vocab 1

factual

IPA: /ˈfæktʃuəl/
Common meanings: thuộc sự thật; dựa trên sự kiện/thực tế; mang tính khách quan, thực tế.

Word family

Word	Loại	Nghĩa
fact	n	sự thật, sự kiện
factual	adj	thuộc sự thật, dựa trên sự kiện
factually	adv	trên thực tế, xét về mặt sự kiện
factuality	n	tính thực tế/tính xác thực

Word structure

fact + -ual

• fact = sự thật, sự kiện

• -ual = liên quan đến / có tính chất của

Cơ chế nghĩa:

fact = sự thật → factual = thuộc về sự thật → dựa trên sự kiện thực tế

Root expansion

FACT = làm / tạo / điều đã được làm → sự kiện, sự thật

Word	Cơ chế	Nghĩa
fact	điều đã xảy ra/thực tế	sự thật, sự kiện
factual	fact + -ual	dựa trên sự thật
factor	thứ tạo ra/khiến điều gì xảy ra	yếu tố
manufacture	manu + fact	làm bằng tay → sản xuất
artifact	arti + fact	thứ được con người làm ra → hiện vật
benefactor	bene + fact + -or	người làm điều tốt → ân nhân

Synonyms: objective, accurate, realistic
Antonyms: fictional, imaginary, false, subjective

confuse

IPA: /kənˈfjuːz/
Common meanings: làm ai bối rối; khiến nhầm lẫn; nhầm lẫn cái này với cái kia.

Word family

Word	Loại	Nghĩa
confuse	v	làm bối rối, nhầm lẫn
confused	adj	bối rối, không hiểu
confusing	adj	gây bối rối
confusion	n	sự bối rối, nhầm lẫn

Word structure

con-/com- + fus + -e

• con- = together / cùng nhau

• fus = pour → đổ, hòa vào

• -e = phần kết thúc của động từ

Cơ chế nghĩa:

cùng nhau + đổ/hòa vào → trộn lẫn → không phân biệt được → nhầm lẫn

Root expansion

FUS = pour = đổ, hòa vào

Word	Cơ chế	Nghĩa
fuse	hòa vào nhau	nung chảy/kết hợp
fusion	sự hòa nhập	sự hợp nhất
diffuse	di + fus → đổ lan ra	khuếch tán
infuse	in + fus → đổ vào	truyền/đưa vào
transfuse	trans + fus → đổ qua	truyền (máu)
profuse	pro + fus → đổ ra nhiều	dồi dào

Synonyms: bewilder, perplex, puzzle, mix up
Antonyms: clarify, explain, distinguish, enlighten

re enactment

IPA: /ˌriː ɪˈnæktmənt/

Common meanings: sự tái hiện/tái dựng một sự kiện, đặc biệt là sự kiện lịch sử.

Word family

Word	Loại	Nghĩa
enact	v	ban hành; diễn lại
reenact	v	tái hiện, diễn lại
enactment	n	sự ban hành; sự diễn lại
reenactment	n	sự tái hiện/tái dựng

Word structure

re- + enact + -ment

• re- = again → lại, một lần nữa

• act = do, drive → làm, hành động

• -ment = hành động/quá trình/kết quả

Cơ chế nghĩa:

lại + hành động → thực hiện lại một hành động/sự kiện → tái hiện

tragic

IPA: /ˈtrædʒɪk/

Common meanings: bi thảm; thảm thương; gây đau buồn.

Word family

Word	Loại	Nghĩa
tragedy	n	bi kịch
tragic	adj	bi thảm
tragically	adv	một cách bi thảm

Word structure

trag + -ic

• trag- = tragedy → bi kịch

• -ic = có tính chất/liên quan đến

Cơ chế nghĩa:

tragedy = bi kịch → tragic = mang tính chất của bi kịch → bi thảm

Root expansion

TRAG = goat / tragedy

Nguồn gốc khá thú vị: Greek tragōidia liên quan đến “goat + song”, từ đó phát triển thành khái niệm tragedy.

Các từ học thực tế:

tragedy → tragic → tragically

Synonyms: disastrous, devastating, heartbreaking, sorrowful
Antonyms: fortunate, joyful, happy, comic

narrator

IPA: /nəˈreɪtər/

Common meanings: người kể chuyện; người thuật lại; người dẫn chuyện.

Word family

Word	Loại	Nghĩa
narrate	v	kể lại, thuật lại
narration	n	lời/sự thuật lại
narrator	n	người kể chuyện
narrative	n/adj	câu chuyện/lời tường thuật; mang tính tự sự
narrative	adj	thuộc về tường thuật

Word structure

narrat + -or

• narrat- = tell → kể

• -or = người thực hiện hành động

Cơ chế nghĩa:

kể + người làm hành động → người kể → narrator

Root expansion

NARR = tell = kể, thuật lại

Word	Cơ chế	Nghĩa
narrate	kể	thuật lại
narrator	người kể	người kể chuyện
narration	quá trình kể	lời tường thuật
narrative	thứ được kể	câu chuyện/lời tự sự

Synonyms: storyteller, commentator, storyteller
Antonyms: — (không có antonym trực tiếp)

comrade

IPA: /ˈkɒmreɪd/ hoặc /kəˈrɑːd/

Common meanings: đồng chí; đồng đội; người bạn/đồng hành cùng một nhóm, lý tưởng hoặc hoàn cảnh.

Word structure

comrade ← French camarade

Từ này không nên tách máy móc thành com- + ... theo nghĩa “cùng + ...”. Nó phát triển từ một từ có nghĩa liên quan đến companion/roommate.

Cơ chế nghĩa:

người cùng chia sẻ một không gian/hoàn cảnh → người đồng hành → đồng đội/đồng chí

Root expansion

CAMAR-/CAMER = chamber/room = phòng

Có liên hệ lịch sử với Latin camera = chamber/room.

Word	Nghĩa
camera	máy ảnh
chamber	phòng
comrade	người cùng chia sẻ hoàn cảnh → đồng chí/đồng đội

Synonyms: companion, fellow, colleague, ally
Antonyms: enemy, opponent, adversary

morale

IPA: /məˈrɑːl/

⚠ Rất dễ nhầm với moral.

Common meanings: tinh thần, sĩ khí, ý chí/tâm trạng chung của một nhóm.

morale ≠ moral

• morale = tinh thần

• moral = đạo đức / bài học đạo đức

Word family

Word	Loại	Nghĩa
morale	n	tinh thần, sĩ khí
moral	adj/n	đạo đức; bài học đạo đức
morality	n	đạo đức, tính đạo đức
morally	adv	về mặt đạo đức

⚠ morale và moral không nên coi là cùng một word family hiện đại hoàn toàn, dù chúng có liên hệ lịch sử.

Word structure

morale ← French moral ← Latin moralis

• moral- = liên quan đến tinh thần/đạo đức

• -e = hình thức vay mượn từ tiếng Pháp

Cơ chế nghĩa:

trạng thái tinh thần → tinh thần/ý chí của một cá nhân hoặc tập thể

Synonyms: spirit, confidence, enthusiasm, team spirit
Antonyms: discouragement, pessimism, low spirits

collide

Common meanings: va chạm; đâm vào nhau; xung đột.

Word family

Word	Loại	Nghĩa
collide	v	va chạm; xung đột
collided	v	đã va chạm
collision	n	vụ/sự va chạm
collisional	adj	thuộc về va chạm

Word structure

col- + lid + -e

• col- ← con- = together → cùng nhau

• lid ← laedere = strike/hurt → đánh, va vào

• -e = kết thúc động từ

Cơ chế nghĩa:

cùng nhau + đánh/va → hai vật đánh vào nhau → va chạm

Root expansion

LAED / LES = strike/hurt = đánh, gây tổn thương

Có thể gặp trong:

• collision = sự va chạm

• collude ❌ không phải cùng root theo cách học nghĩa đơn giản; đừng gom chỉ vì col-.

Synonyms: crash, bump, strike, clash
Antonyms: avoid, separate, evade

commander

IPA: /kəˈmɑːndər/

Common meanings: chỉ huy; người chỉ huy, đặc biệt trong quân đội.

