
= sensatiestoornis/oversensatie
systemische aandoeningen
iets mis in het maag-darmstelsel maar daarbuiten ook nog problemen/beperkingen
harde verhemelte (mond)
palatum durum
zachte verhemelte (mond)
palatum molle
aantal tanden
kind = 20
volwassene = 32
Stomatitis
ontsteking vh mondslijmvlies
meest voorkomende mondkanker
plaveiselcelcarcinoom
strottenhoofd
larynx
dysfagie
slikstoornis / stoornis in het slikvermogen
achalsie
onderste sphincter blijft dicht == opstapeling van voedselbolus in slokdarm
Dysfagie
stoornis in het slikvermogen
=/ globusgevoel, eetstoornissen, motorische problemen (om zich te voeden)
orofaryngeale dysfagie
problemen thv mond (orale fase) of thv keel (faryngeale fase)
oesofagale dysfagie
ontstaat door verstoorde peristaltiek of door obstructie vd doorstroming van de bolus naar de maag
achalasie
oesofagale spasmen
achalasie
onderste sphincter blijft dicht == opstapeling van voedselbolus
ontwikkelingsdysfagie
moeilijk of niet slikken
kinderen: afwijkingen, ziekten of ontwikkelingsstoornissen (te vroeg geboren)
presbyfagie
verworven dysfagie
op latere leeftijd: ouderdom leidt tot verminderde spierkracht en vertraging vd slikbeweging
acute dysfagie
tgv cerebrovasculair accident (CVA) of beroerte, hersenbloeding, traumatisch hersenletsel, neurochirurgische ingreep dysfagie ontwikkelen
chronische dysfagie
wnr een acute dysfagie niet recupereert
degeneratieve dysfagie
bij inflammatoire aandoeningen en progressieve neurodegeneratieve aandoeningen (= besef niet hebben van hoe of wnr te slikken)
congenitaal
aangeboren afwijkingen
bv: schisis (door foliumzuur tekort bij zwangerschap) kan zorgen voor dysfagie
iatrogeen
een aandoening of schade is veroorzaakt door medisch handelen of ingrijpen
Aspiratie
verslikken
odynofagie
pijn bij slikken
aspiratiepneumonie
longontsteking die ontstaat doordat voedsel, drank, speeksel of maaginhoud per ongeluk in de luchtpijp en longen terechtkomt
divertikel van zenker
een mucosa uitstulping doorheen de wand vd slokdarm thv de overgang farynx en slokdarm
kan voedsel in komen en rotten
organische dysfagie
vernauwing vh lumen door een organisch letsel: tumor, strictuur
functionele dysfagie
contractie van muscularis (spasmen, achalasie) veroorzaken dysfagie
impactiopijn
retrosternale pijn die veroorzaakt wordt door spiercontracties proximaal aan de vastzittende voedselbolus (achter borstbeen (spieren trekken samen))
pyrosis
= zuurbranden
branderig gevoel achter borstbeen — vaak gepaard met terugvloei van maagzuur tot de mond
watersliktest
enkele slokjes water drinken 🡪 slikfunctie evalueren
= uiterlijke evaluatie
oraal onderzoek
onderzoek naar de mondstructuren, de mondbewegingen, de gevoeligheid van de mond en de beweging van het strottenhoofd en omliggende structuren in de hals
VFES
(= videofluoroscopic evaluation of swallowing): radiologisch onderzoek met contrastvloeistof om anatomie en fysiologie van slikken te bestuderen
FEES
(= fiberoptic endoscopic examination of swallowing): kleine dunne camera via neus 🡪 slikken van voedsel-bolussen van verschillende consistentie te evalueren
oesophagitis
ontsteking vh slokdarmslijmvlies
GERD
gastro-esophageal reflux disease
= wnr frequent last van terugvloeiend maagzuur
peptische ulcers
kleine zweertjes die ontstaan in de slokdarm en na verloop van tijd fibroseren = litteken == vernauwing — eventueel evolueren tot barrett’s oesophagus
stricturen
fibroserende ulcera veroorzaken een verdikking vd wand vd slokdarm == vernauwing en slikproblemen
hematemesis
bloed overgeven
melena
bloed in diaree
ferriprieve anemie
bloedarmoede die ontstaat door een tekort aan ijzer in het lichaam
metaplasie
de omkeerbare verandering van het ene celtype naar een ander celtype op een plaats waar dat normaal niet voorkomt
displasie
afwijking in de vorm, groei of structuur van cellen, weefsels of organen

sliding hernia

para-oesophagale hernia
achalasie
motiliteitsstoornis: degeneratie vd neuronen die onderste sfincter bezenuwen == geen sfincter relaxatie = stase van voedsel in slokdarm
levercirrose
chronische en onomkeerbare leveraandoening waarbij gezond leverweefsel is beschadigd en vervangen door littekenweefsel
== belemmert bloedstroom door lever
nasale regurgitatie
ongewild terugvloeien van eten, drinken of vloeistoffen via de neus tijdens of na het slikken. Dit gebeurt wanneer de afsluiting tussen de keel- en neusholte onvoldoende werkt
regurgitatie
het terugstromen v maaginhoud naar de mond
metastasering
uitzaaiing
transmuraal
groei doorheen alle histologische lagen
(mucosa, submucosa, muscularis)