Word family

Word	Loại	Nghĩa
command	n/v	mệnh lệnh; chỉ huy
commander	n	người chỉ huy
commanding	adj	có quyền chỉ huy; nổi bật/áp đảo
commandment	n	điều răn, mệnh lệnh

Word structure

command + -er

• command = ra lệnh / chỉ huy

• -er = người thực hiện hành động

Cơ chế nghĩa:

command = chỉ huy → command + person → người chỉ huy

Root expansion

MAND = order / send = ra lệnh, gửi

Word	Cơ chế	Nghĩa
command	ra lệnh	chỉ huy
commander	người ra lệnh	người chỉ huy
mandate	mệnh lệnh chính thức	sự ủy nhiệm/mệnh lệnh
demand	de + mand	yêu cầu mạnh mẽ
mandate	mand + -ate	mệnh lệnh/ủy quyền

Synonyms: leader, officer, chief, captain
Antonyms: subordinate, follower

casualty

Common meanings

casualty = người bị thương/chết trong chiến tranh, tai nạn, thảm họa; thương vong

casualties = các trường hợp/người thương vong.

Word family

Word	Loại	Nghĩa
casual	adj	bình thường, không chính thức
casually	adv	một cách bình thường
casualty	n	người/vật chịu thương vong
casualties	plural	thương vong

⚠ casualty và casual có liên hệ từ nguyên nhưng nghĩa hiện đại đã tách khá xa.

Word structure

casual + -ty

• casual ← Latin cadere = fall → rơi

• -ty = trạng thái/tính chất

Cơ chế nghĩa lịch sử:

xảy ra ngẫu nhiên/bất ngờ → người bị ảnh hưởng bởi một sự kiện bất ngờ → casualty = người bị thương/vong

Synonyms: victim, fatality (fatality thường nhấn mạnh người chết)
Antonyms: survivor (theo ngữ cảnh)

Nhưng causality là gì?

Nếu bạn thực sự muốn từ causality:

causality /kɔːˈzæləti/ = quan hệ nhân quả

cause + -ality → quan hệ giữa nguyên nhân và kết quả

Root:

CAUS = cause = nguyên nhân

→ cause → causal → causality

casualty ≠ causality

sovereignty

IPA: /ˈsɒvrənti/ hoặc /ˈsɑːvrənti/

Common meanings: chủ quyền; quyền tối cao; quyền tự quyết của một quốc gia.

Word family

Word	Loại	Nghĩa
sovereign	n	quân chủ/người có chủ quyền
sovereign	adj	có chủ quyền, tối cao
sovereignty	n	chủ quyền
sovereignly	adv	một cách tối cao (hiếm)

Word structure

sovereign + -ty

• sovereign = người/quyền lực tối cao

• -ty = trạng thái/tính chất

Cơ chế nghĩa:

sovereign = tối cao → sovereignty = trạng thái/quyền lực tối cao → chủ quyền

Root expansion

SOVEREIGN có nguồn gốc từ Old French soverain = supreme / highest.

Các từ liên quan trực tiếp:

sovereign → sovereignty

Không nên cố chia sov + reign để đoán nghĩa hiện đại, dù hình thức reign rất dễ khiến người học liên tưởng đến “cai trị”.

Synonyms: independence, autonomy (gần nghĩa trong một số ngữ cảnh)
Antonyms: dependence, subordination

torture

IPA: /ˈtɔːrtʃər/

Common meanings: tra tấn; hành hạ; sự đau đớn cực độ.

Word family

Word	Loại	Nghĩa
torture	n/v	sự tra tấn; tra tấn
torturer	n	kẻ/người tra tấn
torturous	adj	đau đớn, cực khổ
tortured	adj	bị hành hạ; đau khổ

Word structure

tort + -ure

• tort ← Latin torquere = twist → vặn, xoắn

• -ure = hành động/trạng thái/kết quả

Cơ chế nghĩa:

twist = vặn xoắn → gây đau bằng cách “vặn/xoắn” → tra tấn → gây đau đớn cực độ

Root expansion

TOR(T) = twist = xoắn, vặn

Word	Cơ chế	Nghĩa
torture	twist → gây đau	tra tấn
torment	làm đau khổ	hành hạ
distort	dis + tort → xoắn lệch	bóp méo
contort	con + tort → xoắn lại	làm méo/vặn
retort	re + tort → quay lại	đáp trả

Synonyms: torment, abuse, maltreat
Antonyms: comfort, soothe, relieve

tumor

IPA: /ˈtuːmər/

Common meanings: khối u; sự phát triển bất thường của mô.

Word family

Word	Loại	Nghĩa
tumor	n	khối u
tumorous	adj	có khối u
tumoral	adj	thuộc khối u

Word structure

tumor ← tum- + -or

• tum- = swell → sưng/phồng lên

• -or = trạng thái/quá trình

Cơ chế nghĩa:

swell = phồng lên → một phần cơ thể phồng lên bất thường → khối u

Root expansion

TUM = swell = phồng, sưng

Word	Cơ chế	Nghĩa
tumor	thứ phồng lên	khối u
tumorous	tumor + -ous	có khối u
contumely	❌ không cùng root nghĩa này	—

Root này ít hữu ích hơn một số root khác trong SAT/IELTS.

Synonyms: growth, mass (tùy ngữ cảnh; không hoàn toàn đồng nghĩa)

obsolete

IPA: /ˌɒbsəˈliːt/

Common meanings: lỗi thời; không còn được sử dụng; đã bị thay thế bởi thứ mới hơn.

Word family

Word	Loại	Nghĩa
obsolete	adj	lỗi thời
obsolescence	n	sự lỗi thời
obsolescent	adj	đang trở nên lỗi thời

Word structure

ob- + sol + -ete

Nguồn gốc sâu hơn liên quan đến Latin obsolescere = trở nên cũ/mòn, không còn được sử dụng.

• ob- = away/from → ra khỏi

• solesc-/sol = grow/become → trở nên

• -escence = quá trình trở thành

Cơ chế nghĩa:

trở nên cũ/không còn được dùng → lỗi thời → obsolete

Root expansion

OBSOLESC = become worn out / become outdated = trở nên cũ, lỗi thời

Word	Nghĩa
obsolete	lỗi thời
obsolescence	sự lỗi thời
obsolescent	đang trở nên lỗi thời

Synonyms: outdated, outmoded, antiquated, superseded
Antonyms: modern, current, up-to-date, contemporary

commerce

Pronunciation: /ˈkɒmɜːrs/
Common meanings: thương mại; hoạt động mua bán, kinh doanh.

A. Word family

Word	POS	Nghĩa
commerce	n	thương mại
commercial	adj/n	thuộc thương mại; quảng cáo
commercially	adv	về mặt thương mại
commercialize	v	thương mại hóa

B. Structure

com- + merce

• com- = together → cùng nhau

• merce ← Latin merx/mercis = goods → hàng hóa

Cơ chế:

cùng nhau + hàng hóa → trao đổi hàng hóa → thương mại

C. Root expansion —MER(C) = trade/goods

Word	Cơ chế	Nghĩa
commerce	trade	thương mại
merchant	người buôn bán	thương nhân
merchandise	hàng hóa để bán	hàng hóa
mercantile	thuộc buôn bán	thuộc thương mại
commercial	thuộc commerce	thương mại

Synonyms: trade, business, trading
Antonyms: — (không có antonym trực tiếp)

exponential

Pronunciation: /ˌekspəˈnenʃəl/
Common meanings: theo cấp số nhân; tăng/giảm cực nhanh theo một tỷ lệ ngày càng lớn.

A. Word family

Word	POS	Nghĩa
exponent	n	số mũ; người/đại diện cho một quan điểm
exponential	adj/n	theo hàm mũ; hàm mũ
exponentially	adv	theo cấp số nhân

B. Structure

ex- + pon + -ent + -ial

• ex- = out → ra ngoài

• pon/pos = put → đặt

• -ent = chỉ người/vật hoặc trạng thái

• -ial = thuộc về/có tính chất

Cơ chế sâu:

put/đặt → đặt một số lên “cao hơn” → exponent = số mũ

Trong toán học:

23 → 3 là exponent.

exponential = liên quan đến exponent → hàm mũ / tăng theo cấp số nhân.

C. Root expansion —PON/POS = put/place = đặt

Word	Cơ chế	Nghĩa
position	đặt vào một vị trí	vị trí
impose	đặt lên	áp đặt
propose	đặt ra trước	đề xuất
expose	đặt ra ngoài	phơi bày
deposit	đặt xuống	gửi/ký gửi
compose	đặt cùng nhau	cấu thành
oppose	đặt đối lại	phản đối

Synonyms: geometric (không đồng nghĩa hoàn toàn), rapidly increasing (khi nói về growth)
Antonyms: linear, constant (trong ngữ cảnh toán học/tăng trưởng)

decompose

Pronunciation: /ˌdiːkəmˈpoʊz/
Common meanings: phân hủy; phân rã; phân tích thành các phần nhỏ hơn.

A. Word family

Word	POS	Nghĩa
compose	v	cấu thành
composition	n	thành phần/cấu tạo
decompose	v	phân hủy; phân tách
decomposition	n	sự phân hủy/phân rã

B. Structure

de- + com- + pos + -e

• de- = down / apart / remove → xuống, tách khỏi

• com- = together → cùng nhau

• pos = put → đặt

Cơ chế:

compose = đặt các phần cùng nhau → cấu thành
de + compose = tách những phần đã đặt cùng nhau → phân tách/phân hủy

C. Root expansion —POS/PON = put

position, impose, propose, expose, deposit, compose, oppose

Synonyms: break down, disintegrate, decay, separate
Antonyms: compose, assemble, combine, integrate

malnutrition

Pronunciation: /ˌmælnuːˈtrɪʃən/
Common meanings: suy dinh dưỡng; tình trạng thiếu hoặc mất cân bằng dinh dưỡng.

A. Word family

Word	Nghĩa
nutrition	dinh dưỡng
nutritional	thuộc dinh dưỡng
nourish	nuôi dưỡng
malnutrition	suy dinh dưỡng

B. Structure

mal- + nutrition

• mal- = bad / poorly → xấu, không đúng, thiếu phù hợp

• nutri = nourish/feed → nuôi dưỡng

• -tion = quá trình/trạng thái

Cơ chế:

xấu/không đúng + nuôi dưỡng → dinh dưỡng không đầy đủ/không cân bằng → suy dinh dưỡng

C. Root expansion —NUTRI = nourish/feed

Word	Nghĩa
nutrition	dinh dưỡng
nutrient	chất dinh dưỡng
nourish	nuôi dưỡng
nutritional	thuộc dinh dưỡng
malnutrition	suy dinh dưỡng

Affix rất đáng học:MAL-

mal- = bad / wrong / abnormal

• malfunction = hoạt động sai

• malpractice = hành vi thực hành sai

• malicious = có ác ý

• maladjusted = thích nghi không tốt

• malnutrition = dinh dưỡng không tốt

Synonyms: undernutrition, nutritional deficiency
Antonyms: adequate nutrition, nourishment

robust

Pronunciation: /roʊˈbʌst/
Common meanings: mạnh mẽ, khỏe; chắc chắn; có khả năng chịu được điều kiện khó khăn.

A. Word family

Word	POS	Nghĩa
robust	adj	khỏe, mạnh, vững chắc
robustly	adv	một cách mạnh mẽ
robustness	n	độ mạnh/độ vững chắc

B. Structure

robust ← Latin robustus

Liên quan đến robur = oak/strength → cây sồi/sức mạnh.

Không nên tách rob + -ust để đoán nghĩa.

Cơ chế:

cây sồi → biểu tượng của sức mạnh → mạnh mẽ, vững chắc

C. Root expansion —ROB/ROBUR = strength

robust → mạnh mẽ, vững chắc

Root này không có nhiều từ SAT thông dụng để mở rộng.

Synonyms: strong, sturdy, resilient, vigorous, durable
Antonyms: weak, fragile, delicate, vulnerable

augment

Pronunciation: /ɔːɡˈment/
Common meanings: tăng; làm tăng; bổ sung để làm lớn/mạnh hơn.

A. Word family

Word	Nghĩa
augment	tăng, bổ sung
augmentation	sự gia tăng/bổ sung
augmented	được tăng cường

B. Structure

aug- + -ment

• aug- = increase → tăng

• -ment = hành động/kết quả

Cơ chế:

increase + action/result → sự làm tăng → augment

C. Root expansion —AUG = increase/grow

Word	Nghĩa
augment	làm tăng
augmentation	sự gia tăng
auction	❗có liên hệ lịch sử nhưng không nên học như synonym/root expansion trực tiếp

Synonyms: increase, enlarge, expand, enhance, supplement
Antonyms: decrease, reduce, diminish, lessen

breach

sự vi phạm

cosmos

Pronunciation: /ˈkɒzmɒs/ hoặc /ˈkɑːzmoʊs/
Common meanings: vũ trụ; toàn thể vũ trụ được xem như một hệ thống có trật tự.

A. Word family

Word	Nghĩa
cosmos	vũ trụ
cosmic	thuộc vũ trụ
cosmology	vũ trụ học
cosmological	thuộc vũ trụ học

B. Root

COSM = order/world = trật tự, thế giới

Greek kosmos = order / orderly arrangement

Cơ chế:

trật tự → hệ thống thế giới → vũ trụ

C. Root expansion

Word	Cơ chế	Nghĩa
cosmos	hệ thống có trật tự	vũ trụ
cosmic	thuộc cosmos	thuộc vũ trụ
cosmology	cosmos + -logy	vũ trụ học
cosmopolitan	cosmos + citizen	công dân thế giới
microcosm	micro + cosmos	thế giới thu nhỏ

Synonyms: universe, space (space rộng nghĩa hơn)
Antonyms: —

precede

Pronunciation: /prɪˈsiːd/
Common meanings: đi trước; xảy ra trước; đứng trước.

A. Word family

Word	Nghĩa
precede	đi/xảy ra trước
preceding	trước đó
precedence	sự ưu tiên/thứ tự trước
precedent	tiền lệ

B. Structure

pre- + ced

• pre- = before → trước

• ced/ceed = go/move → đi

Cơ chế:

đi + trước → đi trước → xảy ra trước

C. Root expansion —CED/CEED/CESS = go/move = đi

Word	Cơ chế	Nghĩa
precede	đi trước	xảy ra trước
proceed	đi tiếp	tiếp tục
recede	đi lùi	rút lui/giảm
exceed	đi vượt	vượt quá
concede	đi cùng/nhượng	thừa nhận/nhượng bộ
access	đi tới	tiếp cận/quyền truy cập
process	đi qua	quá trình
success	đi theo hướng tốt → kết quả tốt	thành công

Synonyms: come before, antedate
Antonyms: follow, succeed

Inquiry

Pronunciation: /ɪnˈkwaɪəri/
Common meanings: sự hỏi; sự điều tra; cuộc tìm hiểu; yêu cầu cung cấp thông tin.

A. Word family

Word	Nghĩa
inquire	hỏi, tìm hiểu
inquiry	sự hỏi/điều tra
inquisitive	tò mò, ham tìm hiểu
inquisitively	một cách tò mò

B. Structure

in- + quir + -y

• in- = into → vào trong

• quir ← quaerere = seek/ask → tìm kiếm, hỏi

• -y = danh từ

Cơ chế:

đi vào + tìm kiếm/hỏi → tìm hiểu sâu → inquiry = sự tìm hiểu/điều tra

C. Root expansion —QUIR/QUIS = seek/ask

Word	Nghĩa
inquire	hỏi/tìm hiểu
inquiry	sự tìm hiểu
inquire into	điều tra về
inquisitive	ham tìm hiểu
requisite	❗có lịch sử liên quan nhưng không nên dùng để đoán nghĩa trực tiếp

Synonyms: investigation, question, examination, probe
Antonyms: answer, certainty

collapse

Pronunciation: /kəˈlæps/
Common meanings: sụp đổ; đổ xuống; thất bại hoàn toàn; suy sụp.

A. Word family

Word	Nghĩa
collapse	sụp đổ
collapsed	đã sụp đổ
collapsing	đang sụp đổ
collapsible	có thể gấp/xếp lại

B. Structure

col- + laps

• col- = together → cùng nhau

• laps ← Latin labi = fall/slide → rơi/trượt

Cơ chế:

rơi xuống cùng nhau → đổ sập vào trong → collapse

C. Root expansion —LAP/LAPS = fall/slide

Liên hệ từ nguyên với các từ chỉ sự trượt/rơi.

Synonyms: fall, crumble, cave in, fail, break down
Antonyms: rise, stand, stabilize, recover

exoplanet

Pronunciation: /ˈɛksoʊˌplænɪt/

Common meanings: ngoại hành tinh; hành tinh nằm ngoài Hệ Mặt Trời.

Structure

exo- + planet

• exo- = outside → bên ngoài

• planet = hành tinh

Cơ chế:

bên ngoài + hành tinh → hành tinh bên ngoài Hệ Mặt Trời → ngoại hành tinh

Root expansion —EXO = outside

Word	Nghĩa
exoplanet	ngoại hành tinh
exoskeleton	bộ xương ngoài
exosphere	tầng khí quyển ngoài
exocrine	ngoại tiết
exogenous	có nguồn gốc bên ngoài

→ EXO = OUTSIDE là một root cực hữu ích.

Synonyms: extrasolar planet

Enigmatic

Pronunciation: /ˌenɪɡˈmætɪk/

Common meanings: bí ẩn; khó hiểu; khó giải thích.

A. Word family

Word	Nghĩa
enigma	điều bí ẩn
enigmatic	bí ẩn, khó hiểu
enigmatically	một cách bí ẩn

B. Structure

enigma + -tic/-atic

• enigma = puzzle/riddle → câu đố, điều bí ẩn

• -ic = có tính chất

Cơ chế:

enigma = điều bí ẩn → enigmatic = mang tính chất của một enigma → bí ẩn

C. Root expansion

ENIGM = riddle/puzzle = câu đố

enigma → enigmatic

Root này khá hạn chế.

Synonyms: mysterious, puzzling, cryptic, inscrutable
Antonyms: clear, obvious, transparent, comprehensible

Endeavor

Pronunciation: /enˈdevər/
Common meanings: nỗ lực; cố gắng; nỗ lực làm điều gì.

A. Word family

Word	Nghĩa
endeavor	nỗ lực, cố gắng
endeavoring	đang cố gắng

Structure

Từ này không thích hợp để tách thành prefix + root theo kiểu học vocabulary hiện đại.

Nguồn gốc liên quan đến Old French mettre en devoir:

devoir = duty → nghĩa vụ

→ undertake a duty → cố gắng thực hiện → endeavor = nỗ lực

Cơ chế:

nhận một nhiệm vụ/nghĩa vụ → cố gắng thực hiện → nỗ lực

Synonyms: effort, attempt, strive, undertake
Antonyms: neglect, abandon, give up

commerce

A. Word family

Word	POS	Nghĩa
commerce	n	thương mại
commercial	adj/n	thuộc thương mại; quảng cáo
commercially	adv	về mặt thương mại
commercialize	v	thương mại hóa

B. Structure

com- + merce

• com- = together → cùng nhau

• merce ← Latin merx/mercis = goods → hàng hóa

Cơ chế:

cùng nhau + hàng hóa → trao đổi hàng hóa → thương mại

C. Root expansion — MER(C) = trade/goods

Word	Cơ chế	Nghĩa
commerce	trade	thương mại
merchant	người buôn bán	thương nhân
merchandise	hàng hóa để bán	hàng hóa
mercantile	thuộc buôn bán	thuộc thương mại
commercial	thuộc commerce	thương mại

Synonyms: trade, business, trading

exponential

Word	POS	Nghĩa
exponent	n	số mũ; người/đại diện cho một quan điểm
exponential	adj/n	theo hàm mũ; hàm mũ
exponentially	adv	theo cấp số nhân

B. Structure

ex- + pon + -ent + -ial

• ex- = out → ra ngoài

• pon/pos = put → đặt

• -ent = chỉ người/vật hoặc trạng thái

• -ial = thuộc về/có tính chất

Cơ chế sâu:

put/đặt → đặt một số lên “cao hơn” → exponent = số mũ

Trong toán học:

\(2^3\) → 3 là exponent.

exponential = liên quan đến exponent → hàm mũ / tăng theo cấp số nhân.

C. Root expansion —PON/POS = put/place = đặt

Word	Cơ chế	Nghĩa
position	đặt vào một vị trí	vị trí
impose	đặt lên	áp đặt
propose	đặt ra trước	đề xuất
expose	đặt ra ngoài	phơi bày
deposit	đặt xuống	gửi/ký gửi
compose	đặt cùng nhau	cấu thành
oppose	đặt đối lại	phản đối

Synonyms: geometric (không đồng nghĩa hoàn toàn), rapidly increasing

decompose

Word	POS	Nghĩa
compose	v	cấu thành
composition	n	thành phần/cấu tạo
decompose	v	phân hủy; phân tách
decomposition	n	sự phân hủy/phân rã

B. Structure

de- + com- + pos + -e

• de- = down / apart / remove → xuống, tách khỏi

• com- = together → cùng nhau

• pos = put → đặt

Cơ chế:

compose = đặt các phần cùng nhau → cấu thành
de + compose = tách những phần đã đặt cùng nhau → phân tách/phân hủy

C. Root expansion —POS/PON = put

position, impose, propose, expose, deposit, compose, oppose

Synonyms: break down, disintegrate, decay, separate
Antonyms: compose, assemble, combine, integrate

malnutrition

A. Word family

Word	Nghĩa
nutrition	dinh dưỡng
nutritional	thuộc dinh dưỡng
nourish	nuôi dưỡng
malnutrition	suy dinh dưỡng

B. Structure

mal- + nutrition

• mal- = bad / poorly → xấu, không đúng, thiếu phù hợp

• nutri = nourish/feed → nuôi dưỡng

• -tion = quá trình/trạng thái

Cơ chế:

xấu/không đúng + nuôi dưỡng → dinh dưỡng không đầy đủ/không cân bằng → suy dinh dưỡng

C. Root expansion — NUTRI = nourish/feed

Word	Nghĩa
nutrition	dinh dưỡng
nutrient	chất dinh dưỡng
nourish	nuôi dưỡng
nutritional	thuộc dinh dưỡng
malnutrition	suy dinh dưỡng

Affix rất đáng học: MAL-

mal- = bad / wrong / abnormal

• malfunction = hoạt động sai

• malpractice = hành vi thực hành sai

• malicious = có ác ý

• maladjusted = thích nghi không tốt

• malnutrition = dinh dưỡng không tốt

Synonyms: undernutrition, nutritional deficiency
Antonyms: adequate nutrition, nourishment

robust

strong, vigorous, durable

breach

violation, break

augment

A. Word family

Word	Nghĩa
augment	tăng, bổ sung
augmentation	sự gia tăng/bổ sung
augmented	được tăng cường

B. Structure

aug- + -ment

• aug- = increase → tăng

• -ment = hành động/kết quả

Cơ chế:

increase + action/result → sự làm tăng → augment

C. Root expansion — AUG = increase/grow

Word	Nghĩa
augment	làm tăng
augmentation	sự gia tăng
auction	❗có liên hệ lịch sử nhưng không nên học như synonym/root expansion trực tiếp

Synonyms: increase, enlarge, expand, enhance, supplement
Antonyms: decrease, reduce, diminish, lessen

obsolete

outdated

cosmos

A. Word family

Word	Nghĩa
cosmos	vũ trụ
cosmic	thuộc vũ trụ
cosmology	vũ trụ học
cosmological	thuộc vũ trụ học

B. Root

COSM = order/world = trật tự, thế giới

Greek kosmos = order / orderly arrangement

Cơ chế:

trật tự → hệ thống thế giới → vũ trụ

C. Root expansion

Word	Cơ chế	Nghĩa
cosmos	hệ thống có trật tự	vũ trụ
cosmic	thuộc cosmos	thuộc vũ trụ
cosmology	cosmos + -logy	vũ trụ học
cosmopolitan	cosmos + citizen	công dân thế giới
microcosm	micro + cosmos	thế giới thu nhỏ

Synonyms: universe, space (space rộng nghĩa hơn)

Precede

A. Word family

Word	Nghĩa
precede	đi/xảy ra trước
preceding	trước đó
precedence	sự ưu tiên/thứ tự trước
precedent	tiền lệ

B. Structure

pre- + ced

• pre- = before → trước

• ced/ceed = go/move → đi

Cơ chế:

đi + trước → đi trước → xảy ra trước

C. Root expansion — CED/CEED/CESS = go/move = đi

Word	Cơ chế	Nghĩa
precede	đi trước	xảy ra trước
proceed	đi tiếp	tiếp tục
recede	đi lùi	rút lui/giảm
exceed	đi vượt	vượt quá
concede	đi cùng/nhượng	thừa nhận/nhượng bộ
access	đi tới	tiếp cận/quyền truy cập
process	đi qua	quá trình
success	đi theo hướng tốt → kết quả tốt	thành công

Synonyms: come before, antedate
Antonyms: follow, succeed

Inquire

A. Word family

Word	Nghĩa
inquire	hỏi, tìm hiểu
inquiry	sự hỏi/điều tra
inquisitive	tò mò, ham tìm hiểu
inquisitively	một cách tò mò

B. Structure

in- + quir + -y

• in- = into → vào trong

• quir ← quaerere = seek/ask → tìm kiếm, hỏi

• -y = danh từ

Cơ chế:

đi vào + tìm kiếm/hỏi → tìm hiểu sâu → inquiry = sự tìm hiểu/điều tra

C. Root expansion — QUIR/QUIS = seek/ask

Word	Nghĩa
inquire	hỏi/tìm hiểu
inquiry	sự tìm hiểu
inquire into	điều tra về
inquisitive	ham tìm hiểu
requisite	❗có lịch sử liên quan nhưng không nên dùng để đoán nghĩa trực tiếp

Synonyms: investigation, question, examination, probe
Antonyms: answer, certainty

collapse

A. Word family

Word	Nghĩa
collapse	sụp đổ
collapsed	đã sụp đổ
collapsing	đang sụp đổ
collapsible	có thể gấp/xếp lại

B. Structure

col- + laps

• col- = together → cùng nhau

• laps ← Latin labi = fall/slide → rơi/trượt

Cơ chế:

rơi xuống cùng nhau → đổ sập vào trong → collapse

C. Root expansion — LAP/LAPS = fall/slide

Liên hệ từ nguyên với các từ chỉ sự trượt/rơi.

Synonyms: fall, crumble, cave in, fail, break down
Antonyms: rise, stand, stabilize, recover

exoplanet

Structure

exo- + planet

• exo- = outside → bên ngoài

• planet = hành tinh

Cơ chế:

bên ngoài + hành tinh → hành tinh bên ngoài Hệ Mặt Trời → ngoại hành tinh

Root expansion — EXO = outside

Word	Nghĩa
exoplanet	ngoại hành tinh
exoskeleton	bộ xương ngoài
exosphere	tầng khí quyển ngoài
exocrine	ngoại tiết
exogenous	có nguồn gốc bên ngoài

→ EXO = OUTSIDE là một root cực hữu ích.

Synonyms: extrasolar planet

Endeavor

A. Word family

Word	Nghĩa
endeavor	nỗ lực, cố gắng
endeavoring	đang cố gắng

Structure

Từ này không thích hợp để tách thành prefix + root theo kiểu học vocabulary hiện đại.

Nguồn gốc liên quan đến Old French mettre en devoir:

devoir = duty → nghĩa vụ

→ undertake a duty → cố gắng thực hiện → endeavor = nỗ lực

Cơ chế:

nhận một nhiệm vụ/nghĩa vụ → cố gắng thực hiện → nỗ lực

Synonyms: effort, attempt, strive, undertake
Antonyms: neglect, abandon, give up

rotational

A. Word family

Word	Nghĩa
rotate	xoay, quay
rotation	sự quay
rotational	thuộc sự quay
rotary	quay, xoay
rotor	bộ phận quay

B. Structure

rotat + -ion + -al

• rot- = wheel/turn → bánh xe/quay

• -ion = hành động/quá trình

• -al = thuộc về

Cơ chế:

quay → quá trình quay → thuộc về quá trình quay → rotational

C. Root expansion — ROT = turn/wheel

Word	Cơ chế	Nghĩa
rotate	turn	xoay/quay
rotation	act of turning	sự quay
rotational	relating to rotation	thuộc sự quay
rotary	turning	quay
rotor	thing that turns	bộ phận quay

Synonyms: rotary, revolving, turning
Antonyms: stationary, fixed

extensive

Word	Nghĩa
extend	mở rộng, kéo dài
extension	sự mở rộng/phần mở rộng
extensive	rộng lớn, trên diện rộng
extensively	một cách rộng rãi
extent	phạm vi, mức độ

B. Structure

ex- + tens + -ive

• ex- = out → ra ngoài

• tens/tend = stretch → kéo căng

• -ive = có tính chất/khả năng

Cơ chế:

kéo ra ngoài → trải rộng → extensive = có phạm vi rộng

C. Root expansion —TEND/TENS = stretch = kéo, căng

Word	Cơ chế	Nghĩa
extend	stretch out	mở rộng
extension	sự kéo dài	sự mở rộng
extensive	trải rộng	rộng lớn
tension	trạng thái bị kéo căng	sự căng thẳng
intend	hướng sự kéo/ý định vào	dự định
contend	kéo/căng cùng nhau → đấu	tranh luận/cạnh tranh
distend	kéo phồng ra	làm căng/phình

Synonyms: broad, wide-ranging, comprehensive, substantial
Antonyms: limited, narrow, restricted, minimal

scheme

plan, system

radical

Word	Nghĩa
radical	triệt để; cấp tiến; căn bản
radically	một cách triệt để
radicalism	chủ nghĩa cấp tiến
radicalize	làm trở nên cấp tiến/cực đoan

Structure

radic + -al

• radic- = root → rễ, gốc

• -al = thuộc về/có tính chất

Cơ chế:

root = gốc rễ → đi đến tận gốc → radical = căn bản, triệt để

Từ nghĩa “đi đến gốc rễ”, nó phát triển thành nghĩa “rất sâu sắc / thay đổi tận gốc”, rồi trong một số ngữ cảnh thành “cấp tiến/cực đoan”.

Root expansion —RADIC = ROOT

Word	Cơ chế	Nghĩa
radical	root → tận gốc	căn bản, triệt để
eradicate	e + radic → nhổ tận gốc	tiêu diệt tận gốc
radish	liên quan lịch sử đến root	củ cải

Synonyms: fundamental, drastic, extreme, revolutionary
Antonyms: moderate, gradual, conservative, superficial

expense

Word family

Word	Nghĩa
expense	chi phí
expensive	đắt
inexpensively	một cách ít tốn kém
expend	tiêu dùng/sử dụng
expenditure	khoản chi tiêu

Structure

ex- + pend

• ex- = out → ra ngoài

• pend = hang/weigh → treo, cân

Cơ chế:

tiền/tài nguyên “được đưa ra khỏi” → thứ phải bỏ ra → expense = chi phí

Root expansion — PEND = HANG / WEIGH

Word	Cơ chế	Nghĩa
expense	bỏ ra	chi phí
expend	dùng/tiêu ra	tiêu dùng
expenditure	thứ đã tiêu	chi tiêu
depend	de + pend → treo xuống	phụ thuộc
suspend	sus + pend → treo lên	đình chỉ/treo
pending	đang “treo” chờ	đang chờ xử lý

Synonyms: cost, expenditure, outlay
Antonyms: income, revenue, profit

slum

khu ổ chuột

merge

Word family

Word	Nghĩa
merge	hợp nhất
merger	sự sáp nhập
merged	đã hợp nhất
merging	đang hợp nhất

Structure

Không nên tách mer + ge.

Nguồn gốc liên quan đến Latin mergere = dip/plunge → nhúng/chìm.

Cơ chế:

hai thứ đi vào cùng một khối → hòa vào nhau → merge

Root expansion — MERG = DIP/SINK

Word	Nghĩa
merge	hợp nhất
merger	sự sáp nhập
submerge	nhấn chìm
emerge	nổi lên/xuất hiện

→ Đây là một root rất thú vị:

sub + merge = chìm xuống
e + merge = nổi ra ngoài

Synonyms: combine, unite, integrate, amalgamate
Antonyms: separate, divide, split

confine

Word	Nghĩa
confine	giới hạn/giam giữ
confined	bị giới hạn
confinement	sự giam giữ/sự giới hạn
confines	giới hạn/phạm vi

Structure

con- + fine

• con- = together → cùng nhau

• fin = end/boundary → kết thúc/ranh giới

Cơ chế:

đưa vào cùng một ranh giới → giới hạn trong phạm vi → confine

Root expansion —FIN = END / BOUNDARY

Word	Cơ chế	Nghĩa
final	ở cuối	cuối cùng
finish	đi đến cuối	hoàn thành
finite	có giới hạn	hữu hạn
confine	đưa vào ranh giới	giới hạn
define	de + fine → đặt ranh giới	định nghĩa
infinite	in + finite	vô hạn

🔥 FIN = boundary/end là root cực hữu ích.

Synonyms: restrict, limit, constrain, imprison
Antonyms: free, release, liberate, expand

Afterward

Structure

after + -ward

• after = sau

• -ward = theo hướng/về phía

Cơ chế:

theo hướng thời gian phía sau → sau đó

Root expansion — -WARD = DIRECTION

Word	Nghĩa
afterward	về sau
afterward(s)	sau đó
forward	về phía trước
backward	về phía sau
upward	hướng lên
downward	hướng xuống
inward	hướng vào
outward	hướng ra

Synonyms: later, subsequently, thereafter
Antonyms: beforehand, previously, earlier

empire

Word family

Word	Nghĩa
empire	đế chế
imperial	thuộc đế quốc
imperialism	chủ nghĩa đế quốc
imperialist	người/chủ trương chủ nghĩa đế quốc

Structure

empire ← Latin imperium

Liên quan đến imperare = command → ra lệnh.

Cơ chế:

quyền ra lệnh → quyền lực tối cao → lãnh thổ chịu quyền lực → đế chế

Root expansion — IMPER = COMMAND

Word	Nghĩa
empire	đế chế
imperial	thuộc đế quốc
imperative	bắt buộc/cấp thiết
imperious	độc đoán, hách dịch

Synonyms: realm, kingdom

arena

stadium, battleground

repair

Word family

Word	Nghĩa
repair	sửa chữa
disrepair	tình trạng hư hỏng
repairable	có thể sửa chữa
irreparable	không thể sửa chữa

Structure

dis- + repair

• dis- = opposite/absence → ngược lại/thiếu

• repair = sửa chữa

Cơ chế:

không được sửa chữa → rơi vào tình trạng hư hỏng → disrepair

Root expansion — PAIR/PAR = PREPARE / MAKE READY

repair có nguồn gốc phức tạp và không nên học đơn giản như “re + pair = ghép lại”.

Các từ cùng trường nghĩa:

repair → sửa chữa
repairable → có thể sửa
irreparable → không thể sửa

Synonyms: deterioration, decay, dilapidation
Antonyms: good condition, maintenance, repair

medieval

medi + ev + -al

• medi- = middle → giữa

• ev- = age → thời đại

• -al = thuộc về

Cơ chế:

middle + age → thời đại ở giữa → Middle Ages → medieval

Root expansion

MEDI = middle

Word	Nghĩa
medium	ở giữa; phương tiện
median	trung vị/ở giữa
mediate	đứng ở giữa → hòa giải
medieval	thuộc thời Trung Cổ

Synonyms: Middle Ages, old-fashioned (chỉ nghĩa bóng)
Antonyms: modern, contemporary

grand

Word family

Word	Nghĩa
grand	lớn, hoành tráng
grandeur	sự hùng vĩ/tráng lệ
grandly	một cách hoành tráng

Structure

grand ← Latin grandis = large/great

Không nên tách prefix/suffix.

Cơ chế:

large/great → lớn → vĩ đại → hoành tráng

Root expansion — GRAND = LARGE/GREAT

Word	Nghĩa
grand	lớn/vĩ đại
grandeur	vẻ hùng vĩ
grandiose	hoành tráng quá mức, khoa trương

Synonyms: magnificent, great, imposing, splendid
Antonyms: small, modest, insignificant, humble

soar

rise, surge

emblematic

Word	Nghĩa
emblem	biểu tượng
emblematic	mang tính biểu tượng
emblematically	một cách biểu tượng

Structure

emblem + -atic

• emblem = symbol → biểu tượng

• -atic = có tính chất/liên quan đến

Cơ chế:

symbol → thứ đại diện cho một ý tưởng → emblematic = mang tính đại diện/biểu tượng

Root expansion —EMBLEM = SYMBOL

emblem → emblematic

Synonyms: symbolic, representative, characteristic, iconic
Antonyms: unrepresentative, atypical

⚠ emblematic ≠ iconic hoàn toàn, nhưng trong nhiều văn cảnh chúng gần nhau.

capacity

Word	Nghĩa
capacity	khả năng/sức chứa/công suất
capable	có khả năng
capability	năng lực/khả năng
capacitate	làm cho có khả năng (hiếm)
incapacitate	làm mất khả năng

Structure

cap + -acity

• cap/capac ← Latin capax/capere = take/hold → chứa, nhận

• -ity = trạng thái/tính chất

Cơ chế:

có khả năng chứa/nhận → capacity = sức chứa
→ khả năng “nhận/đảm đương” một việc → năng lực/khả năng

Root expansion —CAP/CAPAC = TAKE/HOLD

Word	Cơ chế	Nghĩa
capacity	khả năng chứa/nhận	sức chứa/năng lực
capable	có khả năng	có năng lực
capability	trạng thái có khả năng	năng lực
capture	bắt/lấy	bắt giữ
accept	nhận	chấp nhận
receive	nhận	tiếp nhận
perceive	nhận thức	nhận thấy

🔥 Root này rất đáng học.

Synonyms: ability, capability, volume, potential
Antonyms: inability, incapacity, limitation

convert

Word	Nghĩa
convert	chuyển đổi
conversion	sự chuyển đổi
convertible	có thể chuyển đổi
conversional	thuộc chuyển đổi (hiếm)

Structure

con- + vert

• con- = together/with → cùng/với

• vert = turn → quay, xoay

Cơ chế:

turn → xoay/chuyển hướng → convert = chuyển từ dạng/trạng thái này sang dạng khác

Root expansion —VERT/VERS = TURN

Word	Cơ chế	Nghĩa
convert	turn/change	chuyển đổi
reverse	turn back	đảo ngược
revert	turn back	quay trở lại
divert	turn away	chuyển hướng
invert	turn inward/upside down	đảo ngược
introvert	turn inward	hướng nội
extrovert	turn outward	hướng ngoại
versatile	có thể “turn” nhiều hướng	đa năng

🔥 VERT/VERS = TURN là một root SAT cực hữu ích.

Synonyms: transform, change, alter, adapt
Antonyms: preserve, maintain, retain

concrete

Word	Meaning
concrete	cụ thể; bê tông
concretely	một cách cụ thể
concreteness	tính cụ thể

4. Structure

• con- = together

• cret = grow / form → từ Latin crescere

→ grow/form together → tạo thành một khối → vật chất/hữu hình → concrete

5. Root expansion — CRES/CRET = GROW

Word	Meaning
concrete	cụ thể, hữu hình
increase	tăng lên
decrease	giảm xuống
crescent	hình dạng “đang phát triển” → trăng lưỡi liềm

⚠ Không phải mọi từ có -crease/-cret đều nên phân tích giống nhau ở cấp độ học SAT; nhưng chúng có quan hệ lịch sử với ý tưởng grow/increase.

6. Synonyms

• specific

• tangible

• definite

• explicit

Antonyms

• abstract

• vague

• theoretical

• indefinite

detect

Word	Meaning
detect	phát hiện
detection	sự phát hiện
detective	thám tử
detectable	có thể phát hiện
undetectable	không thể phát hiện

4. Structure

• de- = away/off/out

• tect = cover

→ bóc lớp che phủ → nhìn thấy thứ bên dưới → phát hiện

5. Root — TECT = COVER

Word	Mechanism	Meaning
detect	uncover	phát hiện
protect	cover in front	bảo vệ
protect	che chắn	bảo vệ
architecture	liên quan đến xây dựng	kiến trúc

🔥 TECT = COVER rất hữu ích:

protect = cover/guard → bảo vệ
detect = uncover → phát hiện

6. Synonyms: discover, identify, notice, uncover
Antonyms: miss, overlook, conceal, hide

execute

Word	Meaning
execute	thực hiện; xử tử
execution	sự thực hiện; sự xử tử
executive	điều hành; giám đốc
executable	có thể thực thi

4. Structure

• ex- = out

• sequ/cut = follow

→ follow through → làm cho đến cùng → thực hiện

5. Root — SEQU = FOLLOW

Word	Meaning
execute	thực hiện đến cùng
sequence	chuỗi/trình tự
subsequent	xảy ra sau
consequence	kết quả đi theo sau

🔥 SEQU = FOLLOW:

sequence = things that follow one another → trình tự
consequence = something that follows an action → hệ quả

6. Synonyms: carry out, perform, implement, accomplish
Antonyms: abandon, neglect, cancel, fail to carry out

evade

Word	Meaning
evade	né tránh
evasion	sự né tránh
evasive	né tránh, quanh co
evasively	một cách né tránh

4. Structure

• e-/ex- = out

• vad/vas = go

→ go out/đi ra khỏi → thoát khỏi → né tránh

5. Root — VAD/VAS = GO

Word	Meaning
evade	đi ra khỏi → né
invade	đi vào → xâm lược
pervade	đi xuyên/lan khắp → lan rộng
invade	đi vào → xâm nhập

🔥 Có thể học theo prefix + VAD:

e + vad → out → evade
in + vad → in → invade
per + vad → through → pervade

6. Synonyms: avoid, escape, elude, dodge
Antonyms: confront, face, encounter, accept

dignity

Word	Meaning
dignity	phẩm giá
dignified	có phẩm giá, đàng hoàng
dignify	làm cho trở nên xứng đáng/trang trọng
indignity	sự xúc phạm phẩm giá

4. Structure

• dign- = worthy

• -ity = state/quality

→ worthy → trạng thái có giá trị/xứng đáng → phẩm giá

5. Root — DIGN = WORTHY

Word	Meaning
dignity	phẩm giá
dignified	đàng hoàng, có phẩm giá
dignify	làm cho có giá trị/trang trọng
indignity	sự xúc phạm/hạ nhục

6. Synonyms: self-respect, honor, worth, pride
Antonyms: humiliation, indignity, shame, degradation

disguise

Word	Meaning
disguise	cải trang; che giấu
disguised	được cải trang/che giấu
disguising	đang che giấu
undisguised	không che giấu, rõ ràng

4. Structure

• dis- = away/apart

• guise = appearance/form

→ thay đổi appearance → che đi bản chất thật → disguise

5. Root — GUISE = APPEARANCE / FORM

Word	Meaning
disguise	thay đổi vẻ ngoài để che giấu
guise	vẻ ngoài/hình thức
guise of...	dưới hình thức/vỏ bọc...

6. Synonyms: conceal, camouflage, mask, cover up
Antonyms: reveal, expose, disclose, uncover

Preposterous

Word	Meaning
preposterous	vô lý
preposterously	một cách vô lý
preposterousness	tính vô lý

4. Structure

• pre- = before

• poster- = behind/after

→ đặt cái đáng lẽ ở phía sau lên phía trước → đảo ngược trật tự → vô lý

🔥 Đây là một từ cực hay để nhớ bằng cơ chế nghĩa.

5. Roots

PRE = BEFORE

• preview = xem trước

• predict = nói trước/dự đoán

• precede = đi trước

mourn

khóc thương

tumor

khối u

Word	Nghĩa
tumor	khối u
tumorous	có khối u
tumorigenic	gây hình thành khối u

4. Structure

• tum- = swell

• -or = thing/result

→ swell → chỗ phồng lên → tumor

5. Root — TUM = SWELL

Word	Nghĩa
tumor	khối u
tumid	sưng/phồng
tumescence	sự sưng/phồng

🔥 TUM = SWELL

torture

Word	Nghĩa
torture	tra tấn
tortured	bị hành hạ
torturer	kẻ tra tấn
torturous	đau đớn/hành hạ

4. Structure

• tort = twist

• -ure = action/result

→ twist → làm đau đớn/vặn xoắn → torture

5. Root — TORT = TWIST / WRITHE

🔥 Root rất hữu ích:

Word	Mechanism	Meaning
torture	twist → cause pain	tra tấn
distort	twist apart	bóp méo
contort	twist together	vặn xoắn
retort	turn back	đáp trả
tortuous	full of twists	quanh co

6. Synonyms: torment, abuse, brutalize, anguish
Antonyms: comfort, soothe, relieve, reassure

ramp

đường dốc

intercept

Word family

Từ	Nghĩa
intercept	chặn, đánh chặn
interception	sự đánh chặn
interceptor	người/vật đánh chặn
intercepted	bị chặn

Cấu trúc

inter- = between/between one another + -cept = take/catch
→ take/catch between → bắt/chặn một thứ trên đường đi của nó → intercept

🔥 CEPT/CIP = TAKE, CATCH

Từ	Cơ chế
intercept	catch between → chặn
accept	take toward → chấp nhận
except	take out → loại trừ
receive	take back → nhận
perceive	take through → nhận thức
deceive	take away from truth → lừa dối

Synonyms: stop, block, seize, capture
Antonyms: release, let through, allow, pass

diurnal

Cấu trúc

🔥 DI = DAY + -urnal = relating to

→ day → relating to the day → diurnal

Root DI/DIES = DAY

Từ	Nghĩa
diurnal	ban ngày/hàng ngày
diary	nhật ký
quotidian	hàng ngày (khác root)
meridian	kinh tuyến / giữa ngày

Cặp rất đáng nhớ

diurnal ↔ nocturnal

→ day ↔ night

Synonyms: daytime, daily, day-active
Antonyms: nocturnal, nightly

imperative

Word family

Từ	Nghĩa
imperate	ra lệnh (rare)
imperative	cấp thiết; mệnh lệnh
imperatively	một cách cấp thiết
imperious	hách dịch, độc đoán

Root

🔥 IMPER = COMMAND/RULE

Từ Latin imperare = command

→ command → something that must be obeyed → imperative

Từ	Nghĩa
empire	đế chế
imperial	thuộc đế chế
imperative	mệnh lệnh / cấp thiết
imperious	độc đoán, hách dịch

Cơ chế nghĩa rất quan trọng

command → must be done → absolutely necessary → imperative

Vì vậy:

imperative ≠ simply important

important = quan trọng
imperative = cấp thiết đến mức phải làm

Synonyms: essential, crucial, vital, urgent, mandatory
Antonyms: optional, unnecessary, dispensable, nonessential

nocturnal

Cấu trúc

🔥 NOCT = NIGHT + -urnal = relating to

→ night → relating to night → nocturnal

Root expansion

NOCT = NIGHT

Từ	Nghĩa
nocturnal	về đêm
nocturnally	vào ban đêm
nocturne	bản nhạc gợi không khí ban đêm

Cặp cực kỳ hữu ích

diurnal ↔ nocturnal
day ↔ night

Ví dụ:

Owls are nocturnal, whereas most humans are diurnal.

Synonyms: nighttime, night-active
Antonyms: diurnal, daytime

Windswept

wind + swept

• wind = gió

• sweep = quét, cuốn qua

• swept = past participle của sweep

→ wind + swept → swept by wind → windswept

🔥 Đây là compound word, không cần cố tìm một root cổ trong windswept.

SENSE EXTENSION

sweep = quét qua

→ gió quét qua địa hình
→ địa hình bị gió thổi liên tục
→ windswept = lộng gió

Nó thường tạo thêm sắc thái:

windswept landscape
→ exposed + windy + often wild/isolated

Synonyms: windy, exposed, windblown
Antonyms: sheltered, protected, enclosed

dilute

Cấu trúc

di-/dis- = apart + lut = wash

→ làm “loãng” bằng cách tách/phân tán chất ra → dilute

🔥 LUT/LUV = WASH

Từ	Nghĩa
dilute	pha loãng
dilution	sự pha loãng
diluent	chất pha loãng
ablution	sự rửa sạch (related historically)

Meaning mechanism

concentrated → spread out → less concentrated → dilute

→ nghĩa bóng:

strong effect → weaken/spread out → dilute the effect

Synonyms: weaken, thin, water down, reduce
Antonyms: concentrate, strengthen, intensify

fringe

border, edge

prolific

Cấu trúc

pro- = forward/forth + -lif- = life + -ic

→ đẩy sự sống/sản phẩm ra nhiều → sinh sản/sản xuất dồi dào

🔥 LIF = LIFE

Từ	Nghĩa
life	sự sống
lively	sống động
livelihood	kế sinh nhai
prolific	sinh sôi/sản xuất nhiều

Meaning mechanism

produce → produce repeatedly → produce a lot → prolific

Đặc biệt:

prolific writer ≠ necessarily excellent writer

Nó nhấn mạnh số lượng/sự dồi dào, không nhất thiết chất lượng.

Synonyms: productive, fertile, abundant, fruitful
Antonyms: unproductive, infertile, barren, scarce

sparse

Scattered

swing

đung đưa, xích đu

anticipate

Cấu trúc

🔥 ANTI- = BEFORE + CIP = TAKE

→ take beforehand → nắm bắt trước → anticipate

Lưu ý: ở đây anti- không mang nghĩa “against” như trong antibiotic.

Root expansion

CIP/CAP/CEPT = TAKE

Từ	Cơ chế
anticipate	take beforehand → dự liệu
intercept	catch/take between → chặn
accept	take toward → chấp nhận
except	take out → loại trừ
receive	take back → nhận
perceive	take through → nhận thức
capture	take/catch → bắt giữ

Meaning mechanism

future event → mentally take it beforehand → prepare/expect → anticipate

Distinguish

anticipate = dự đoán/lường trước
expect = mong đợi/nghĩ rằng sẽ xảy ra
predict = đưa ra dự đoán dựa trên dấu hiệu/dữ liệu

Synonyms: expect, foresee, predict, envisage
Antonyms: overlook, ignore, disregard, be surprised by

Indiscernible

Cấu trúc

in- = not + discern = distinguish/perceive + -ible = capable of being

→ not + capable of being distinguished
→ không thể phân biệt/nhận ra

🔥 CERN = SEPARATE/DISTINGUISH

Từ	Nghĩa
discern	nhận ra, phân biệt
discernible	có thể nhận ra
indiscernible	không thể nhận ra
discernment	khả năng phán đoán/phân biệt

Meaning mechanism

two things → distinguish their difference → if difference is too small → indiscernible

Distinguish

• invisible → không nhìn thấy

• indiscernible → có thể nhìn/nhận thấy nhưng không phân biệt được rõ

• indistinguishable → không thể phân biệt cái này với cái kia

Synonyms: imperceptible, indistinguishable, undetectable, imperceptible
Antonyms: discernible, distinguishable, noticeable, apparent

maneuver

operate

Peripheral

Cấu trúc

🔥 PERI- = AROUND + PHER = CARRY/BEAR

→ carry around / around the outside → nằm xung quanh → peripheral

Root expansion

PERI = AROUND

Từ	Nghĩa
perimeter	chu vi
peripheral	ngoại vi
periphery	vùng ngoại vi
periscope	kính tiềm vọng
pericardium	màng bao quanh tim

PHER = CARRY/BEAR

Từ	Nghĩa
peripheral	ngoại vi (historical root)
transfer	carry across
refer	carry back/toward
infer	carry into → suy ra
confer	carry together → trao/trao đổi

Meaning mechanism

center ↔ around the outside

→ physical: peripheral area = khu vực ngoại vi
→ abstract: peripheral issue = vấn đề không thuộc trọng tâm

Cặp rất đáng nhớ

central ↔ peripheral

core ↔ periphery

main ↔ peripheral

Synonyms: outer, marginal, secondary, external
Antonyms: central, core, main, primary, essential

remnant

tàn Tíc

deliberate

🔥 LIBER = BALANCE/FREE

Nguồn gốc Latin liên quan đến libra = balance/scales.

→ cân nhắc các khả năng → suy xét kỹ → deliberate

Meaning mechanism

weigh options → think carefully → make a considered decision

→ deliberate

Và từ đó:

carefully considered action → intentional → deliberate

Word family

Từ	Nghĩa
deliberate (adj)	có chủ ý; thận trọng
deliberate (v)	cân nhắc
deliberation	sự cân nhắc/thảo luận kỹ
deliberately	cố ý

Synonyms: intentional, purposeful, calculated, considered
Antonyms: accidental, unintentional, spontaneous, impulsive

Rejuvenate

Cấu trúc

re- = again + juven = young + -ate = make

→ make young again → làm trẻ lại → rejuvenate

🔥 JUVEN = YOUNG

Từ	Nghĩa
juvenile	trẻ vị thành niên; thuộc người trẻ
juvenile delinquency	phạm pháp vị thành niên
rejuvenate	làm trẻ hóa/hồi sinh
rejuvenation	sự trẻ hóa/phục hồi

Meaning mechanism

old/tired → make young again → fresh/vigorous → rejuvenate

Synonyms: renew, revitalize, refresh, restore, revive
Antonyms: age, weaken, deteriorate, exhaust

freight

goods, shipment

Illuminate

il-/in- = in/on + lumin = light + -ate

→ đưa ánh sáng vào → illuminate

🔥 LUMIN = LIGHT

Từ	Nghĩa
illuminate	chiếu sáng/làm sáng tỏ
illumination	sự chiếu sáng
luminous	phát sáng
luminescence	sự phát quang
luminary	vật/người nổi bật, nguồn sáng

Meaning mechanism

physical light → make something visible → make an idea clear

→ illuminate an issue = làm cho vấn đề trở nên rõ ràng

Synonyms: light, enlighten, clarify, elucidate
Antonyms: darken, obscure, confuse

intense

Cấu trúc

🔥 TEND/TENS = STRETCH

Bạn đã có root này:

extend, extensive, tension, intend, contend, distend

in- + tens → stretched tightly/strongly

→ kéo căng → mức độ mạnh → intense

Meaning mechanism

stretch tightly → high degree → intense

Word family

Từ	Nghĩa
intense	mãnh liệt
intensely	một cách mãnh liệt
intensity	cường độ
intensify	làm tăng cường độ

Synonyms: extreme, strong, fierce, powerful, profound
Antonyms: mild, weak, moderate, gentle

Locomotive

Cấu trúc

🔥 LOC = PLACE + MOT = MOVE + -ive

→ move from place to place → thứ tạo ra sự di chuyển → locomotive

Root expansion

LOC = PLACE

Từ	Nghĩa
location	vị trí
locate	định vị
local	địa phương
relocate	di chuyển đến nơi khác
dislocate	làm lệch khỏi vị trí

MOT = MOVE

Từ	Nghĩa
motion	chuyển động
motor	động cơ
motivate	thúc đẩy
locomotion	sự vận động/di chuyển
locomotive	đầu máy

Meaning mechanism

move → machine that produces movement → locomotive

Synonyms: engine, train engine

rugged

>< smooth

stringent

Cấu trúc / root

🔥 STRING = DRAW TIGHT / BIND

Liên hệ hình ảnh:

string → pull tight → tight restriction → stringent

→ dây được kéo căng → chặt → nghiêm ngặt

Word family

Từ	Nghĩa
stringent	nghiêm ngặt
stringency	tính nghiêm ngặt

Meaning mechanism

tight → strictly controlled → difficult to satisfy → stringent

Synonyms: strict, rigorous, rigorous, exacting, demanding, severe
Antonyms: lenient, lax, flexible, permissive

⚠ stringent ≠ merely strict.
Nó thường hàm ý tiêu chuẩn/quy định rất chặt và khó đáp ứng.

centerpiece

Cấu trúc

center + piece

→ piece placed at the center → vật/điểm ở trung tâm → centerpiece

Meaning mechanism

center → most central/important part → centerpiece

🔥 Nghĩa bóng rất hay gặp:

the centerpiece of the policy
→ trọng tâm/điểm cốt lõi của chính sách

Synonyms: focal point, highlight, centerpiece, main feature
Antonyms: peripheral feature, minor detail

intrinsic

Cấu trúc

intrin-/intra- = within/inside

→ nằm bên trong bản thân sự vật → thuộc bản chất vốn có → intrinsic

Không nên cố tách intrinsic thành một root hiện đại rõ ràng hơn.

Meaning mechanism

inside the thing itself → inherent → intrinsic

Cặp cực kỳ quan trọng

intrinsic ↔ extrinsic

Intrinsic	Extrinsic
bên trong/vốn có	bên ngoài
intrinsic motivation	extrinsic motivation
intrinsic value	extrinsic value

Ví dụ:

She studies for the intrinsic satisfaction of learning.
→ Cô ấy học vì sự thỏa mãn nội tại từ việc học.

Synonyms: inherent, innate, inherent, essential
Antonyms: extrinsic, external, acquired, imposed

shield

Nghĩa① (n) lá chắn

a protective shield → lá chắn bảo vệ

② (v) che chắn, bảo vệ

shield someone from criticism → bảo vệ ai khỏi sự chỉ trích

vent

Nghĩa① lỗ thông hơi / cửa thông khí

a ventilation vent → lỗ thông gió

② thoát khí

release air through a vent

③ bộc lộ cảm xúc

vent your anger → trút/bộc lộ cơn giận

④ vent something

xả/trút một cảm xúc

He vented his frustration on his colleagues.

Root

🔥 VENT = COME/GO / OPENING FOR AIR

Có hai mạng từ hữu ích:

vent = opening → air escapes

→ vent, ventilation, ventilate

Và nghĩa bóng:

pressure/emotion → escape outward → vent

Meaning mechanism

pressure builds up → outlet → release → vent

Đây là một metaphor rất hay:

vent anger/frustration
→ cảm xúc được xem như áp suất cần một “lối thoát”.

Synonyms: release, express, discharge, air (an opinion)
Antonyms: suppress, repress, contain, bottle up